Ficus ginseng bonsai

Çeşitli boylarda, büyüklüklerde satıldığını gördüğümüz bonsailerden belki en çok rastladığımız ginseng bonsaidir. Dayanıklılığı ve yetiştirilmesinin kolaylığı açısından hassas bir bonsai değil de sıradan bir süs bitkisi gibi bakımı yapılabilir. Yine de buradaki püf noktalarını öğrenmenizde yarar var.

Moraceae (dutgiller) familyasının Ficus (incir) cinsi ağaçlarından Ficus retusa türü daha çok Ginseng Ficus ve Banyan Fig (yani Banyan inciri) isimleriyle bilinir. Bonsai sanatı öğrenilmesinde ilk ele alınacak bitkilerden biri. Amatör bonsaiciler ve sıfırdan başlamak isteyenler için iyi bir öğretmen olur.

Ficus retusa 15 metreyi aşabilen, ulu ağaç olabilen bir Ficus türüdür. Fakat küçücük bir bonsai olarak tutulmaya da son derece elverişlidir. Anavatanı Malezya takım adalarıdır.

Bonsai sanatına uygun bir Ficus ginseng

Bonsai Ficus ginseng diye her yerde satılanlar aşağıdaki resimde gördüğünüz gibidir. Şöyle yapıyorlar: Bu türün ilginç şekilli kalın kökleri seçilip alınır ve saksılara dikilir. Sonra üzerlerine küçük dallarından aşı yapılır. Az bir dallanma ve yapraklanmadan sonra satışa çıkarılırlar. Üzerlerinde hiçbir sanatsal emek yoktur. Fiyatının da ucuz olması gerekir ama maalesef bunlar bile çok pahalı. Yukarıdaki fotoğraftakinin üzerinde çok iyi çalışılmış. Onun gibi gerçek bonsailerin yüksek fiyattan satılması normal.

Sahte bonsai F. ginseng

Yetiştirilmesi, bakımı

Ficus retusa’nın bonsai gibi bir hale getirilenleri değil de normal fidanları aynen benjamin gibi yetiştirilebilir. Fakat bonsai ginsengler aynı bakımda fazla gelişip estetik güzelliğini kaybeder. Onun için, siz eğer bonsai olarak kalmasını istiyorsanız bakımını farklı yapacaksınız.

Güneş, ışık isteği

Işığı yetersiz olan yerlere koymayın. Yaz mevsiminde öğle saatleri güneş ışınlarını direkt almamalı. Ginseng bonsai evlerde veya ofislerde pencereden gelen güçlü gün ışığına ihtiyaç duyar. Bu yeterli ise hiç direkt güneş almasa da olur.

En önemli ihtiyacı

Ficus ginseng bonsai iyi derecede hava hareketlerine, hava akımlarına sahip ortamlarda bulundurulmalıdır. Havası hareketsiz kuytu köşelerde yapraklarını döker ve ölüm sürecine girer. Onun için pencere yakınında tutmalı ve sık sık pencereyi açıp üzerine hava gelmesini sağlamalısınız. Klima kullanılan odalarda ise sorun olmaz çünkü klima sayesinde yeterince hava hareketleri olur.

Sakın hava hareketlerini seviyor diye yaz boyunca dışarıda tutmaya kalkmayın. Zira açık havada hızlı gelişir ve çok fazla köklenme yapar. Dallar hızlı uzayarak bonsailere özgü estetik görünümü bozulur.

Toprak ve saksı

Köklerinin gürce gelişmemesi gerekiyor. Ginseng bonsainizin ne kadar büyümesini istiyorsanız kök budamasını ve yıldan yıla saksı büyütme işini de ona göre yapmalısınız. Fakat bu işi iki veya üç yılda bir yapmalı ve gelişimin çok yavaş olacağı şekilde bakım yapmalısınız. Ki yaşlı ağaç görünümlü olarak gelişimi devam etsin.

Lifli, çürüntülü, humuslu hazır poşet toprağına 1/3 oranında küçük taneli ponza taşı veya dişli kum karıştırın. Bu karışım yeter (2 ölçü toprak + 1 ölçü ponza veya dişli kum). Özel bonsai toprakları aramanıza hiç gerek yok.

