Brassica napus, kolza ve kanola

Brassicaceae -Turpgillerden kolza bitkisi (Brassica napus) fazla yağ içeren tohumlarından dolayı önemli endüstri bitkilerindendir. Kolza’nın genlerinin değişme uğratılmasından türetilen kanola bitkisi yemeklik yağ üretimi alanında kolzanın yerini almıştır.

Bitkisel yağ denince aklımıza ilk gelen yağ ayçiçeği yağıdır. Fakat dünya genelinde en çok üretilen üç bitkisel yağ sırasıyla palmiye yağı, soya yağı ve kolza-kanola yağıdır.

Kanola yağı elde edilen bitki hakkıda.

Kanola adlı bitki

Yetiştirilmesi her yerde çok kolay olan kolza bitkisinin tohumlarından sıvı yağ elde edilmesi 1. Dünya Savaşı’ndan sonra dünyanın pek çok yerinde büyük revaç görmüştü. Türkiye kolza bitkisinden yağ üretimini Balkan göçmenlerinden öğrendi. Türkiye’de de kolza yağı üretilmeye ve satılmaya başlandı. Fakat insan sağlığına çok zararlı olduğu anlaşılınca bütün dünyada kolza yağının yemeklik / kızartmalık olarak kullanılması her ülkede sırayla yasaklandı. Türkiye’de de yasaklandı. Yasaklardan sonra birçok ülkede kolza bitkisi tarımına makine yağı üretimi için devam edildi.

Kolza yağının zararları içerdiği erüsik asit ve glukosinolat sebebiyle kalp ve damar hastalıkları, böbrek sorunları, hormonal dengesizlikler, guatr sorunları ve çocuklarda otizm gibi beyin sorunlarına yol açan ciddi tahribatlardır.

Kanola

Kolza yağının zararları anlaşılıp gıda maddesi olarak kullanımı yasaklandıktan sonra Kanada’da kolza bitkisinin genleri ile oynandı. İçerdiği %50’ye yakın sağlığa zararlı erüsik asit bir hayli düşürüldü (sıfıra düştü diyenler var) ve yeni bitkinin adı kanola oldu. Böylelikle de yemeklik ve kızartmalık olarak üretimi ve satışı bütün dünyaya hızla yayıldı. Türkiye’de de tarımı yapılıyor ve yerli üretim kanola yağı marketlerde satışa sunuluyor. Ayrıca birçok margarinlere kanola yağı katılıyor (margarin paketlerindeki içerikle ilgili kısımda yazılıdır).

Kanola yağının zararları: Doğal tür kolza’dan elde edilen yağ gibi zararlı maddeler içermiyor ama GDO’lu olması açısından insan sağlığına zararlı bulunuyor. Bütün dünyada duyarlı insanları ayağa kaldıran GDO’lu ürünlerin sağlığa zararları bilimsel yolla net olarak açıklığa kavuşturulabilmiş değil. Öte yandan, kolza bitkisinin genlerine müdehaleden sonra adı kanola olunca içerdiği zararlı maddelerinin ne derecede azalmış olduğu şüpheli. %2 diyenler var, %0,2 diyenler var, hatta sıfır diyenler bile var.

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Endüstri Bitkileri

Etiketler:



Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)