Yıldız çiçeği, Dahlia

Yıldız çiçeği Asteraceae (Papatyagiller) familyasının Dahlia cinsi bitkileridir. 40’a yakın türlerinin tümümün ana vatanı Meksika ile Kolombiya civalarında, Amerika kıtalarının orta bölgesidir. Yıldız çiçeğinin has türlerinden başka sayısız kadar çok hibritleri, kültivarları türetilmiştir. Farklı çeşitlerinin çiçek büyüklükleri, çiçek şekilleri, renkleri ve gövde uzunlukları da farklıdır.

Genel özellikler

Yumrulu bitkilerdendir. Elverişsiz mevsimlerde toprak üstü kısımları tamamıyla kurur. Ana vatanında genelde uzun ve kurak geçen sıcak mevsimde toprak üstü kısımları kuruyup yok olur. Yağışlı mevsimde yumruları yeşerir ve süratle büyürler. Ülkemizde ise kışın toprak üstü kısımları kurur gider.

Kışın toprak altında dinlenen yumrularının kış soğuklarına dayanıklılıkları azdır. -7C dereceye kadar problem olmaz. En fazla -12C dereceye kadar soğuk olan bölgelerde kışın üstlerini kuru yapraklar, sığır gübresi ve toprak karışımı ile örtmelisiniz ki donarak ölmesinler. İlkbaharda havalar ısındıkça yumrulardan çıkan filizler sıcağın etkisiyle çok hızlı gelişir.

Yıldız çiçeği türleri ve kültivarları sadece çiçek şekilleri itibarıyla bile 11 sınıfa ayrılır. Aşağıdaki bilgiler yıdızçiçeklerinin ortak bakımı ile ilgilidir.

Yıldız çiçeği (Dahlia)

Yetiştirilmesi, bakımı

Bazı yıldız çiçekleri küçük yapılıdır ve tohumdan kolayca yetişirler. Birkaç ayda çiçek açarlar. Ama bunlar da yumruludur. Her yıl tekrar tekrar tohumlarla uğraşmaktansa yumruları koruyarak her yıl daha çabuk ve daha kısa sürede çiçek açmalarını sağlayabilirsiniz.

Toprak

Her türlü toprakta yetişebilse de, eğer en iyisini istiyorsanız yıldız çiçeği suyu iyi süzdüren ve biraz asitli toprakları sever. Bahçe toprağınız uygun değilse ponza taşı katarak süzdürebilirliğini ve havadarlığını arttırın. Uygun torf topraklardan katarak asitlilik kazandırın.

Saksıda yıldız çiçeği

Kökleri serinde olması şart. Bu yüzden elinizden geldiğince kocaman büyük saksı kullanın. Tam öğle saatlerinin tepe güneşinden yaz boyunca tam koruma sağlayın. Saksıda toprak olarak sadece torf toprak kullanın. Saksıda yıldız çiçeği yetiştirmede gübrelemeyi şu sayfadaki gibi yapmanız lazım: Saksı bitkilerine hayvan gübresi nasıl verilir?

İlkbaharda yıldız çiçeği yumrularını ekimi

İlkbahar ve yaz boyunca günde en az 5 saat güneşe ihtiyacı var. Nereye ekeceğinize buna göre karar verin. Bahçeniz yeterince güneş almıyorsa yıldız çiçeği yetiştirmekten vazgeçin.
Yumruları dikmeden önce açtığınız çukurun toprağını yanmış sığır gübresi ile karıştırın. Yumruları 20 cm derine gömün. Sonra güzelce sulayın.

Destek değnekleri: Dahliyalarınız bodur – minyatür çeşitlerden değilse büyümelerini beklemeden önce hemen yanlarına birer değnek dikin. Büyüdüklerinde bağlamanız gerekiyor. Yoksa kolayca devrilebilirler. Dalları dipten kırılabilir.

Sulama

İlk sulamadan sonra toprağı iyice kurumadıkça bir daha sulamayın. Ta ki filizlerin dışarı çıktıklarını görene kadar. Ama toprak tamamıyla kuruyorsa ve hiç yağış yoksa elbette sulamak gerekir. Sonra boyları 15 cm’yi geçene kadar az sıklıkta sulamaya devam edin. Bundan sonra haftada bir iyice bolca sulayın. Çok sıcak günlerde daha sık sulamak gerekir. Yıldız çiçekleri sıcakta çok hızlı büyür.

