Arap küpesi – Fuchsia triphylla

Arap küpesi çeşitlerinden en yaygını Fuchsia ‘Gartenmeister Bonstedt’ kültivarıdır. Türkiyede de bulunur. Yaprakları mor damarlı bronz / yeşildir. Güneşe ve sıcağa dayanıklılığı çok iyidir.

Onagraceae familyasının Fuchsia cinsinin Fuchsia triphylla türüne bizde Arap küpesi, mercan küpelisi gibi isimler verilir. İngilizcede honeysuckle fuchsia (hanımeli küpelisi) denir.

Genel Özellikleri

Küçük ve orta boy çalı tarzında gelişir.  Safkan türünün boyu 1.2m – 7m arasında değişir. -6C dereceye kadar soğuğa dayanabilir. Yayla havası gibi gündüz şiddetli sıcak olmayan, gece serin olan iklimi sever. Hızlı büyüyüp çok sayıda çiçekler açar. Çiçek rengi mercan rengi ve somon renklerinin açıklı koyulu tonlarındadır. Toprağın yapısına, hava sıcaklığına ve ayrıca susuz kalp kalmamasına göre çiçek rengi değişiklik gösterir.

Kültivarları çok daha kısadır ve kış soğuklarına pek dayanıklı değildirler.

Kültivarları

Bahçemden Arap küpesi çiçeği

Fotoğraf: Didim, 2016 sonbaharından.. Benim bahçemdeki Arap küpelerinden biri.. Didim’de adı mercan küpelisidir.

Arap küpesi çeşitlerinden en yaygını Fuchsia triphylla ‘Gartenmeister Bonstedt’ kültivarıdır. Ege’de çiçekçilerin sattıkları bunlardandır. Mercan küpelisi derler. Yaprakları mor damarlı bronz yeşildir. Güneşe ve sıcağa dayanıklılığı çok iyidir (bakımları ihmal edilmezse). Kışın sıfırın altında bir iki derece soğuğa büyük zararlarla dayanır. Boyu 40cm- 80cm arasında değişir.

Fuchsia ‘Thalia’ kültivarı düz yeşil yapraklı olup boyu 60cm’yi pek geçmez. Kış soğuklarına en fazla -4C dereceye kadar dayanıklıdır.

Habitat

Anavatı Orta Amerika – Karaibler denen adalar bölgesi ve çevre ülkeleridir. Daha çok dağlık bölgelerde görülür.

Uyumluluk ve kullanım

Bahçelerde sürekli çiçek açan bir süs bitkisi olarak kullanılırlar. Evlerde ise, içeride biraz olsun esintili ve güneşli bir pencere önü mümkün ise Arap küpesi (veya mercan küpelisi) evde bütün yıl çiçek açabilen bir süs bitkisi olarak yetiştirilebilir.

Tuzlu toprak uyumludur. Yani deniz kenarları bahçelerine dikilebilir ve kuş gübresi verilebilir.

Yetiştirilmesi ve bakımı

Bahçeler için uyumlu, iyi huylu, cefakar ve dayanıklı bitkilerin başında belki de Arap küpesi gelir. Hiç su vermezseniz ölebilir ama bunun dışında hemen hiç bir bakım istemez. Asla çiçeksiz kalmıyor. Daha iyi gelişim ve daha iyi çiçeklenme için bakımının doğru yapılması lazım.

Toprak

Bahçede toprağa dikili olarak yetiştirildiğinde toprak seçmiyor. Saksılarda ise Arap küpesinin güzelce serpilip bol bol çiçeklenmesi için toprak Asitli ve nötr civarlarında, suyu iyi süzdüren, havadar yapıda olacak. Humuslu bir bahçe/tarla toprağı uygundur. Evde yetiştirecekseniz toprağına beşte bir oranında ince ponza taşı karıştırmalısınız.

Gübre veya bitki besini

İyi bir toprakta gübre filan istemez. Yine de verebilirsiniz. İlkbaharda az miktarda kuş vb tavuk gübresi vermek Arap küpesini çok iyi coşturur. Yaz ortasında ayrıca keçi veya koyun gübresi verilebilir. Bu kadar gübre doğal toprakta fazlasıyla yeterlidir.

Doğal gübre değil de ev çiçekleri için hazırlanmış bitki besini verecekseniz ilkbaharda 20 gün ara ile azot ağırlıklı sıvı bitki besininden sadece iki defa verin. Sonrasında 15-20 gün ara ile genel amaçlı bitki besininden verin.

Sulama

Toprak biraz kuruma gösterdiği zamanlar sulayın. İhmal etmemelisiniz. Susuzluğa biraz dayanıklıdırlar ölmezler ama gelişimleri sekteye uğrar.

Yaz sıcaklarına karşı

Yazın şiddetli sıcakların sık yaşandığı yerlerde az güneşli yerlere dikilmiş olması gerekiyor. Yaz sıcaklarından kötü etkilenmesini en aza indirmek için akşam olur olmaz üzerini ıslatırsanız iyi olur.

Kış soğuklarından koruyun

Arap küpelisinin çiçeklenmesi kış soğuklarına kadar hiç durmadan devam eder. Tam olarak deniz etkisinde olan yerlerde kışın fazla soğuk olmazsa, özellikle güneye bakan cephelerde kışı bile çiçekli geçirir. Don olayı olacağı günlerde (sadece o günlerde) geçici olarak naylonla iyice sarın. -3C dereceye kadar sadece naylonla sarmak yeterlidir. Daha fazla soğuklarda ayrıca üzerine karton kutu geçirin. Saksıda yetiştiriyorsanız en iyisi don olayları yaşanan günlerde evde tutun.

Karasal iklimli yerlerde ise Arap küpesi çiçeğini sadece saksıda yetiştirilip kışın korunaklı bir yere alınmalılar.

Çoğaltılması

İlkbaharda dipten yeni dallar çıkarır. Bunlar biraz güçlendiğinde ayırıp başka yerlere dikin. Ayrıca dallarını kırıp direkt toprağa dikmekle de köklendirip çoğaltabilirsiniz. İlkbahardan yaz başına kadar en uygun zamandır. Önce gölgeli yerde olmaları gerekiyor. Filizlendikten sonra eğer dallar güçlüce uzarsa yeterince köklendikleri kesin demektir. O zaman yarı güneşli yerlere dikebilirsiniz. Arap küpesi çiçeğini çelikle çoğaltma yaz sonu – sonbahar başında da yapılabilir. Kışın donmaktan korursanız ilkbaharda birçok hazır fideniz olur.



Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)