Manolya Ağacı

Magnoliaceae (Manolyagiller) familyasının Magnolia cinsinin 160 türü var. Bizde manolya ağacı adıyla eskiden beri en iyi tanınmışı Magnolia grandiflora türüdür.

Manolya ağacı özellikleri, yetiştirme şartları, bakım istekleri ve çoğaltılması üretimi

Manolya

Magnolia grandiflora’nın yüzden fazla kültivarı türetilmiş. Her kültivarın toprak uyumluluğu ve kışa dayanıklılığı farklı olabilir. Bunlara dikkat etmek lazım. Bildiğimiz klasik manolyanın pek müşkülpesentliği yoktur. Gerçi yeni türetilen kültivarlar daha da uyumludur. Eski kültivarlar belli olmaz.

Manolya ağacının özellikleri

Genelde 12 metreye kadar yükselir. Yerini severse, iklim de uygunsa 28 metreye kadar büyür. Nadiren 35 metreyi geçerler. Normalde manolya ağacı piramit şeklinde gelişir. En alt dallar epeyce uzun şekilde çevreye yayılır. Yukarı doğru yan dallar derece derece kısadır. Sıcak bölgelerin verimsiz topraklarında ise büyük çalı şeklinde gelişir.

Habitat

Anavatanı ABD’nin güney doğusu, Meksika körfezinin kuzeyi (subtropikal bölgeler). Manolyaların yaşam alanı bölgelerden bazılarında yazın şiddetli sıcak ve kuraklık olur. Bu sebeple oralarda doğal yayılımları göl ve mevsimlik göllerin kenarlarıyla sınırlı kalmıştır. Bazı yerlerde kumlu tepeliklerde de rastlanır. Oralarda güdük kalmış, çalı şeklinde gelişim göstermişlerdir.

Çiçekleri, yaprakları

Çiçek açma dönemi genelde ilkbahar sonu – yaz başı dönemidir. İlkbahardaki hava şartları manolyaların çiçek açma zamanını belirler. Çiçekler yemek tabağı kadar büyük, yalın kat, rengi beyaz olup iyice açılınca krem rengine döner. Dünyanın en güzel çiçek kokularından biri manolya kokusudur.

Manolya ağacının yaprakları büyük, cilalı gibi pırıl pırıl parlak gösterişlidir. Kışın ağır donlar olmazsa yapraklarını dökmez. Sonbahardan ilkbahar başına kadarki dönemde en eski yapraklardan bir kısmı dökülür. İlkbaharda yeni yapraklar gelişirken eski yapraklardan yine dökülenler olur. Kış güneşi duruma göre yapraklara dondurucu soğuktan daha fazla zarar verir. Dolayısıyla kışın tüm yaprakları dökülürse öldü sanmayın. İlkbaharda tekrar yeşerir.

Soğuklarla arası

Kış soğuklarına -23C dereceye kadar dayanır. Birçok ilimizin iklimi manolya yetiştirmeye uygun. Yalnız, genç fidanlarının ilk iki yıl kışın don olaylarına karşı ciddi tedbirlerle korumaya almanız gerekir (İstanbul ve İzmir’de bile). Her yıl kış şartlarının gidişatına dikkat edin. Genç fidanlar için tedbirli olmak lazım.

Manolya yetiştirilmesi, bakımı

Bir yere fidanını diktikten birkaç yıl sonra pek ciddi bakım işleri yapmanız gerekmez. En çok ilk yıllarda manolyalarınızın bakımına dikkat etmelisiniz.

Fidanlarının dikilmesi

Her bahçeye uymaz. Manolya dikeceğiniz bahçe sürekli rüzgar ve güneş alan bir bahçe olmalı. Yoksa yapraklarda hastalıklar olur ve fazla yaşamaz. Orta halli topraklara uyum sağlar. Toprağın pH derecesi 6 – 7.6 arasındaki değerlerde olmalı. Hafif asitli, nötr ve hafif alkalinli topraklarda sorun olmaz. Eğer toprak ağır alkalinli ise manolya dikmek istediğiniz yerde önce bir çukur açın. Çıkan toprağı yarıdan fazla oranda kompost ve leonardit ile karıştırın. Sonra çukuru karışım toprakla doldurun ve fidanı dikin. Ağır asitli topraklara ise manolya fidanlarını dikmeden önce taneli tarım kireci  karıştırmalısınız.