Malçlama ve dip gölgeleme

Yıldız çiçeği güneşten ısınan toprakta iyi gelişmez. Ayrıca gelişmekte olan dallarının alt kısımlarının gölgede kalması gerekir ki gelişim verimli devam etsin. Bunun için hem malçlama yapın hem de çok dallı, çok yapraklı gelişim sağlayın. En iyi çözüm aşağıda çoğaltma kısmında anlattığım bölme işini pek yapmamalısınız. Veya üç yumruyu bir arada ekin. Böylece çok sayıda dallar bir arada, bol bol yaprak vererek gelişirler ve birbirlerini gölgelerler. Malçlamaya gelince, en etkilisi kalın ve geniş ağaç kabuklarıdır. Bütün bunları yaparsanız yaz sıcaklarında bol bol çiçek açar durur. Ama yapmazsanız yazın git gide kötüleşeceklerdir.

İlkbahar – yaz bakımı

Yalınkat çiçekli bir dahliya türü

Boyları 10 – 15 cm olunca tepelerini koparın. Böylece daha çok çiçek açar. Fakat bu tavsiye baharda erkenden gelişmeye başlayanlar içindir ve mayıstan itibaren hiçbir tepe kırpması yapmamalısınız. Büyük çiçekler elde etmek için her sap ucunda bir tomurcuk bırakıp diğerlerini koparın. Tekrar tekrar çiçek açması için, çiçekler solar solmaz kesin.

Yıldız çiçekleri çiçek açtıkları zaman gübre şerbeti verirseniz toprak altındaki yumrular gelecek yıl için daha iyi güçlenirler.

Vazo için: Çiçekleri sabah erken saatlerde keserek alın. Bir gün açıkta beklemiş, kloru gitmiş su kullanın. Vazoda bir hafta kadar dayanır. Suyunu her gün değiştirmelisiniz.

Kışın ne olacak?

Şiddetli dondurucu soğuktan fena zarar görür. Yumruları kış boyunca iyi korumanız gerekir. İstanbul gibi ılıman iklimli yerlerde yumrular kışın toprakta kalabilir. Kışın don tehlikesine karşı yıldız çiçeklerinin olduğu yere toprağın üstüne kuru yapraklar + eski sığır gübresi + saman + talaş karışımı yaymak gerekir.

Kışları daha sert geçen yerlerde yumruları sonbaharda sökün. Sonra oldukça soğuk ama dondurucu olmayan, kuru bir yerde ilkbahara kadar saklayın. Yumruları karton veya tahta kutu içinde vermikülit, perlit, dere kumu veya talaş içinde tutmalısınız.

Yıldız çiçeği nasıl çoğaltılır?

Çoğaltma, üretim en çok yumruları bölmekle olur. Yıldız çiçeği yumruları birbirlerine ince uzantılarla bağlıdır. Bu yumrulardan filiz gözleri iyice belirgin olanlarını keserek ayırın. Ayırma işinin en iyi zamanı kış sonudur. Gerçi sonbahardan itibaren yapabilirsiniz. Ayırmak için mutlaka filiz gözü olan parçaları seçin. Çünkü bunların filizlenip büyümeleri kesindir. Hatta tek bir yumru bile “eğer birden çok filiz gözleri varsa” o gözlerin sayısınca keskin bir bıçakla kesip bölebilirsiniz. Bu dilimli usul kök çeliği çeşitlerindendir. Bunu bitki tam uyku dönemindeyken yapmalısınız. Yani kasım sonundan şubat sonuna kadar.

Tohumla da üretebilirsiniz. Fakat her yıldız çiçeği tohum vermez. Tohum verseler de aynısı olacağını beklemeyin. Melezdirler. Tohumdan üretirseniz farklı renk ve şekillerde çiçek açarlar. Büyük yapılı yıldız çiçeği çeşitleri ilk yıl çiçek açma olgunluğuna gelmezler. İlk yıl özellikle yumru oluşturmaya çalışırlar. aslında bu her çeşit yıldız çiçekleri için geçerlidir.

