Begonia boliviensis

Begonia boliviensis bitki türü Begoniaceae (Begonyagiller) familyasının yumrulu türlerindendir. Doğada ait olduğu yer And Dağları’nın doğusunda Bolivya ve Arjantin sınırları içinde kalan sis ormanlarıdır. Kayalık yerlerde yaşarlar (1).

Begonia boliviensis, gelin damat çiçeği

Begonia boliviensis, gelin damat çiçeği

Özellikleri

Begonia boliviensis dalları genelde 30cm kadar uzar. Yerinin şartlarına göre yarım metreyi geçer. Yani az sıcak yaz mevsimi, oldukça serin ve nemden ıslak geçen geceler, püfür püfür nemli rüzgarlar ve gündüz ağaçlar arasından gelen kesintili güneş ışınları sevdiği şartlardır. Yazın şiddetli sıcak olan yerlerde yaz sıcakları bastırınca gelişimi durur. Ama daha uygun yerlerde dipten yeni sürgünler çıkararak gelişime bir iki ay daha devam eder. Bir süre sonra yorgun düşer.

Dalları otsu yapıda ve esnektir. Uzayınca dik duramaz. Yapraklar ise dar yapılıdır. Sis ormanı bitkisi olduğundan külleme hastalığına karşı diğer yumrulu begonyalara göre çok daha iyi dayanıklıdır. Ama açık havada, esintili yerlerde olursa.

Begonia boliviensis yaz boyunca durmadan çiçek açar.

Çiçek rengi turuncudur. Her begonyada olduğu gibi bunda da bir sap üzerinde dişi ve erkek çiçekler karışık olur. Belki Begonia boliviensis üzerinde dişi ve erkek çiçekler yan yana daha belirgin olduğu için gelin damat çiçeği denmiş olabilir. Aslında bu yöresel bir isimlendirme. Genel bir isim değildir.

Kışın uyur

Kışı tam bir uyku halinde, toprak dışı tüm varlıklarını terk etmiş olarak geçirir. Bu şekilde toprak altında yumrusu uyumakla Begonia boliviensis -12C derece kış soğuklarına dayanır (2). Daha fazla soğukta veya toprağın yumruyu koruyamaması durumunda tamamıyla ölür.

Dış mekan bitkilerindendir

Açık havada yetiştirmek şart. Evlerde yaşatamazsınız. Balkon ve verandalarda askılı saksılarda sarkıcı olarak güzel durur. Kışın çok fazla soğuk olmayan bölgelerimizde uzun ömürlü bir bahçe bitkisi olarak yaşaması mümkündür (kışı uyuyarak geçirir).

Begonia boliviensis ‘Bonfire’ kültivarı

Bunun farkı uzun, sağlam, parlak kızılımsı güzel görünümlü dallarının olmasıdır. 1 metreye kadar uzar. Dallı budaklı, dik duruşlu, bol çiçekli küçük bir süs ağacı gibi görünümlü hale gelmesi uygun ortamda doğru bakım ile mümkündür. Bu hale gelmesi için yumrusunun birkaç yıl güçlenmiş olması gerekir. Evlerde esintili ve güneşli pencere yanında yetiştirmeye uygundur. Fakat aşırı sıcaklara iyi dayanmaz ve kötüleşir. Ama yaz sıcaklarının sonunda tekrar canlanır. Eğer evde yerini severse kışın bile gelişmeye, çiçek açmaya devam eder özelliktedir.

Bu kültivarın kışa dayanıklılığı has türe göre daha az olup en fazla -5C gibidir. Yani dışarıda yetiştiriyorsanız ve bölgenizde kışın daha fazla soğuk oluyorsa dikkatli olun. Bu durumda yapmanız gereken şey dalları bozularak yumrudan düşmeye başladığında saksıdan sökmeden yumrunun soğuk ama dışarısı kadar şiddetli dondurucu olmayan bir yerde dinlenmeye çekmek olsun.

Begonia boliviensis yetiştirme şartları

Diğer çiçek amaçlı yumrulu begonyalardan farkı, fazla güneş istememesidir. Yarı gölgeli bahçeleri sever. Alacalı güneş / gölge karışımı yerlerde daha iyi serpilir ve daha fazla çiçek açar. Aşırı güneş ve tam gölge iyi değil.

Toprak ve saksı isteği

Küçücük saksılarda bile gelin damat çiçeği yetiştirmek mümkün. Saksı küçük olsa bile gerektiği gibi büyür. Yeter ki toprak hem uygun hem besleyici olsun.

Toprak olarak 3 ölçü torf toprak + 1 ölçü ponza taşı + 1 ölçü mangal kömürü küçük parçaları + 1 ölçü yanmış koyun gübresi karışımı yapın. Her yıl kış sonunda toprağını değiştirin.

