Coix lacryma-jobi, tespih darısı

Coix lacryma-jobi türü Poaceae (Buğdaygiller) familyasındandır. Gelişimi, yapraklanması, boylanması mısır bitkisine çok benzer. Sadece tohum verme özelliği farklıdır. Tepesinden küçük başaklar vererek tohum oluşturur.

Coix lacryma-jobi, tespih darısı bitki görünümü

Tespih darısı bitkisi ve tohumları (1)

Burada esasen Coix lacryma-jobi var. lacryma-jobi adlı çeşidini anlatıyorum. Fotoğrafta gördüğünüz de bu çeşididir.

Boyunun 1m ile 2m arasında olduğu söyleniyor. Fakat benim yetiştirdiklerim balkonda saksıda olmalarından olsa gerek 30cm civarlarında kalırlardı ama bol bol tohum verirlerdi. Ben tek yıllık sanıyordum. Tropikal memleketlerde uzun ömürlüymüş (2).

Cam gibi parlak tohumlarından tespih yapılan bir bitkidir. Göz yaşı otu, tespih otu gibi vey tespih yarısı gibi çeşitli yöresel adları var. İngilizce adı Job’s tears.

Tohumlarından gayet güzel tespih yapılabildiği halde bu bitki nedense pek bilinmiyor. Nitekim ben de hayatım boyunca sadece bir defa görmüşümdür. Tesadüfen yaşlı bir kadının verdiği birkaç tane tohum sayesinde üç yıl boyunca yetiştirmiştim. Tohumlarından hep tespihler yapar eşe dosta dağıtırdım. Bu yüzden sonraki yıl için sadece birkaç tohum ayırırdım. Ama ne yazık ki en sonunda fidelerin hepsi birden tohum vermeden hastalanıp öldü. Sonuçta bu güzel bitkiyi kaybetmiş oldum. Üzerinden 25 yıl geçti ve şimdiye kadar hiçbir yerde kimsede görmedim.

Coix lacryma-jobi tohumları cam gibi pırıl pırıl parlaktır ve çok serttir. Bu bitkinin özelliğini bilmeyenler o tohumların özel olarak verniklenmiş olduğunu zanneder. Aynı bir başaktan oluşan tohumlar hepsi farklı renklerde olur. Yani aynı bitki üzerinde gri, beyaz, bej, siyah, açık kahverengi ve bu renklerin çeşitli tonlarında tohumlar gelişir.

Kaynaklar

1- Fotoğraf: antropocene.it
2- Job’s tears — Wikipedia

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Yabani ot-çalı

Etiketler:


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.

Lütfen sorunuzu konu ile ilgili sayfaya yazmaya gayret edin.

Sorunuzu/Yorumunuzu yazın:

Sorunuz cevabımla birlikte 1 veya birkaç saat içinde burada görünür olacaktır. Lütfen ara sıra kontrol edin.