Zararlıları, hastalıkları

Yıldız çiçeğinin başlıca büyük düşmanları salyangozlar ve sümüklüböceklerdir. En büyük zararları da dallar henüz küçük ve körpe iken olur.

Kulağakaçan böcekleri çiçek tomurcuklarının içinde tahribat yaparlar. Yaprak bitlerinden bazıları yıldız çiçeklerine musallat olabilir. Bunlardan en tehlikelisi kırmızı örümcekler ve son derece küçük yapılı örümcek bitlerdir. Yaprak bitlerinin tahribatları sonucu yapraklarda renk bozukluğu olup bunu da mantar hastalıkları takip eder.

Gereksiz yere sulamalar, rüzgarsız yerlerde akşam sulamaları yüzünden külleme ve mildiyö benzeri hastalıklar oluşur. Pek esintili olmayan bahçeler iyi güneş alsalar bile yıldız çiçeklerine uygun değildir. Böyle bahçelerde yıldız çiçeği yetiştiriyorsanız sulamaları sabah-öğle arasında yapmalısınız ve aşırıya kaçmamalısınız. Sadece çok gerektiği zaman sulayın.

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Bahçe / Balkon Süs Bitkileri

Etiketler: |

'Yıldız çiçeği, Dahlia' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Tuba, Malatya dedi ki:

    Peki çiçeği şu an da dışarıda toprağa eksem ne olur? Üstünde büyük üç tane çiçek var. Ekerken o çiçeklere bir şey yapmalı mıyım? Onun dışında açmak üzere olan tomurcuk halinde de var.
    ***
    Şu an yaptığınız takdirde ne olacağını zaten yazmıştım. Anlattığım şartlara göre zamanı gelince bahçeye toprağa ekebilirsiniz. Çiçekler tomurcuklar kurursa kesin.

  2. Sinem, İzmir dedi ki:

    20 gün önce dahlia yumrularımı toprakla buluşturdum. Fakat bazılarından hâla bir filizlenme yok. Ne yapmalıyım? Bir de ben 20 cm değil de daha yüzeye diktim. Çıkarıp tekrar daha derine gömeyim mi?
    ***
    Belki onlar bozuktur. Daha bekleyin belki filizlenirler. Yıldız çiçeği serin toprak sevdiğinden dolayı İzmir gibi memleketlerde yüzeyde olması yaz sıcaklarında gelişimi fena aksatır. Biraz daha derin daha iyidir. Ayrıca dibini toprak yüzeyini güneş ısıtmasın diye tedbir alın. Dibine ağaç kabukları vesaire şeyler yazmalısınız.

  3. Mevre, İzmir dedi ki:

    Yıldız çiçeği aldım. Eve gelirken dalı kırıldı. Nasıl kurtarırım?
    ***
    Dipten yeni dallar çıkaracaktır. Sadece bekleyeceksiniz. Kırılan dalı ise 15cm parçalara ayırın ve farklı yerlere dikin. En az biri köklenip yapraklanır. Kendi kök sistemini ve kendi yumrusunu oluşturur.

  4. Beril, Şanlıurfa dedi ki:

    Yıldız çiçeğim çiçek veriyor ama iki gün içinde çiçekleri solup kuruyor. Balkonda güneşte duruyor. Yaprakları da kurumaya başladı. Ne yapmam Lazım?
    ***
    Yukarıdaki bilgileri okuyun. Yıldız çiçeği gayet serin toprak ister. Saksılarda pek şansınız yok. Veya koskocaman saksıda yetiştirmelisiniz. Ayrıca toprak yüzeyini güneşten ısınmasın diye ağaç kabukları ile örtün.

  5. Melisa, İstanbul dedi ki:

    Bodur yıldız çiçeğim 2 senedir çiçek açmıyor. Türdaşlarına göre devasa bir kök sistemi var. Kışın don yemesine rağmen yeşil kısmı ölmedi. Zorla kestim yeni dallar çıkarsın diye. Tek bir dal çıkardı ama gelişim yok. Sanıyorum ki köke çalışıyor. Yeri aydınlık bahçede ama geniş saksıda. Düzenli suluyorum. Neden çiçek açmıyor?
    ***
    Gündüzleyin en az 4 saat kesintisiz direkt güneş ister. Aydınlık yeterli gelmez. Saksıda olması da pek iyi değil.

