Nicotiana alata, tütün yasemini

Yaseminle bir alakası yok. Tütün türlerindendir. Hatta nargile tütünü yapımında bile kullanılır. Tütün yasemini güzel kokulu ve güzel görünümlü çiçek açtığı için süs bitkisi olarak yetiştirilir.

Solanaceae (Patlıcangiller) familyasının Nicotiana (Tütün) cinsinden N. alata türü mevsimlik bir bitkidir. Yazın çiçeklenmeye başlayıp sonbahar başına kadar devam eder. Çiçekleri akşam ve gece saatlerinde koku salar. Çok beğenilen kokusu 2-3 metre uzağından bile hissedilir. Hafifçe morumsu sert kırmızı, kızıl kestane, pembe, sarı, fıstık yeşili ve beyaz çiçek açan çeşitleri var. Bazı çeşitleri aynı bitki üzerinde birkaç farklı renkte çiçekler açar. Pekçok kültivarları ve hibritleri türetilmiştir. Çiçekleri öğle vaktinin geç saatleri ile akşam arasında açar. Bazıları akşam ezanından sonra çiçek açar.

Nicotiana alata

Yaprakları sigara, pipo ve nargile tütünü gibi kullanılabilir ama yenmez. Çiçekleri, yaprakları, kökleri her yeri zehirlidir. Sadece bahçe-balkon bitkisi olsa da küçük çocuğunuz veya evcil hayvanlarınız varsa dikkatli olun.

Anavatanı Güney Amerika kıtasının tropikal ve subtropikal bölgeleridir. Boyu hem Nicotiana alata’nın çeşitlerine göre hem yetiştirildiği toprağın özelliğine göre değişir. Yarım metre ve daha fazla uzayanların değnekle desteklenmesi gerekir.

Tütün yasemini – Nicotiana alata koyu gölgeyi sevmez. Güneşin derecesi ise iklime göre düşünülmelidir. İlkbahar ve yaz aylarında yeterince sıcak olabilen yerlerde direkt güneş almayan ama çok kuvvetli aydınlık yerleri ya da sabah güneşi alan yerleri tercih edin. Fazla sıcak olmayan yerlerde ise uzun süreli direkt güneş, özellikle de öğleden akşama kadar güneş almaları gerekir.

Toprak seçmez. Sadece, eğer toprağınız verimli ve besleyici değilse güzelce gübrelemelisiniz. Doğal gübre kullanacaksanız gübreyi tütün yasemini dikeceğiniz yerlere birkaç ay önceden yani sonbaharda toprağa karıştırın.

Tütün yasemini tohumları ilkbaharda havalar iyice ısındığı zaman ekilmelidir (mesela Hıdrellez’den itibaren). Acele etmek gerekmez çünkü hem tohumlar serin günlerde geç çimlenir hem çok yavaş gelişirler. Havalar ısınınca gelişimleri hızlanır. Nicotiana alata – tütün yasemini yeterli sıcaklıkta gayet hızlı büyür.

Bir yerde çiçeklenirler ve tohumları çevreye dökülürse ertesi yıl ilkbahar ortalarında tohumlardan yeni fideler büyür. Yani bir şey yapmaya gerek yok. Artık yıllar boyunca her yıl orada kendiliğinden yetişirler.

Kışın don olayı olmazsa birkaç yıl uzun ömürlüdürler. Çoğu Nicotiana alata (tütün yasemini) çeşitleri kışın -5C dereceye kadar ama biraz korunmaları şartıyla dayanabilir. Bu takdirde kış sonunda ⇒ kök çeliği yöntemi ile çoğaltılabilir (özellikle tohum vermeyen ya da tohumuyla çoğaltıldığında aynı özellikte olamayan hibrit çeşitleri için tavsiye edilir).

Çiçeklenme döneminin kısa sürmemesi için mutlaka sürekli budamalar yapmalısınız. Solan çiçekleri hemen makasla kesin. Böylece henüz açmamış tomurcuklar kuvvet bulur ve boşa gitmezler. Çiçekleri biten sapları dibe yakın yerinden kesin ki bir an evvel yeni çiçeklenmeler için harekete geçsin. Bunları yapmazsanız yaz sonunda bitki tamamıyla çiçeksiz kalır ve hatta kendisini ölüme terk edebilir (çeşitlere, hibritlere göre değişen bir şey ama budamalara önem verin).

Nicotiana alata mantar hastalıklarına pek dayanıklı değildir. Onun için sulamayı sadece sabah saatlerinde yapmalısınız. Gece boyu ıslaklık olmaması hastalık riskini azaltır.

Birçok çeşit bitki bitleri musallat olabilir. O zaman ilaçlamanız şart. Külleme vb mantar hastalıkları olursa uygun ilaç bulup ilaçlamalısınız.

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Bahçe / Balkon Süs Bitkileri

Etiketler: | |



Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)