Toprak değişimini iki ya da üç yılda bir, mayıs ortasında yapın. Ficus türlerinin kökleri pek hassas değildir. Bu sebeple, saksı ve toprak değişiminde eski toprağı köklerden arındırmada rahat hareket edebilirsiniz. Kök budamalarından da korkmayın.

Sulama

Ficus türleri yaz boyunca sık sık ve bol bol sulanmalıdır. F. ginseng bonsai bitkilerinize de kısmen aynı muameleyi yapabilirsiniz. Şuna dikkat edin: Yeni yapraklanmalarda dal uçlarında hızlı gelişim, hızlı uzama oluyorsa o takdirde sulama sıklığını bir hayli düşürün.

Sulamayı toprak üst yüzeyini hafifçe eşeleyip nemliliğini kontrol ederek yapmalısınız. Yeni gelişimler yok ise toprak üst yüzeyinin elinizi ıslatıcılığı gider gitmez bolca su ile sulayın. Gelişim varsa o takdirde toprak üst yüzeyi kuruduğunda toprağı hafifçe eşeleyin. Toprak taneleri birbirine yapışık kalmadan kolayca ufalanacak derecede nem kaybetmişse bol bol su dökerek sulayın. Eğer gelişimin durmasını istiyorsanız bu ölçüye göre biraz daha nem kaybetmesine kadar bekleyin ve sulamada su miktarını da az tutun (sadece saksı alt deliğinden bir iki damla su çıkacak kadar).

Bitki besini verme

Salon – ofis bitkileri için olan sıvı bitki besinlerinin genel kullanım çeşidinden kullanın. Tavsiye edilen dozaj ayarlaması ne ise onun yarı ölçüsünü suya karıştırın. Sadece ayda bir defa verin. Ginseng bonsainizin yeri yeterince havadar ise ve güçlü ışık alıyorsa aralık sonundan itibaren yeni gelişimlere başlar. Veya kış – ilkbahar aylarında ne zaman gelişime başlarsa bitki besini vermeye o zaman başlayın ve eylül ortasına kadar devam edin. Toprak değiştirirseniz o yıl bitki besini hiç vermeyin.

Dinlendirme

Ginseng bonsainizi uzun yıllar boyunca sağlıklı bir şekilde yetiştirmek için her yıl düzenli olarak sonbahar sonunda dinlenmeye sokun. Bunun için kasım ayının ortasından itibaren sulamayı sıklık ve miktar olarak yavaş yavaş, derece derece azaltmaya başlayın. Aralık ayı girdiğinde sadece toprak adamakıllı kurudukça, ancak saksıdaki toprağın üst yarısı ıslanacak kadar az miktarda su ile sulayın. Hatta bulunduğu oda serin oluyorsa artık hiç sulamayın (fakat sürekli çok fazla serin ise sulamayı tamamen bırakabilirsiniz… yani bu iş biraz riskli çünkü bir kısım ana dalları tamamıyla ölebilir). Yaprakları kısmen dökülecektir. Bu gereklidir. Aralık ayının 20’sinde banyoya götürüp duşun altında tüm bitkiyi yıkayarak uzun uzun bol bol sulayın. Toprağı adamakıllı yıkansın ve bol bol su emsin. Bir hafta sonra her yerinde filizlenir. Artık toprak yüzeyinin elinizi ıslatıcılığı gittikçe ama nemliliği fazla azalmadan bolca su ile sulamaya devam edin. İlk yapraklar gelişimini tamamladığında bitki besini vermeye de başlayın.

Budama

Bonsailerde budama kökleri de kapsar. Dallardaki budamaları bonsai estetiğine uygun olacak şekilde ve kendi zevkinize göre yapın. Zamanı: F. ginseng yıl içinde dönem dönem gelişim girişimlerinde bulunur. Ara sıra gelişime ara verip köklerinde güç toplar.  Gelişime ara verdiği zamanları kollayın ve o zaman budama yapın. Sadece dinlendirmeye soktuğunuz dönemde kesinlikle budama yapmayın. Dalları kestiğinizde beyaz süt gibi lateks akacaktır. Önceden tedbirli olmalısınız. Islak bir bezi hazırda bekletin. Lateks dallara ve yapraklara bulaşmamalı. Dikkatli olun. Eğer bulaşırsa derhal ıslak bezle silin. Ayrıca Ficus türlerinin lateksi zehirlidir. Cildinize bulaşmamalı.

