Celosia (horoz ibiği) ve Amaranth

Amaranthaceae (Ispanakgiller) familyasından Celosia ile Amaranth ayrı cinsler olup birbilerine benzer özellikleri çoktur. Her ikisinin de türleri bütün dünyada süs bitkisi olmaktan çok yemeklik, sebze olarak değerlendirilir.

Celosia‘nın türlerinde çiçeklenme mini çiçekleri bir arada alev şeklinde, püskül gibi ve horoz ibiği benzeri şekillerde olabiliyor. Türden türe değişir. Celosia cristata türü horoz ibiği şeklinde çiçeklenir. Diğer türlerin kültivarlarından horoz ibiği şekilli olanlarına cristata gurup Celosia’lar denir. Cristata tepelik anlamına gelir. Celosia türleri arasında yüzlerce melezler / kültivarlar türetilmiş.

Celosia türleri (horoz ibiği)

Celosia türleri (horoz ibiği)

Amaranth cinsinin türleri ise dünyanın her yerinde yabani ot şeklinde yetişir. Süs bitkisi olarak en tanınmış türü Amaranthus caudatus’tur. Fakat horozibiği türleri gibi yaygın yetiştiriciliği yapılmıyor. Çiçekçilerde fideleri satılmaz. Modası geçmiş – eski usul (heirloom) tarzı sevenlerin arayıp zor bulduğu türlerden olmuştur. İstanbul’da terk edilmiş eski bahçelerde kendiliğinde yetiştiği görülür. Eskiden bizim bahçede de vardı. Tohumlarından her yıl kendiliğinden yetişirdi. Çiçeklenme kısmı dik durmaz, 20 cm kadar uzun, parmaktan bir hayli kalın bir uzantı şeklinde tepeden aşağı sarkar. Onun yanısıra daha ince çiçeklenme uzantıları az sayıda olurdu (resimdeki daha farklı çünkü bu türün birkaç farklı çeşidi var: bazıları çok sayıda sarkık uzantılı, bazıları kalın ve dik duran çiçeklenme uzantılarına sahiptir.. görünümleri çok ilginç oluyor). Bizimkiler hiçbir bakım görmediği halde boyu 1 metre civarında olurdu. Çiçekleri gösterişsiz yeşil olan Amaranth türü ile Amaranthus caudatus’un yaprakları çok benzer. Yeşil ve gösterişsiz çiçeklisinin yabani ot şeklinde her yerde kendiliğinden yetişmesi daha kolay, daha yaygındır. Bunlara halk arasında sirken denir. Çiçeklenmeden önce hangisi hangisidir anlamak çok zor.

Amaranthus caudatus

Amaranthus caudatus

Celosia ile Amaranth cinsi bitkiler bahçelerde ve saksılarda sıradan gerçek topraklarda yabani ot gibi gelişmeyi severler. Yetiştirilmesi kolaydır ve hiçbir özen istemez. Poşetlerde satılan topraklardan kullanırsanız kök çürümesi olabilir.

Güneşi severler. Sulama pek önemli değil (elbette susuz bırakmamak lazım). Susuzluğa dayanıklılıkları yüksektir. Fakat fazla uzun süreli susuz bırakmazsanız daha sağlıklı olurlar.

Tohumlarını saklayıp her yıl yeniden tohumlarını ekmelisiniz. Fideleri şaşırtmak, ikide birde yer değiştirmek, hatta sökerken köklere zarar vermek pek etkilemiyor. Kuvvetlice köklenme özellikleri var.

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Bahçe / Balkon Süs Bitkileri, Sebze - Bostan

Etiketler: | |


'Celosia (horoz ibiği) ve Amaranth' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Yusuf A. -Mardin dedi ki:

    Benim bir celosia turu çiçeğim var. Çiçek kısımları mor renkli. Ama yaprakları sürekli aşağı doğru sarkık duruyor ve mor olan çiçeklerinin üst tarafları canlı ama alt tarafları kurumuş duruyor. Daha çabuk büyümesi ve canlanması için neler yapabilirim?
    ***
    Şimdiye kadar ölmeleri gerekirdi. Mevsimlik bitkidir. Tohumları her baharda yeniden ekilir. Yapılacak bir şey yok.

  2. Yasemin dedi ki:

    Ben Migros’tan yeni aldım. Mevsimlikse tohumlarını nasıl alabilirim?
    ***
    Tepe kısmını bir tabağa eğerek üstüne vurun. Minik parlak siyah tohumlar dökülür. Olmazsa bir iki hafta sonra tekrar deneyin. Tohumları böyle alınır.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)