Sulama sıklığı: İlkbahar ve yaz boyunca toprak biraz kuruyunca sulayın. Sonbaharda yapraklar bozulmaya başlamaya yüz tuttuğu zaman sulamayı bırakın. Saksıda yetiştiriyorsanız kışın sulamayıp soğuk bir yerde dinlendirin. Eğer yapraklarda hiçbir bozulma olmazsa duruma göre uygun bakımı yapabilirsiniz. Kışın kurutmak yumruları dinlendirmek şart değil. Ama aslında çok iyi olur.

Fide üretimi yolları

1- Dallarından 12 cm parçalar kesin. Dalın dip kısmının durumu önemlidir. Yani bir yaprak dibi filiz gözü noktasından 2cm altından kesin. Bu önemlidir. Zira tamamen boş yerini toprağa dikerseniz asla köklenme olmaz. Toprağa diktiğinizde de en az bir filiz gözü yeri toprak altında kalmalıdır.

Kestiğiniz dalı önce 5-6 saat açıkta gölgede bekletin. Sonra bir hafta suda bekletin. Böylece bünyesi iyice sağlamlaşır ve kök salma hazırlığına girer. Daha fazla bekletmeyip ⇒ köklendirme toprağı‘na ekin. Bir mini viyol saksıya bir fide olacak. 5-6 hafta sonra yeterince köklenme olmuştur. Ve son olarak, viyoldeki fideleri kökleri tutunduğu topraktan hiç ayırmadan esas yerlerine, uygun toprak karışımı ile dikin. İlk yıl için 12cm çapında bir saksıya üç fide uygundur.

Begonia boliviensis gelin damat çiçeğini yumruları bölerek çoğaltmaya kalkışmayın. Çünkü bunun için yumruda başka yavru yumrular oluşması gerekir ki bu pek mümkün değil. Yumruyu kesmek bölmek ise tavsiye edilmez. En iyi yol çelikle çoğaltıp onların kendi yumrularını oluşturmasını sağlamaktır.

Kaynaklar

1- Bolivian Begonia, Daves Garden
2- Begonia boliviensis, Wikipedia

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Bahçe / Balkon Süs Bitkileri

Etiketler: |

'Begonia boliviensis' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Selma, Kocaeli dedi ki:

    Çiçeklerini açmadan döküyor. Nedeni nedir?
    ***
    Yetiştirdiğiniz şartlara ve özellikle topraktaki köklerin durumuna bağlı bir şey. Oldukça gevşek, yumuşak, süzekliği yüksek toprakta olması lazım ki kökler rahatça serpilebilsin. Kapalı, havasız, esintisiz yerde tutmayın. Yarı güneş yarı gölge yerleri sever. Saatlerce direkt güneş iyi olmadığı gibi koyu gölgeli yerler de elverişli değildir.

  2. Tuğba, Mersin dedi ki:

    Gelin damat çiçeğimin tepesini tavuk koparmış. Yeniden alttan filizlenir mi acaba?
    ***
    Zaten özelliği dipten yeni filizlenmelerle yeni dallar uzatmasıdır. Ama yaz sıcakları başladıktan sonra nasıl davranır bilmem.

  3. Hasan, Yalova dedi ki:

    Gelin damat çiçeğimin dalları belirli yerlerinden pörsüyüp çürümeye başlıyor ve dalı kaybediyorum. Neden olmuş olabilir?
    ***
    Topraktaki kimyasal dengesizlikten olur. Zaten mevsim sonuna yaklaşıyoruz. En iyisi bugünden itibaren sadece toprak kupkuru oldukça sulayın. Yoksa o toprakta sık sık sulama yüzünden tamamen çürür. Ayrıca sulamaları toprak günün sıcağı etkisindeyken yapmayın. Gece yarısı veya sabaha karşı yapmalısınız.

  4. Meryem, Osmaniye dedi ki:

    Gelin damat çiçeklerimin yapraklarında beyazımsı küf oluştu. Ne yapmam gerek?
    ***
    Külleme hastalığı. Gece boyunca ıslak kalan yerlerde oluyor. Begonyanızın olduğu yerdeki sulamaları sadece sabah saatlerinde yapın. Aslında bu hastalığa kesin çözüm Topas adlı ilaçtan kullanmaktır.

  5. Aynur, Mersin dedi ki:

    Şu anda Mersin yaylasındayım. Saksı değişimi yapabilir miyim? Balkonda duruyor. Çiçek açmıyor.
    ***
    Yapamazsınız çünkü bu bitki için sezon sonu yaklaşıyor. Sonbaharda kötüleşecek. Kışın tamamen dalsız kalacak. İlkbaharın en başında yumruları sökün ve saksı-toprak değişimi yapın. Ayrıca bilin ki en iyi çiçeklenme dönemi en geç yaz ortasına kadardır. Şimdi yaz sonundayız. Artık çiçek açmaması normal.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.

Lütfen sorunuzu konu ile ilgili sayfaya yazmaya gayret edin.

Sorunuzu/Yorumunuzu yazın:

Sorunuz cevabımla birlikte 1 veya birkaç saat içinde burada görünür olacaktır. Lütfen ara sıra kontrol edin.