Kök budamasını ise iki veya üç yılda bir toprak değiştirmeniz esnasında yapmalısınız. Bence her iki iki yılda bir yapmak daha iyi olur. Bu budama biraz bitki bünyesi hakkında doğru bilgilere sahip olmayı gerektirir. İsterseniz bonsailerde kök budaması meselesini iyice araştırıp öğrenin. Burada ben kısaca şunu tavsiye ediyorum: Ginseng bonsai ağacınızın köklerini budarken eski ve yeni kökleri kontrol edin. Eski kökler zaten kısaltılmıştır ve uzamaları mümkün değildir. Yeni köklerden kalın olanları eskileri örnek alarak onlara benzeyecekleri şekilde kısaltın. Fakat eğer bonsainizin biraz daha büyük hale gelmesini istiyorsanız kısaltmayı eski köklere göre az farkla uzun kalacak derecede yapın. Eski köklerden bir veya bir kaçını onların yerini yenileri alabilecekse daha fazla kısaltın (dibe yakın gibi bir yerden kesin ama tam dipten kesmeyin). İnce kökler çok fazladır. Onları beşte üç oranında azaltın.

F. Ginseng bonsai çoğaltılması, üretimi

Bu konuda Ficus türlerinin çoğaltılması sayfamda birkaç üretim tekniği açıkladım. Oradaki bilgileri okuyun ve hangi tekniği isterseniz o şekilde çoğaltın. İnce dallı Ficus türleri sözünün geçtiği paragrafları dikkate alın.
Sayfası: ⇒ Ficus (incir, kauçuk) türlerinin çoğaltma yöntemleri
Yazının tamamını okumanızı tavsiye ederim çünkü Ficus ginseng bonsai için birkaç yerde işe yarar fikirler edinebilirsiniz.

Problemleri

Her zaman ciddi ilgi ister. En sık olabilecek problem örümcek bitlerdir. Maalesef gözle görülmesi pek kolay olmayacak kadar küçük olduklarından dolayı ginseng bonsainin yapraklarındaki kötüleşmenin sebebinin bu bitlerden kaynakladığını çoğu kişi anlayamaz. Bu bitler sıcak mekanlarda mutlaka peyda olurlar. Onun için en az ayda bir defa bonsainizi güneş altına alarak birkaç dakika bekletin. Böylece bitler hızlı hareket eder ve siz de bit varsa kolayca fark edersiniz. Yine de büyüteçle inceleyin. Kurtulmak imkansız gibidir. Her ilaç tesir etmez. Ancak zirai mücadele ilaç satıcılarından kırmızı örümcek zararlısına etki eden özellikte bir ilaç isteyip alacaksınız. Başka ilaçlar işe yaramaz. İlaçsız çözüm ise haftada bir duş altında yaprakların altını üstünü yıkamaktır. Bitlenme başlamışsa yıkamayı ilkin iki günde bir yapmalısınız. Üç defa tamamlanıca haftada bir devan edin.

İkinci sıradaki yaygın problem ginseng bonsainin yapraklarını dökmesidir. Sebep bulunduğu yerin hava hareketlerinden yoksun olmasıdır. Bu durumda şartlar düzelene kadar sadece toprak adamakıllı kurudukça sulayın.

Kök çürümesi yüzünden ölümler ya yanlış topraktan, ya fazla sıklıkta ve yüksek dozajda bitki besini vermekten ya da çok soğuk ortamda toprağının sürekli ıslak kalması yüzünden olur. Ayrıca saksı altı tabağında su beklemesi de kökleri çürütür.

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Salon Ofis Dekor

Etiketler: | |


'Ficus ginseng bonsai' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Hulya, Tokat dedi ki:

    Bonsai sanki bitkilere eziyetmiş gibi geliyor. Acı verir mi bilmem ama minyatür bahçe uygulamalarına bayıldığım halde sırf bonsai kullanılıyor diye uzak durmaya çalışıyorum.

  2. Filiz, Aydın dedi ki:

    Bence bonsai konusuna uzak durmak gerekir. Ben sevmem o ayrı ama, gerçek bonsai sanatçılarının da elinden öperim. Çünkü bonsai çok zahmetli çok meşakketli bir kök ve dal budama sanatıdır. Canlı bitkiden heykel yapma sanatıdır. Yani bonsai demek minyatür ağaç demek değildir. Aslında yumru köklü olmayan her ağaç bonsai çalışmasında kullanılabilir. Ama gerçek bir bonsai sanatçısı diyelim 10 yılda, 50 bitkiden 5 tanesini duygusunu katarak yaşatabiliyor ve şekil verebiliyorsa helal olsun. Seri üretim olan şeyler belki minyatür ağaçlardır ama bonsai değil!!