Hızlı büyüme için

Manolya fidanları iki yılı atlattıktan sonra çevreye bir hayli kök yaymıştır. Kökler toprak yüzeyine çok yakın olduğundan dolayı yaz sıcağından etkilenirler. Bu da büyümeyi yavaşlatır. Toprak yüzeyine su tutucu kompost yaymalısınız. Tamamen kurumalarına izin vermezseniz daima buharlaşmayla su kaybederken alt taraf bir hayli serin kalır. Böylece manolya fidanları yazın da rahatça büyümeye serpilmeye devam ederler.

Köklere dikkat

Manolya kökleri derinlere inmek yerine toprak yüzeyinde yayılma eğilimindedir. Ağacın çevresinde toprağı çapalama vesaire işlerine dikkat edin ki kökler zarar görmesin. Kışın şiddetli don olayları olan yerlerde ağacın çevresini 2 metreye kadar alana en az 10cm kalınlığında toprak + saman karışımı yaymalısınız.

Sulamalar

Yeni diktiğiniz manolya fidanlarını sulamayı ilk iki yıl aksatmayın. Yaz boyunca toprak kupkuru kalmamalı. İlk iki yıl sulama suyunun niteliği de önemli. Suyunuz artezyen kuyularından geliyorsa aşırı kireçlidir. Genç fidanlara zararlı olur.

Yetişkin manolyalar kuraklığa iyi dayanıklıdır. Yazın şiddetli sıcak ve yağışsız olan yerlerde toprak kumlu ise kuraklığa dayanıklılığına güvenmeyin. Yaz boyu fazla susuz bırakmayın. Kökler pek derine inmediği için susuzluktan ve kuru sıcaktan fena etkilenir, kuruyup ölür.

Gübreleme

Manolyalara az miktarda eski koyun veya sığır gübresi karıştırılmış kompost en iyi gübredir. İlkbahar başında toprak yüzeyini köklere zarar vermeden çapalayarak gübresiz kompostu üst yüzey toprağına tırmıkla karıştırın. Gübreli kompostu ise ana gövdeden ortalama 1,5 metre uzağından çepeçevre uygulayın. Sonbaharda ise dökülen yaprakları üst yüzey toprakla karıştırın. Yaza kadar çürürler. Toprağın besleyiciliğine katkısı olur.

Budama

Budamayı gerekli görüyorsanız çiçeklenmesinin hemen sonrasında budamalısınız. Kırık ve yaralı dallar, birbirine sürtünen dallar, dip sürgünleri, ana dalların uygunsuz yerlerindeki sürgünleri keskin bir aletle yara ve pürüz bırakılmadan temizce kesin. Budamada aşırıya giderseniz sonraki yıl çiçek açmaz. Manolyalar üst dallardan bu yıl yan dallar geliştirirse bu yan dallar gelecek yaz çiçek açar. Hangi dalları nasıl keseceğinize dikkat edin.

Ana dallardan kestiğiniz yan dalları tam dipten düzgünce kesin ki bunların filizlenme ihtimali ortadan kalksın. Enfeksiyon kapma riskine karşı bulabilirseniz kesik yerlere budama ilaçlarından sürün. Sadece aşı macunu ile kapatmak hastalık yapar.

Manolya ağacı genç bir fidan iken gelecekte ne şekilde olmasını istediğinizi iyi düşünmelisiniz. Olduğu gibi bırakırsanız çevreye olabildiğince uzanan dallar uzata uzata piramit gibi yükselir. Bu hal fazlaca geniş bahçelere çok yakışır. Normal bir ağaç gibi büyümesini istiyorsanız manolya fidanınız büyüdükçe en alt dallarını dikkatlice budayın. Bu tip budamanın zamanı ilkbaharda don olayları riski kalktıktan sonra, en geç yaz ortasına kadar.

Çoğaltılması, manolya fidanı üretimi

Tohumdan çoğaltmak basittir fakat tohumdan yetiştirilen manolyaların çiçek açma genetik yaşına ulaşmaları 8 – 25 yıl arasında değişir. Çok iyi bakılırsa, güçlüce dallanmış budaklanmış olarak 9 metreyi geçmişse 8. yıldan sonra çiçek açma ihtimali yüksek. Tohumdan yetişmiş fidanlara çiçek açma olgunluğundaki yaşlı manolya dallarından aşı yaparsanız iki üç yıl içinde çiçek açacaktır.

