Hemerocallis fulva, turuncu güngüzeli

Gün güzeli ve turuncu güngüzeli isimleri verilen Hemerocallis fulva yaz başında turuncu çiçekler açan rizomlu bir bahçe süs bitkisidir.

Asphodelaceae familyasındandır. Ana vatanı Asya kıtasında Kafkaslar’dan Japonya’ya kadar geniş bir coğrafyadır. Sadece çok olumsuz şartlarda yapraklarını kaybeder. Isı ve su şartları uygun olduğu sürece yeşil yapraklıdır.

Turuncu gün güzeli - çiçeğinin yakından görünümü.

Çiçekleri zambak çiçeklerine benzer. 1m civarlarında uzun bir sap tepesinde 5 – 15 tane kadar değişik sayılarda tomurcuklar verir. Bir çiçek bir günde solar. Tomurcuklar aynı günde açmadığı için günlerce üzerinde açmış çiçek olur. Turuncu güngüzeli genellikle yaz başında çiçek açar. Bazen sonbaharda da çiçek açtıkları görülür. Sonbaharda çiçek açmaları önceki yıl oluşan sürgünlerden bazılarının baharda çiçek açacak olgunluğa gelememesi ama güçlenmeye devam etmesi ve yaz aylarında bir hayli susuz kalmasına bağlıdır. Her zaman mümkün olmaz.

Yaprakları dar yapılı ve uzun olur. Direkt rizomlardan yükselirler. Dallanma olmaz. Turuncu güngüzeli çiçekleri için yetiştirildiği halde düzgün yeşil yapraklarıyla bile güzel bir yer örtücü tür olarak kullanılabilir. Zehirli değildir. Doğu Asya’da bazı memeleketlerde rizomları ve çiçekleri yenir.

Kesme çiçekçiliğe uygunluğu: Henüz açmamış tomurcuklar vazoda beklerken güzelce gelişime devam ederek günü geldiğinde olması gereken güzellikte açarlar. Bu özelliğinden dolayı turuncu güngüzeli kesme çiçekçilikte kullanılabilir. Suda bekletirken ⇒ koruyucu-besleyici su uygularsanız hiçbir sorun çıkmaz. Çiçek saplarından hangilerinde çok sayıda tomurcuk varsa onlar seçilip toplanmalıdır. Zaten gereken bakım yapılırsa her çiçek sapı yeterince fazlalıkta tomurcuk verir.

Hemerocallis (Gün güzeli) cinsinin türlerinden 80 bini aşkın kültivarlar türetilmiştir. Turuncu güngüzeli ise esas türlerinden biridir (Hemerocallis fulva). Toprak altında ince rizomlarla çoğalır. Saçak köklüdür. Biraz derine inen kökler uçlarında yarı şeffaf beyaz yumrular oluşturur (aynen kurdele çiçeğinin yaptığı gibi). Bu yumrular sadece su ve besin depolama amaçlıdır. Bitkinin çoğaltılması için işe yaramazlar.

Turuncu gün güzeli çiçeklenme zamanında..

Kışın en hafif don olaylarında bile tüm yapraklar kurur. -30C dereceye kadar don olaylarında toprak altı rizomları dayanır (yine de tedbir olarak kışın toprak yüzeyinin kuru yapraklarla iyice örtülmesi tavsiye edilir). İlkbaharda kuvvetlice tekrar yeşerirler. Yaz sıcaklarında susuz kalınca yapraklar tamamıyla kurur ama sonbaharda yeniden yapraklanırlar. Kuraklığa da don olaylarına da çok dayanıklı bir bitkidir.

Turuncu gün güzeli bahçelerde en kenar yerlere dikilmeli ve çiçeklendikten sonra sulama sıklığı azaltılmalıdır. Yoksa toprak altında arsızca rizomlar uzatıp bahçeyi istila etmeye girişirler. Veya  sayıca az ise ve kısa sürede çoğalmalarını istiyorsanız ilkbahardan sonbahara kadar sık sık sulayın. Aşırı güneşli balkonlarda saksılarda yetiştirilebilir. Her ortama uyar. Toprak seçmez. Ama en verimli gelişim humuslu, suyu tutma özelliği ortanın biraz üzerinde ve gübrelenmiş toprakta mümkündür.

Hemerocallis fulva – turuncu gün güzelinin çoğaltılması kökten ayırma iledir. Gruplar halinde, fazla bölmeden ayırmak daha iyidir. Tek tek ayırırsanız gelecek çiçeklenme mevsiminde çiçeklenme ihtimali düşüktür ama farketmez. Ertesi yıl için çoğalarak güçlenirler.


'Hemerocallis fulva, turuncu güngüzeli' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Tuncay, Bursa dedi ki:

    Evin önündeki bahçemizdede var yıllardır aynı yerde büyüyor. Bir ara düzenlemeyi düşünüyorum daha sağlıklı olup daha iyi gözükmesi için.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)