  6. Mine, Bursa dedi ki:

    İki çiçekli olarak aldığım yıldız çiçeğim vardı. Balkonda bakımını yapıyordum. Birkaç gün sonra bir çiçek alt yapraklarından başlayarak kurudu. Şimdi diğeri de aynı şekilde kurumaya başladı. Ne yapmalıyım? güneş alıyor ve suyunu da yeteri kadar veriyorum.
    ***
    Çiçeklerinin solması, kuruması normaldir. Önemli olan şey yeni gelişimlerde bulunması ve özellikle tam bugünlerde çok hızlı gelişim gösteriyor olmasıdır. Böylece bol bol yeni tomurcuklar verecektir. Yıldız çiçeğinin problemi serin toprak istemesidir. Yapraklar bol bol güneş, kökler ise serin toprak istiyor. bu açıdan saksıda zor. Eğer saksı küçük ise acilen kocaman bir saksıya aktarın. Şimdiki saksısından çıkarırken köklerini toprağından hiç ayırmamaya gayret edin.

  7. Gülten, Ankara dedi ki:

    Yıldız çiçeği aldım bahçeme diktim. Bütün yaz boyunca olur mu? Kışın don çok oluyor. Eğer muhafaza etmezsem ölür mü?
    ***
    Yaz için elbette zaten yaz aylarında çiçek açtığı için yetiştirilir. Sonbaharda yumruları söküp soğuk ama dışarısı kadar fazla soğuk olmayan bir yerde saklayın.

  8. Kardelen, Denizli dedi ki:

    Yaklaşık 1 ay önce bir çiçekçiden aldım. Evimizin en çok güneş alan ve havadar yerine koydum. Sulamasına da dikkat ettim. Ancak güneşi sadece gün doğumundan öğleye kadar ve akşam üstü güneş batarken alıyor. Şu an çiçek açıyor ama alt yaprakları tamamen kurudu ve gün geçtikçe üstteki yapraklarında da renk değişimi başladı. Ne yapabilirim?
    ***
    Evde olmuyor. Balkon varsa kocaman bir saksıya dikip dışarıda tutmanız lazım. Bahçeniz varsa bahçede yere dikmeniz daha iyi olur.

  9. Ayşe, Kocaeli dedi ki:

    Merhaba, yumru dediğimiz şey saksının içinde olan bir şey değil mi? Anladığım kadarıyla kışın bitki kurusa da yumrunun korunması bitkiyi bir dahaki ilkbahara tekrar canlandırabiliyor. Peki bu yumruyu saksıda, toprak içinde, evde muhafaza etsek olur mu?
    ***
    Evet toprak altında uzun yapılı yumruları var. Kış boyunca evde değil fazla dondurucu olmayan ama bir hayli soğuk bir yerde saklamalısınız. Çünkü sıcakta susuz bile kalsa filizlenir. Gücü büyük ölçüde azalır. Çürüyebilir.

  10. Ayşe, Kocaeli dedi ki:

    Cevabınız için teşekkür ederim. Peki yumruyu toprak içinde muhafaza edebiliriz değil mi? Hiç dokunmadan ya da başka muhafaza etme şekli var mı? Bir de yumru uyku aşamasında hiç sulanmayacak değil mi?
    ***
    Kış boyunca kuru toprakta ama soğuk bir yerde saklayabilirsiniz.

  11. Ayşe, Bursa dedi ki:

    On gün önce yıldız çiçeği aldım. Üç çiçeği kurumaya başladı. Yaprakları yeşil ve sağlıklı. Birsürü tomurcukları var. Mutfakta bakıyorum. Balkon öğleden akşama kadar güneş alıyor. Çok sıcak oluyor. Ne yapmalıyım?
    ***
    Koskocaman bir saksıya aktarıp sürekli dışarıda tutmanız kesinlikle şarttır. İçeride olmaz. Ama isterseniz bir süre gözlemleyin bakın gidişat nasıl.

