Saksı ve saksılıklar

Saksı tipleri, amaçlara göre saksılar ve saksıların yerleştirileceği eşyalar konusunda..

Saksı tipleri, amaçlara göre saksılar ve saksıların yerleştirileceği eşyalar konusunda..

Saksılar

İçine toprak doldurup bitki yetiştirmek amacıyla kullanılan kaplara saksı denir. Eskiden (1980’li yıllara kadar) saksılar genellikle kalitesiz çömlekten yapılırdı. Dayanıksız, suyu emici özellikli ve çabuk yıpranıcı yani kalitesiz çömlek saksılara toprak saksı denir. Aslında bitkiler için en sağlıklısı bunlardır. Bir de aynı saksıların daha dayanıklıları vardı (orta kalite çömlek saksılar). En üstün kalitelileri ise bildiğimiz içinde yemek (güveç) pişirilen çömleklerle aynı kalitedeki saksılar idi ki bunlar daha pahalıydı.

Toprak saksı

Toprak saksı

Sonra süs bitkileri sektörümüz batı dünyasındaki yeniliklerden etkilenmeye başlayınca, uzak şehirlere nakliyenin kolaylığı vs. ihtiyaçlar düşünülünce neredeyse hiç ağırlığı olmayan basit plastik saksılara geçildi. Ayrıca eski tip toprak saksıların şekli ve rengi taklit edilerek şekilli, biraz daha sert ve sağlamca salon içi kullanıma uygun plastik saksılar piyasaya sürüldü. Ve bunların satışları ve kullanımı halen aynen devam ediyor.

Bitkilerin toprağını ve köklerini barındıracak saksının özellikleri

Saksıların dibi mutlaka delik olmalı. Bitkileri sulayınca içeride su birikimi olmaması gerekir. Eğer su akıp gidecek delik bulamazsa zamanla saksıda oksijensiz ortam bakterileri türer ve bunlar kökleri çürütür. Saksının iç yüzeyi cam gibi pürüzsüz ve kaygan olursa bu da hiç iyi değil. Onun için çömlek saksıların iç yüzeyleri sırlı olmamalıdır. Plastik saksılar ise gözümüzle ve elimizle hissetmesek bile iç yüzeyleri yeterince pütürlüdür. İçleri parlak ve pürüzsüz seramik saksıları kullanmayın. Ancak daha aşağıda açıkladığım gibi saksılık olarak kullanılabilirler.

Plastik saksı mı toprak saksı mı daha iyi?

Her halükarda hem çevre dostu hem bitki dostu en iyi saksı kalitesiz çömlek saksılardır. Toprakla bütünleşir, nefes alır, çevreye nem salar, kökleri şiddetli sıcaktan da şiddetli soğuktan da korur. Özellikle açık havada, balkonlarda bahçelerde yetiştirilen bitkileriniz için daima toprak saksıları tercih etmenizi tavsiye ederim.

Fazla saksı yerine..

Bitkilerin tek tek ayrı ayrı saksılarda olması aslında geçici olarak üretim ve satışlar içindir. Bitkilerinizi elinizden geldiği kadar birkaçı bir arada aynı saksıda yetiştirin. Kocaman saksılarda olan büyük bitkilerinizin diplerine ise mini türlerden iki üç tanesini yerleştirebilirsiniz.

Aynı saksıda aranjman bitkiler

Dikkat: Aynı saksıyı paylaşacak bitkilerin ev içindeki ışık vb konum ihtiyacı ve toprak-besin tipi ihtiyaçları aynı olmalıdır.

Yaratıcı fikirlerle eşyaların saksı olarak değerlendirilmeleri

Eski bir çanak, genişçe bir vazo, içi boş bir heykel.. Saksı olarak kullanılabilir hale getirilecek halde iseler onları saksılara dönüştürebilirsiniz. Hindistan cevizini bile uygun şekilde üst kısımdan kesip içini boşaltarak saksı olarak değerlendirenler var.

Çok gözlü küp saksılar

Bunlar bahçeler ve genişçe teraslar-balkonlar içindir. Sukulent türler, küçük mevsimlik bitkiler ve çilek fideleri için kullanılırlar. Çömlekten yapılmış olup tasarıma göre dekoratif olabilirler.

