Gaillardia, gayret çiçeği

Dilimizde gayret çiçeği denmesi muhtemelen bilimsel adına (Gaillardia) benzetme amaçlıdır. Tam isabet olmuş çünkü hem olumsuz şartlarda hayatta kalma direncinin yüksek olması hem çiçek açmak için her şartta elinden geleni yapması açısından bu ismi hak ediyor.

İngilizcede yaygın adı blanket flower yani battaniye çiçeğidir. Amerika yerlilerinin (Kızılderililerin) battaniyelerinde gayret çiçeği motifleri kullanıldığı için bu bitkiye battaniye çiçeği demişler. Indian blanket flower (kızılderili battaniyesi çiçeği) diyenler de var.

Gaillardia (gayret çiçeği) Astaraceae (Papatyagiller) familyasının 25 kadar türü olan cinsidir. Anavatanı kuzey ve güney Amerika kıtalarıdır.

Gayret çiçeği türleri

Solda G. pulchella, sağda G. aristata

Gaillardia aristata en yaygın ve en tanınmış gayret çiçeği türüdür. Çiçekleri sarı, turuncu, kırmızı karışıktır. Taç yapraklarda en kenarlara gittikçe kırmızı renk açılır ve yavaş yavaş yerini sarıya bırakır. Uzun ömürlüdür. Gaillardia pulchella çiçeklerinde kırmızı renk fazladır ve en dıştaki sarı renge direkt birleşir. Çiçeklerin en dış kenarları sarı olur. Yıllık veya iki-üç yıllık kısa ömürlüdür. Her iki tür -40C derece ağır don olaylarına dayanıklıdır. 30cm ile 60cm arasında boylanırlar. Bu iki tür yeni bodur hibritler ve kültivarlar oluşturma çalışmalarında çok kullanılırlar.

Hibritler Gaillardia x grandiflora adı altında toplanmıştır. Genellikle 20-30cm kısa boylu ve kış soğuklarına dirençleri -15C derecenin altındadır. Kültivarlarına gelince: G. aristata ya da G. pulchella has türlerine direkt bağlı kültivarlar genellikle kısa boylu ve kışa dayanıklılıkları -40C dereceye kadardır.

Gayret çiçeği toprağı verimsiz, fazlaca güneşli, sert rüzgârlı, kuru havalı, sıcak, kurak ve bakımına özen gösterilmeyen bahçeler için en iyi bahçe bitkisidir. Tuzlu topraklara, her çeşit gübrelere uyumludur. Çok az bir bakımla gayet iyi bir gelişim gösterecektir. Gayret çiçeği için en önemli şey toprağının kumlu ve suyu iyi süzdürür olmasıdır. Killi sert topraklarda iyi bir gelişim gösteremezler. Susuzluğa dayanıklıdır diye susuz bırakmayın. Yaz aylarında toprak kurudukça fazla bekletmeden sulayın. Toprak yaşsa sulamamalısınız. Sulamalar arasında toprağın kuruması beklenmeli.

Çiçeklerinin vazo ömrü 1 hafta garantidir. Yetiştirilmesinin kolay olması, hastalık, parazit vb. zararlılarının az olması, fazla besin / gübre istememesi ve aylarca tekrar tekrar çiçek açması sebepleriyle kesme çiçekçilikte önem verilmesi gereken bitkilerdendir. Kesme çiçekçiliğe elverişli gayret türlerini hastalıklardan iyi korumak için ve bakımını gerektiği gibi yapabilmek için 40cm aralıklarla dikmelisiniz. Bu mesafe her birinin en yüksek verimlilikte çiçeklenmesini, ayrıca kökten bolca yavrulamasını sağlar.

Bahçede yetiştirildiği gibi güneşli-sıcak teras ve balkonlarda saksılarda da gayet güzel yetiştirebilirsiniz. Bir saksıda bir kök gayret çiçeği olmalı. Solan çiçekleri fazla bekletmeden kesip atarsanız aylarca kalitesini bozmadan çiçek açar durur. Kışın pek soğuk görünmeyen yerlerde çiçeklenmeye hiç ara vermez. Çiçek açma zamanı istanbul’da mayıs ortasından kasıma kadar (hava durumuna göre daha uzun sürebilir).. Daha soğuk yerlerde haziran sonundan ekime kadar. Akdeniz kıyılarında ise muhtemelen bütün yıl çiçek açmaya devam eder.

Gaillardia türleri şu yollarla çoğaltılabilir:

1- Kökten ayırmayla: İlkbaharda kökten ayırmayla çoğaltabilirsiniz. Eğer yaz boyunca iyi bakarsanız kökten o derecede iyi yavrular geliştirir. Bazı hibritler tohum oluşturmayabilir. Olsa da onlardan esas ata türler çıkacaktır. Gayret çiçeğinizin türünü, çeşidini bilmiyorsanız ve çiçekleri çok gösterişli ise muhtemelen has tür değil hibrit veya kültivardır. Tohumlarına güvenmeyip kökten ayırmayla çoğaltın.

2- Kök çeliği ile çoğaltılmaya uygundur. En kalın kökleri seçin.

3- Tohumdan gayret çiçeği yetiştirilmesi: Kendi kendine bile oluyor. Tohumları her zaman ekebilirsiniz. En iyi zaman sonbahar ve kış aylarıdır. Kışın şiddetli don olayları yaşanan yerlerde tohumlar ilkbaharda don olayları geçtiği zaman ekilmeli. Tohumları aslında ekmeyeceksiniz. Toprak yüzeyine serpin ve sulayın. Tohumların çimlenmesi güneş ışınlarıyla direkt ısınmasına bağlıdır. Tohumlar çimlenene kadar susuz kalmamalılar. Çimlendikten sonra hızlı büyürler. Yeterince büyüyen fideleri 30-40cm arayla dikmelisiniz. Mini çeşitlerini 15-20cm arayla dikin.



Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)