Yeni Gine çiçeği (Impatiens hawkeri)

İhmallere dayanıklı park – bahçe mevsimlik süs bitkilerinden biri olan ve güzel çiçekleri için sevilen Yeni Gine çiçeğinin bahçede, balkonda ve ev içinde yetiştirilmesine dair bakım ve üretim-çoğaltma bilgileri.

Balsaminaceae familyasının Impatiens türünden Yenigine çiçeğinin has türü olan Impatiens hawkeri’nin ana vatanı Papua yeni Gine ve Soslon Adaları’dır. Impatiens cinsinin birkaç türü ile melezleme çalışmalarıyla birçok hibritleri türetilmiştir ve bunlara Yeni Gine çiçeği adı verilmiştir. Hibritleri has türüne göre ihmallere ve güneşe daha fazla dayanıklıdır. Park – bahçe süs bitkisi olmaları amacıyla geliştirilmiş hibritler çiçeklerinin renk ve irilik çeşitliliği ve yaprak rengi çeşitliliğiyle çok beğenilir.

Yeni Gine çiçeği

Kışın korunursa uzun ömürlüdür. Ama çok da uzun yıllar dayanamaz. Yeni gine çiçeğinin pekçok çeşitleri geliştirilmiştir. Yaprak rengi ve çiçek çeşitliliğinden başka 15-20cm kadar bodurları, 35cm kadar orta boy tipleri ve 1 metreye yaklaşan büyükleri ile zengin çeşittedir. Yenigine çiçeği ticari yetiştiriciliği yapanlar hangi tipleri ürettiklerini iyi bilmeli ve satışları ona göre yapmalıdır. Özellikle peysajcılar için kullanacakları bitkilerin her türlü özelliğini bilmek büyük önem taşır.

Yetiştirilmesi ve bakımı

Çoğunlukla park – bahçe süslemeleri için üretilen yenigine çiçeği saksılarda balkonlarda ve hatta evlerde bile yetiştirilebilir. Aşağıdaki bilgileri dikkate alırsanız yetiştirmede zorluk çekmezsiniz.

Işık – güneş ihtiyacı

Saatlerce kesintisiz direkt güneş alan yerlere dikilen Yeni Gine çiçeğinin yaza doğru sağlığı bozulur. Direkt güneş alamayan ama kuvvetli aydınlık yerler, güneşi az alan ve yine gün boyu kuvvetli aydınlık yerler ve sadece sabah güneşi veya sadece akşam güneşi alan yerler uygundur. Yaz boyu şiddetli sıcak olmayan memleketlerde bütün gün güneş almasında pek sorun olmaz ama en azından öğle civarı tepe güneşini almayan yerlere dikilmesi daha iyi olur. Evlerde yetiştirilecekse mutlaka çok havadar olabilen ve kuvvetli ışıklı bir yerde, yani tam pencere yanında tutulmalıdır.

Nasıl toprak ister?

Yeni Gine çiçeği bahçelerde orta verimliden daha kötü olmaması şartıyla toprak seçmez. Organik maddelerce zengin ve çok havadar toprakta daha iyi yetişir (toprağınız kireçli veya çok kumlu ise bol bol leonardit ya da solucan gübresi katarak terbiye edin – ayrıca killi topraklar ponza taşı veya dişli kum ile terbiye edilmeli). Saksılarda hazır poşet toprak uygundur. Yazın çok sıcak olan memleketlerde saksıda yetiştirilecekse hazır poşet toprak, verimli bir bahçe-tarla toprağı ve dişli kum (sıva kumu) veya ponza taşı eşit ölçülerde karışım yapılmalıdır.

Gübreleme

Bahçelere yenigine çiçeğinin dikileceği yerler sonbaharda gübrelenmiş olmalıdır. Saksılarda ise sıvı bitki besininden 15-20 günde bir verin. Evde yetiştiriyorsanız ve kışın yeri sıcak ve güneşli ise kışın da 30-40 günde bir vermeye devam edin.

Su

Ev içinde yetiştiriyorsanız toprağı kontrol etmeden sulamayın. Toprak elinize yapışmayacak derecede ufalanabiliyorsa sulama zamanı gelmiştir. Aksi takdirde sulamayın. Dış mekanlarda toprak çabuk kuruyacağından dolayı ve yeni gine çiçeği sık sık yıkanmayı sevdiğinden dolayı toprak kurumasa bile haftada bir veya iki defa yeniginelerinizi yıkıyarak sulayın. Ev içindekileri de her sulamada banyoda duş altında güzelce yıkıyarak sulamanız çok iyi olur.

Yazın sıcak günlerde akşamları üzerlerine su serperek serinletmeniz yenigine çiçeğinizi daha sağlıklı edecektir.

Çoğaltılması

Tohum ile ve çelik ile çoğaltılır. Yenigine çiçeğinin tohumları ilkbahar başında, gündüz ısısı 16C derecenin üzerine çıktığı günlerde ekilir. Tohumlar yarım santim veya en fazla 1cm derine gömülmeli. güneşten ısınacağı yerde tutulmalı. Tohumlar çimlendikten sonra güneşin fazlasından korunmalıdır. Fideler 5cm’yi geçince esas yerlerine dikilmelidir. Çelikle çoğaltılması basittir. Uç yapraklı kısmı olacak şekilde dallarından kırıp direkt toprağa dikin. Yaz sıcaklarında ise önce suda köklendirin. Bir çay bardağında bir parmak yüksekliğinde gibi az su içinde 10-15 gün içinde köklenir. Sonra toprağa dikin.

Zararlıları

Saksıda pencere önlerinde veya ev içi pencere önlerinde yetiştirilen yenigine çiçeğinin en büyük düşmanı örümcek bitlerdir (bahçelerde yere dikili olanlarda bu problem görülmez). Çözümü basittir. Sık sık bol su ile yıkamanız yeter. Zaten örümcek bitlere her ilaç etki etmiyor.

Yetiştirildikleri yere göre Yeni Gine çiçeğinin yapraklarında mildiyö, külleme vb mantar hastalıkları olabilir. Uygun ilaçlardan kullanmak gerekir.

Kaynaklar

Impatiens hawkeri (group) – missouribotanicalgarden.org
Impatiens hawkeri – wikipedia.org
Impatiens, New Guinea – costafarms.com

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Bahçe / Balkon Süs Bitkileri

Etiketler: | |


'Yeni Gine çiçeği (Impatiens hawkeri)' hakkında sorular, açıklamalar

  1. İsimsiz dedi ki:

    Yeni gine çiçeğimin yaprakları çok şekilsiz çıkıyor. Ne yapmalıyım?
    ***
    Öncelikle güneşte dikkatlice inceleyin bitlenme olmuş olabilir. Tam yeni filizlerde barınan bitler yüzünden öyle şekilsiz gelişimler olabiliyor. Bit varsa ya yıkayarak ve ince bir fırça ile alarak bitleri giderin ya da ilaçlayın. Bit yoksa yerinde veya toprağında sorun vardır. Az güneşli ve çok havadar yer sever. Bu şartları taşıyan bir yerde olması gerekli.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)