  12. Sebahat, Tekirdağ dedi ki:

    Eşim bir marketten küçük saksıda yıldız çiçeği almış. Eve geldikten sonra çiçeği kurudu. Saksısını büyütüp bitki besini verdim. Saksı değiştirirken yumruları hiç görmemiştim. Bugün dibinde büyükçe bir tane gördüm. Yaprakları gayet güzel yeşerdi dalları büyüdü ama çiçek açmıyor. Bilmediğim şey evde bile olsa mevsimlik bitki gibi solacak mı şimdi yeşil olan dalları her yıl. Yumrularla tekrar mı büyüteceğim?
    ***
    Yukarıda sorularınıza cevap olan bakım bilgiler var. Lütfen okuyun. Ev içinde olmaz. Evde çiçek açmaz ve aniden ölür.

  13. Nebiye, İstanbul dedi ki:

    Yıldız çiçeğimin bir tanesi büyük saksıya dikmeme rağmen çiçek açmıyor. Diğer yıldız çiçeğim aldığım zaman çok büyük çiçek açıyordu. Şimdi yeni çiçekler küçük. Neyi yanlış yaptım acaba?
    ***
    Bir hayli büyük saksı lazım. Çünkü hem güneş istiyor hem serin toprak istiyor. Saksı ve toprak güneşte ısınmamalı. Ayrıca bulundukları yer gece gündüz sürekli çok sıcak oluyorsa bunun da kötü etkisi olur.

  14. Fadime, Kahramanmaraş dedi ki:

    Bir ay önce yıldız çiçeği aldım. Bir hafta sonra saksını değiştirdim. Üstündeki çiçekleri kurudu. Tomurcukları açmadan siyah olup kuruyorlar. Yaprakları da kuruyor. Ne yapabilirim?
    ***
    Saksıda yıldız çiçeği yetiştirmenin ince şartları var. Ne gibi hatalar yapmışsanız o sebeplerle mahvolmuş gitmiş. Şuradan okuyun: https://azbitki.com/dahlia#saksida

  15. İlkan, Ankara dedi ki:

    Yıldızla kana yumrularını ne zaman sökmeliyim? Şimdi sökersem erken olur diye düşünüyorum. Ve içme suyu şişesinde saklanabilir mi?
    ***
    Kasım veya aralık ayında ilk hafif donmayı yaşamaları lazım. O zaman sökersin. Şişe içinde saklanmaz. Kupkuru torf, saman, talaş vesaire şeyler içinde soğuk bir yerde saklayacaksın. Veya hiç sökmeden saksısıya kuru toprakta olacak şekilde birkaç kat naylona sarıp yine soğuk bir yerde bekletirsin.

  16. Okuyan, Kayseri dedi ki:

    Merhaba yıldız çiçeği tohumu sipariş ettim. Bugün geldi. tohumdan da üretilen hibrit türlerden biri sanırım. Hangi ay tohumları bahçeye ekmeliyim? Çok derin bir saksıya tohumları ekip yerlerini degiştirmesem olur mu?
    ***
    Tohumları ilkbaharda ekmeniz lazım. Bahçe varsa en iyisi bahçede yetiştirin. Saksıda istiyorsanız fidelerin aralarında en az 30cm mesafe olması gerekir. Bu mesafe ise ilk yıl fazla büyümeyecekleri için. Ama ikinci yıl daha güçlü ve daha fazla dallı gelişecekler. Ona göre yerlerini yeniden ayarlamanız gerekecek.

  17. Yunus, Afyonkarahisar dedi ki:

    Yıldız çiçeğimin yumrularını birbirinden bilmeyerek ayırdım. Şimdi ayırmam yumruyu çürütür mü?
    ***
    Bilmiyorum. Bekleyip göreceksiniz.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.

Lütfen sorunuzu konu ile ilgili sayfaya yazmaya gayret edin.

Sorunuzu/Yorumunuzu yazın:

Sorunuz cevabımla birlikte 1 veya birkaç saat içinde burada görünür olacaktır. Lütfen ara sıra kontrol edin.