  3. İlkay, İstanbul dedi ki:

    Yaklaşık iki yıldır bakmakta olduğum bir Ficus Ginseng’im var. Önceleri işyerimde pencere önünde bakıyordum. Orada gelişemedi hatta neredeyse bütün yapraklarını döktü. Aldığım çiçekçiye götürdüğümde köklerinden birinin tamamen kuruduğunu, kalan köklerle yaşayabildiği kadar yaşayacağını, havadar bir ortamda bulundurmamı söylediler. Geçen kışın sonlarına doğru evimde pencerenin dışına koydum. Çok güzel toparladı. Bir tane bile yaprak dökmedi. Topraktaki böceklere rağmen sağlıklı görünüyordu. Son günlerde soğuk havada (-5 derece civarında) dışarıda unuttum. Şimdi yaprakları simsiyah olmuş. Birkaç canlı yeşil yaprak kalmış. çok üzüldüm. Ne yapmalıyım?
    ***
    Eve alışmış bitkileri kışın ortasında birdenbire dışarı çıkarırsanız (soğuğa çok dayanıklı olsalar bile) ölürler. Hava alsın diye dışarı koyma alışkanlığınızı terk edin. Unutuyorsunuz sonu felaket oluyor. Eğer dalları hala canlı ise Yakında yeşerir. Yeter ki sık sık açıp uzun süre açık tutacağınız bir pencere yanında tutun. Hava çok soğuk olsa bile İstanbulda fazla soğuk olmaz, kesinlikle filizlenecektir. Fikus türleri esintisiz yaşayamaz gelişemez. Ben daima hava cereyanında tutuyorum. Kışın hava cereyanı pek sağlamıyorum ama pencereyi sık sık açarım dışarsının rüzgarı direkt bitkilere hücum eder. Benjamin ile kauçuk böylece kışın bile gelişime devam edebiliyor.

  4. Hatice, Tokat dedi ki:

    Bonzai ustalığı yaradanla bir oluş, yakarış, kalbin incelerek cam olma halidir, teslimiyettir. sen ben ben de sen olma halidir. altmış yaşında ev hanımıyım. bu sanatla bir bütün olan tüm ustaların önünde saygıyla eğiliyorum.

  5. Aylin, İzmir dedi ki:

    Geçen hafta aldığım bonzaimi (ilk denemem) 2 gün sulamayı unuttum (tamamen yoğunluktan) ve tüm yaprakları kurudu. Susuz kaldığını düşünerek saulamaya devam ediyorum. Acaba kurtarabilir miyim?
    ***
    Belki de aldığınız günden beri her gün suladığınız için kökleri çürümüştür. İki gün susuz kalmakla özellikle de bu serin mevsimde hiçbir şey olmaz.

  6. Bünyamin dedi ki:

    23 yıldır baktığım bir ficus micropa ginsengim var. Budamayı yaz aylarında yapıyorum. Normal mi bu kadar yaşaması?
    ***
    Elbette normal. Az bile.

  7. Elif, İstanbul dedi ki:

    Yeni aldığım ficus ginseng bonsaim var. Evim kuzey cephe. Cam kenarına koydum fakat yine de ışık almadığını düşünüyorum. Sürekli yaprak dökmeye başladı. Ne yapmalıyım sizce?
    ***
    Bu türler hava akımlarına diğer bitkilere göre daha fazla ihtiyaç duyuyor. Bu sebeple yeni geldiği yer eski yerine göre havasız ise rahatsız olup yaprak dökmeye başlarlar. Bir de ev ortamlarında ekim ayından aralık sonuna kadar yaprak dökmeleri normaldir. Tamamen yapraksız kalmazlar ama yapraklarının çoğu gider. Ocak ayında tekrar yeni yapraklar çıkarmaya başlarlar. Sizinki bazı farklılıklardan dolayı yaprak dökmede biraz gecikmişse bugünlerde yaprak döküyorsa bir problem yok demektir.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)