Aşıdan başka, biraz zor ama yarı olgun dal çeliği ve daldırma teknikleriyle üretilen fidanlar da yeterince yapılandıkları zaman çiçek açarlar. Belki 3-4 yılı bulur.

Yarı olgun dal çeliğiyle manolya üretimi

Yarı olgun dal çeliği yöntemiyle çelikleri köklendirmek biraz zor. Çok dikkatlice hareket etmelisiniz. İşe yarayacağından emin olduğunuz bir köklendirme hormunu bulursanız kesinlikle kullanın.

Çelik almadan önce her şeyi hazırlayın:

1- Dibini deldiğiniz plastik su bardakları ya da mini saksılar lazım. İçlerini ⇒ köklendirme toprağı ile doldurun.
2- Çelikleri keserken yanınızda su dolu bir bardak olsun. Keser kesmez suya koyacaksınız.
3- Keseceğiniz alet çok keskin olmalı. Ateşe tutarak ya da alkolle silerek sterilize etmeniz iyi olur.
4- Mini saksıların sığacağı büyüklükte, tam şeffaf ve kapaklı bir sebze saklama kutusu.

Haziran içinde, en geç temmuz ayının ilk günlerinde başlayın. Yaşlı bir manolyadan ilkbaharda yeni gelişmiş 15 – 20cm arasında birkaç yapraklı, gelişimi durmuş, uçta tomur oluşmuş bir yan dal seçin. Ağaca zarar vermeden dalı kesip alın. Hemen suya koyun.

Dikmeden önce alt yapraklarını saplarından dala en yakın yerlerinden kesin. Tepede iki yaprak kalsın. Onları ise yarılarından kesin. Dalın alt kısmını 3 – 4cm kadar uzunlukta bir açıyla kesin. köklendirme toprağına diker dikmez hemen bolca sulayın. Alt deliklerden su süzülüp gidince mini saksıları kutuya koyun ve kapağını kapatın. İki ay boyunca direkt güneş almamalı ama yeri şiddetli aydınlık olmalı. üç günde bir serin saatlerde açıp bir saat kadar havalandırın.

İki ay dolunca yeterince köklenmişlerdir. Toprağını köklendirme toprağından hiç ayırmadan manolyaya uygun bir toprak karışımı ile tek tek saksılara dikin ve sulayın. İlk iki hafta direkt güneşte tutmayın. Daha sonra yarı güneşli yarı gölgeli bir yere alın.

Daldırma ile..

Havai daldırma ile manolya çoğaltmak çok zor, çok uzun vadeli bir iş. Ama eğer manolyanın toprağa çok yakın dalları varsa basit daldırma kolay. İlgili sayfadaki » basit daldırma talimatlarına göre ilkbaharda başlatın. Yalnız bu usul manolyalarda kısa sürede işe yaramaz. En az bir yıl hiç dokunmadan beklemeniz lazım.

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Ağaçlar

Etiketler: | |

'Manolya Ağacı' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Aysel Ö. -İstanbul dedi ki:

    Yaşlı bir manolyayı gözüme kestirdim. Haziran ya da temmuz ayını bekliyorum tarif ettiğiniz gibi çelik almak için..
    ***
    İstanbul şartlarında haziran ortasında başlamak daha iyi olur. İnşallah köklendirmeyi başarırsınız.

  2. Esra, İzmir dedi ki:

    Benim bahcemde 4 senedir baktığım yaklaşık 2 metre boyunda yaprağını döken manolya ağacım var. Bahçede sulama borularinda değişiklik yapılacak ve manolya agacima damlama borusu düzenlenecek ayrıca çapa makinesiyle çapa yapilacak bu işlemleri manolya agacima zarar vermeden nasıl yapabiliriz kökleri nekadar yayılmıştır ağaç gövdesinden itibaren? Birde manolya Grandi flora ağacı aldım onu sabahtan ogleye kadar güneş alan bir yere diksem gelişir çiçek acar mi?
    ***
    Esra Hanım maalesef o tür teknik işlerden hiç anlamam. Bana sorarsanız hiç yaptırmayın daha sağlıklısı bu. Sabahtan öğleye kadar güneş alan yerler elbette uygundur.

