Kına çiçeği, Impatiens balsamina

Balsaminaceae familyasının Impatiens cinsinden I. balsamina türü (kına çiçeği) son derece güzel, sevimli bir süs bitkisidir. Daha çok bahçelerde yetiştirilmesi adet olmuşsa da saksılarda balkonlarda gayet kolay yetiştirebilirsiniz. Evlerde de güneşli pencere önünde gayet güzel yetişir. Hatta eviniz kışın sıcak oluyorsa ve uzun süre güneş alan pencere önünüz mümkünse kışın bile evde çiçek açtırabilirsiniz.

Özellikleri

Impatiens balsamina – kına çiçeği kısa ömürlü bir bitkidir. Her yıl tohumlarıyla yeniden yetiştirilir. Gelişimi hızlıdır. Genelde 30-40cm boylarında olur. Toprağın ve yerinin durumuna göre 1 metreye yaklaşabilir. Gövdesi kof yapılıdır ama sağlamdır. Susuz kaldığında son derece esnek hale gelip iki büklüm eğilir. Su verildiğinde tekrar dimdik olur.

Kına çiçeği

Kına çiçeği çeşidine göre yalın kat ve katmerli, çok çeşitli renklerde çiçek açar.  Otsu ve açık yeşil ana gövde kısa sürede kalınlaşır. Fazla dallanmaz. Yetişkin bir kınaçiçeğinin görünümü çok hoştur.

Her çiçeği solunca tohum kapsülü oluşturur. Tohumlar olgunlaştığı zaman kapsül patlıyor gibi ani bir hareketle tohumları çevreye saçar. Bir dokunuş, bir böceğin konması buna yetiyor. Bu yüzden kına çiçeğine İngilizcede touch me not (bana dokunma) çiçeği deniyor.

70’li ve 80’li yıllarda kına çiçeği çok tutulan bir bitkiydi. Bahçelerde, balkonlarda, pencere önünde saksılarda ve teneke kutularda herkes yetiştirirdi. Son yıllarda neredeyse unutulmuş gibi nadiren görüyorum.

Yetiştirilmesi, bakımı

Yetiştirmeniz için kına çiçeğinin öncelikle güneş istediğini bileceksiniz. Günde en az 3 saat direkt güneşe ihtiyacı var. Susuz kaldığında iki büklüm olup yerlere serilir. Sulayınca kısa sürede dimdik ayağa kalkar. Böyle ilginç bir esnekliği var.

Toprak olarak sıradan bahçelerin parkların toprağı uygundur. Fazla killi olmasın yeter. Toprak ıslaklığını yitirdikçe sulayın. Nemliliği ise hiç azalmamalı toprak kupkuru kalmamalı.

Kına çiçeği tohumlarını ilkbahardan yaz ortasına kadar elebilirsiniz. Kısa sürede gelişip çiçeklenmeye başlar. Tohumlarını önce birkaç santim ara ile ekin. Fideler 5cm’yi geçtikten itibaren söküp bahçede esas yerlerine 30-40cm ara ile dikin. Tek tek saksılara da dikebilirsiniz. Saksı hacminin en az yarım litre, en fazla 1 litre olması yeterli. Daha büyük saksı gerekmez. Uzun dikdörtgen saksılara 25cm ara ile dikebilirsiniz.

Bence kınaçiçeği bahçelerde pek hoş durmuyor. Saksılarda balkonlarda / pencere önlerinde daha güzel duruyor. Yani her an burun buruna olmanız gereken bitkilerden. Uzak olmayacak. Bir saksıda bir tane olunca çok şirin oluyor. Sade, kibar, mütevazi bir güzellik.  Hele bir de katmerli çiçeklisi olursa güzelliğine diyecek yok. Yaz boyunca çiçek açar durur.

Kına çiçeği kısa ömürlü olduğu için tohumları saklayıp ilkbahar gelince tekrar ekeceksiniz.

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Bahçe / Balkon Süs Bitkileri

Etiketler: | |


'Kına çiçeği, Impatiens balsamina' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Sema Ercan dedi ki:

    Ben bu bitkinin de tohumlarını attım geçen gün toprağa. Bugün de tırmıkladım. Şimdi yağmur gerek diyorum. Burada bir komşum ya Medine ya da Mekke çiçeği demiş idi. Geçen sene Kına dediğim bir çiçek daha vardı, o daha minik minik çiçekler açmış idi. Onun da tohumundan aldımdı, hepsiniii birlikte attım yuvarlak tarlama. Bakalım ne fideler gelecek. Ama şu aralar yağmur gerek diye düşünüyorum tohumlar için.
    ***
    Meteoroloji önümüzdeki 5 gün için yağmur yok diyor. Sonrası belli değil. Tohumları sulasanız iyi olacak. Ayrıca fazla acele etmişsiniz. En azından nisanın ilk haftasını beklemeliydiniz. Tohum ekmeden önce haklarında bilgi edinin. Mesela kına çiçeği tropikal kökenlidir. Tohumlar don tehlikesi tamamen geçtikten sonra ekilir. Bazı bitkilerin tohumları ise son don olaylarından önce ekilir. İlkin iyice bir üşümeleri gerekiyor yoksa çimlenmezler.

  2. Sema E. -İstanbul dedi ki:

    Nisan ayı başlarında tohumlarını attığım, Kına ve Kadife fidelerini bugün dağıttım bahçelere. İnşallah artık çiçeklerini bekleyeceğim.

  3. Tuğba, İstanbul dedi ki:

    Ben mart sonu ektim ne zaman açar?
    ***
    boyları 15cm olunca açmaya başlarlar.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)