Çok gözlü çömlek saksı

Lif veya örme saksılar

Hindistan cevizi liflerinin keçeleştirmesi ve saksı biçimi verilmesiyle oluşturulanlar ve jüt iplerinden (çuval bezi gibi) dokumayla ya da tığ işi örmeyle yapılmış saksılar ancak çok havadar kök ortamı isteyen bitkiler için uygundur. Bunlarda antoryumları ve orkideleri yetiştirebilirsiniz. Hatta bu tip saksılar toprak altında çürüme özelliğine sahiptir ve küçük boyutlu olanları fide saksısı olarak değerlendirilir. Fideler büyüyünce saksısıyla beraber toprağa dikilirler.

Hindistan cevizi liflerinden yapılmış saksılar

Saksılıklar

Üç gruba ayırabiliriz:

Seramik ve sepet dekoratif saksılıklar

Bunların içine toprak doldurulmaz. Bitkileri plastik çirkin saksısıyla beraber içine yerleştirmek için kullanılırlar. Sepet gibi örme saksılar, seramik ve porselen saksılıklar süs bitkilerinin güzelliğine güzellik katar. Ev / ofis dekorasyonunun kalitesini yükselteceği gibi, ofis bitkisi satıcılarının bitkilerinin albenisini arttırır. Bunların içinde tuttuğunuz bitkileri sulayacağınız zaman çıkarmalı, ayrı yerde sulamalı, alt deliklerinden çıkan su sızıntısı durunca yine güzel saksılıklarının içine yerleştirmelisiniz.

Dekoratif saksılıklar

Dekoratif saksılıklar

Saksı altlıkları

Tabak gibi, tepsi gibi saksıların altına koyulan kaplardır. Neden imal edilmiş olmaları önemli değil ama bitkilerin saksılarıyla uyumlu ve sade görünümlü olmaları gerekir.

Saksı taşıyıcıları

Sağlam-sert demirden yapılmış çeşitli tiplerde saksı taşıyıcıları var. Çok eskiden bunlar üç katlı olarak (piramit gibi) her yöne saksıların koyulacağı çemberler sistemi gibi bir halde imal edilirdi. En altta büyük saksılar, bir üstte orta boy saksılar, en üstte küçük saksılar için çemberler vardı.
Saksı taşıyıcılarının ahşaptan, basamaklı (merdiven gibi) yapılıp kullanılması daha yaygındır.  Arkası bir duvara gelecek şekilde yerleştirilir. Fazla sayıda bitki olan balkonlarda çok iyi yer tasarrufu sağlar.
Çeşitli modellerde sehpalar salonlarda saksılık için kullanılabilir. Dar yapılı ve 1m. ile 0.5m arası yükseklikteki sehpaların üzerinde parlak mustafa çiçeği gibi, episkiya gibi sarkıcı türler bulundurulur.

Evlerde yer tasarrufu için güzel bir saksılık

Bir demirciye veya bir marangoza kendi tasarladığınız bir model çizimi vererek istediğiniz tipte metal veya ahşap saksı taşıyıcıları yaptırabilirsiniz.

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Ekipman, Püf Noktaları

Etiketler:


'Saksı ve saksılıklar' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Özlem, Kastamonu dedi ki:

    Dibi delik olmayan seramik saksıların dibine büyük çakıl taşları konulup drenaj sağlanılabilir mi? Bu durum bitkinin çürümesine yol açar mı? Veya nasıl dibi delinir? matkapla delmeyi denedim kırıldı.
    ***
    Dibi delik değilse, bu durumda “saksıda olan bir bitkiyi” saksısı ile içine koyabilirsiniz. Zaten en çok bu şekilde kullanılır. Sulayacağınız zaman çıkarıp sularsınız, dipten çıkan su iyice süzülüp gidince tekrar seramik saksıya koyarsınız.
    Böyle saksıların dibini delmek zor. Neden yapılmış olduğuna göre değişir. Yumuşak olanları, ucu sivri bir bıçakla yavaş yavaş oymalısınız. Ben bu şekilde oyabilmişimdir. Bıçağın ucunu devamlı çevireceksiniz, küçük bir delik açıp onu yavaş yavaş genişleteceksiniz- deliği bıçak ucu ile kazıya kazıya hareket edeceksiniz. Porselen gibi sert olanları delemezsiniz.

