Jasminum sambac, Arap yasemini

Yasemin türleri arasında en güzel kokuya sahip olan ve en iyi yasemin parfümünün elde edildiği türdür. Pek çok çeşitleri hem doğal yollarla oluşmuş hem insanlar tarafından özel çalışmalarla türetilmiştir.

Jasminum sambac bütün dünyada (İngilizce olarak) Arabian Jasmine ismiyle bilinir. Fakat Türkiye’de başka bir bitki (Trachelospermum jasminoides – yıldız çiçekli yasemin) Arap yasemini diye satılmaya çalışılıyor. Bu hatadan dönülmelidir. Çünkü Arap yasemininin yiyeceklerde aroma verici olarak ve yasemin çayı olarak kullanılması insanlar arasında tavsiye edilir ve yiyeceklerde, içeceklerde kullanılır. Oysa yıldız yasemin zehirlidir.

Arap yasemini yaprakları ve çiçekleri

Arap yasemini

Özellikleri

Oleaceae (Zeytingiller) familyasının Jasminum (Yasemin) cinsinin Jasminum sambac türüdür. Sambac adı ortaçağ Arapçasında herhangi yasemin türlerinden elde edilen koku yağı (zanbak) anlamına geliyormuş. Avrupalılar bu türü ilkin Araplardan tanıdıkları için yağ çıkarılan tek yasemin türü budur diye düşünüp ona göre bilimsel ad vermeye çalışmışlar. Ve yine ilkin Araplardan tanıdıkları için en yaygın adı Arap yasemini olarak kalmış.

Anavatanı Güney ve Güneydoğu Asya’dır (Hindistan, Myammar, Sri Lanka).. Güney ve Güneydoğu Asya ülkelerinin çoğunda ve Ortadoğu’da Jasminum sambac çok büyük önem taşır. Geleneksel, folklorik, kültürel açılardan önemi çok eskilerden beri devam eder. Bazı yerlerde kutsal kabul edilir. Uğuruna daha çok inanılır. Parfümcülükte büyük değere sahip olduğu için iklimi elverişli ülkelerde bu amaçla geniş arazilerde ticari yetiştiriciliği yapılır.

Jasminum sambac türünün sayılamayacak kadar çok sayıda varyete, kültivar ve hibritlerinin bir kısmı kendiliğinden mutasyon, doğal melezlenme ve sebepsiz yere ortaya çıkan genetik farklılaşmalarla insan müdahalesi olmadan ortaya çıkmıştır. Bazıları da insanların özel çalışmalarıyla oluşturulmuşlardır (ıslah ve hibritleme çalışmaları).

Arap yasemininin güzel kokan çiçekleri çeşidine göre değişen büyüklükte olur. Beyaz ve pembe / yalınkat ve katmerli açan çeşitleri var. Yetiştiği yerin ve bakım şartlarının durumuna göre çalı formunda veya küçük asma tarzında gelişir. 3 metre kadar boylanabilir. Bazı çeşitleri hızlı ve arsız gelişim gösterip esnek dallarla birkaç metre uzar. Bu tip arsız özellik gösteren Arap yaseminleri çiçek açmaya pek yanaşmazlar. Ancak uzun saatler boyunca direkt güneş alırsa ve sulama sıklığı biraz seyrek tutulursa sürekli uzayıp gitmek yerine sık sık çiçek açarlar.

Çiçekleri yiyeceklerde, tatlılarda, dondurmalarda kullanılabilir. Yasemin çayı yapılabilir.

Yetiştirilmesi, bakımı

Jasminum sambac – Arap yasemininin kültivarlarından biri olan ful yasemin Türkiye’de Ege-Akdeniz sahil kesimlerinde eskiden beri çok sevilir ve iyi bilinir. Daha önce ful hakkında hazırlamış olduğum sayfadaki tüm yetiştirme, bakım, budama, kışa dayanıklılık ve çoğaltma bilgileri aynen Jasminum sambac (Arap yasemini) için de geçerlidir. Lütfen bu bilgileri o sayfadan okuyun: ⇒ Ful yasemin

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Bahçe / Balkon Süs Bitkileri

Etiketler: | | | |



Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)