  2. Ankara dedi ki:

    Bu resimleri internetten görebiliyoruz ancak satış yapan yer bulamadım. Bildiğiniz yerler var mı?
    ***
    Bir ara tesadüfen bu çeşit saksılar, küpler yapan yerli bir çömlekçinin web sitesine rastlamıştım. Yerli imalatçılar var ancak adreslerini bulmak zor. Bilenler varsa aşağıya yazabilir.

  3. Şefik, Ankara dedi ki:

    Bahçe dekarasyonunda kullanılan küp ve benzeri çok gözlü küp saksılardan Anadolu Bulvarı Karşıyaka Mezarlık Yolu üzerinde sera ve dekorasyoncular var. Orada bulabilirsiniz.
    Daha açık olarak mezarlığa giden ve çevre yoluna bağlanan büyük caddenin Serhat Mahallesi tarafındaki çiçekçilerde bulabilirsiniz. Her model var.

  4. Filiz, Isparta dedi ki:

    Bu saksılardan ben de istiyorum. Nerden alabilirim?

  5. Hulya, Tokat dedi ki:

    Balkon parapetine ya da duvarının üzerine koymak için dikdörtgen veya kare toprak saksı bulabilir miyiz?
    ***
    Bilmiyorum topraktan yapılmışını hiç görmedim. Sadece plastikler var. Ben evdekiler için tarif ettiğiniz gibi uzun diktörtgen almak istiyorum. Mecburen plastik alacağım. Ama o plastik saksıyı bile daha ucuza mal etmek için ince yapmışlar. Saksıyı yerinden kaldırırken fena halde yamulur ve içeride toprak sıkışıp kökler rahatsız olur, ezilir, kırılır.. Böyle olunca almadım. İnşallah nisana kadar kavi bir şey bulabilirim.

  6. Hatice, Kocaeli dedi ki:

    Bu durumda toprak saksılarda delik olmasa olur mu? Cilasız ve sırsız bir çömlek vardı. Hurma bitkisinin kökleri çember şeklinde sarılmış. Ona göre bir saksı olur diye düşünüyorum.
    ***
    Dibi delik olması her türlü saksı için kesin şart. Toprak veya çömlek saksının dibi delik değilse delmek çok kolay. Sivri uçlu bir bıçağın ucunu bastırarak çevire çevire delik açmaya çalışın. Beş altı dakikada kolayca deliniyor. Acele etmeden, tornavida ile vida söküyor gibi bıçağın ucunu hep sağa sola çevirin. Ben böyle yapıyorum kolayca deliniyor. Sakın çivi çakar gibi delmeye çalışmayın kırılır.

  7. Serkan, Adana dedi ki:

    Geçen gün bir hindistan cevizi aldım üstünü binbir zahmetle düzgünce kestim, içindeki mevveyi çıkardıktan sonra altını düzleyip saksı haline getirdim. İçine de küçük bir begonya diktim.

  8. Mehmet, Bursa dedi ki:

    Ben de yapmıştım ama zamanla çatladı kabuğu..

  9. Filiz, Aydın dedi ki:

    Bu sayfayı okurken sepet toprak saksıma ne dikeceğimi buldum. :)) Sedum palmeri dikeceğim. size tekrar teşekkür ederim. :))
    ***
    O benim en çok sevdiğim bitkilerden. Çünkü çok dayanıklı. 8 sene kadar küçük bir saksıda hiç toprak değiştirmeden besin filan vermeden epeyce gür büyümüştü. Geçen yıl söktüğümde gözlerime inanamadım çünkü ben bunu yıllar önce küçük taşlardan yerdeki süprüntülerden ibaret bir şeye dikmişim. :) Toprak filan yoktu. O vaziyette 8 yıl kadar yazın kızgın güneş altında uzun süre susuz kalmaya ve kışın istanbulun soğuklarına dayanmış. Her kış sapsarı çiçek açıyor.

  10. İstanbul dedi ki:

    Yukardaki çilek saksıları İstanbul Anadolu yakasında nerde satılıyor bilen var mı?

  11. Şaban, İstanbul dedi ki:

    Plastik saksılar için şöyle bir çözüm olabilir: İki plastik saksıdan küçük olanı büyük olanın içine aralarına boşluk olacak şekilde yerleştirilir. Aralarına ısı geçirgenliği düşük bir madde(köpük gibi) koyulur ya da direk tek bir plastik saksının içine konularak nispeten ısı yalıtımı sağlanmış olur.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)