  3. İlker, Zonguldak dedi ki:

    Tohumdan çoğalttığım manolyalarım şu an 5-6 yaprak yaklaşık 10cm civarı kadar oldular. Saksıda cam balkonda bakıyorum. Kışın soğuktan etkilenmemesi için önlem almalı mıyım? Daha hızlı yaprak vermesi ve boylanması için yapmam gereken herhangi bir şey var mı?
    ***
    Orada kışın kapalı balkonda zarar göreceklerini sanmıyorum. Hızlı gelişmeleri açık havada doğru toprakta uygun şartlarda olmasına bağlı. Şimdi soğukta gelişim olmaz.

  4. Selma, Bursa dedi ki:

    20 yıllık sağlıklı yeşil parlak yapraklı, kışın yaprak dökmeyen bir manolyam var. Hiç çiçek açmadı. Ne yapmalıyım?
    ***
    Tohumdan yetişmiş ve aşılanmamış manolyalar çok geç çiçek açar. 8 yıl ile 15 yıl arasında değişir. Bazen sizinki gibi 20 yıla kadar gecikmeler olabiliyor. Önümüzdeki baharda çiçek açma ihtimali kuvvetli. olmazsa bir veya iki yıl sonra. Bu arada sakın hiçbir budama yapmayın.

  5. Manolya dedi ki:

    İsmimin Manolya olmasına rağmen hiç manolya ağacı görmedim. Nerede görebilirim?
    ***
    Mutlaka önünüze çıkmıştır ama nasıl bir ağaç olduğunu bilmediğiniz için fark etmemişsinizdir. İstanbul’da iseniz Osmanbey’den Nişantaşı’ya doğru Rumeli caddesine girince yol boyunca yol kenarlarında bol bol görebilirsiniz. Aslında çok yerde var. İri iri parlak koyu yeşil yapraklarından tanırsınız.

  6. Fazliye, İzmir dedi ki:

    4 yıl önce .. boyu 10cm üzerinde 5-6 yaprak var. Çabuk büyümesi için ne yapmalıyım?
    ***
    Her ağaç her toprakta yetişmediği gibi her bitki her gübreden fayda görmez bilakis büyük zarar görür. Onun için yapmanız gereken şey bu sayfadaki bilgileri iyice okumak. Sonra uygun toprak hazırlayın. Manolyayı sökün. Çukura o yeni toprağı doldurun ve manolyayı dikin. Uygun toprakta hızlı büyüyecek ve yerine iyice alışacaktır.

  7. İsimsiz dedi ki:

    Manolya Bodrum’da yaşar mı? Yazın 35-40 derece sıcak oluyor.
    *
    Gayet güzel yaşar. Orasıyla aynı iklim şartlarına sahip Didim’de pek bakım görmedikleri halde çok iyi gelişim gösteriyorlar. Sadece ilk dikerken çukura uygun toprak doldurun. Bu önemli.

  8. Ersin, Ordu dedi ki:

    15 yıldan fazla bir süredir manolya ağacım sağlıklı gözükmesine rağmen çiçek açmadı. Çiçek açması için ne yapmalıyım?
    ***
    Hiçbir budama yapmamalısınız. Zaten hiç yapmadıysanız o halde yaşı gelmemiştir. Tohumdan yetiştirilen manolya fidanlarına aşı yapılmazsa çiçek açma olgunluğuna gelebilmeleri 8 yıl ile 20 yıl arasında değişir. Şansınıza kalmış.

  9. Özlem K. -Tekirdağ dedi ki:

    … kırmızı toprak dediği kırmızı pomza taşının ince toz hali mi?
    ***
    Sorunuzu kısattım özür dilerim. çünkü o ifadelerden anlamadıysanız benim onları tek tek yeniden açıklamaya hiç kuvvetim yok. Zaten öyle detaylı karışımlar çok da lazım değil. Toprağınız ağır killi değilse ve beyaz toprak değilse yani normal verimli toprak yapısındaysa yeterlidir ve uygundur. Kırmızı toprağa gelince: Doğal arazilerdeki doğal kırmızı topraktır. Başka bir şey değil. Ama dediğim gibi önemi yok. Olmasa da olur.

  10. Beyza, İstanbul dedi ki:

    Manolya ağacı Balıkesir iklimine uygun mudur?
    ***
    Yazı içinde kışın ne kadar soğuğa dayanıklı olduğu yazıyor. Kendi ilçenizde kışın en fazla ne kadar soğuk oluyor öğrenip kıyaslamanız lazım. Balıkesir gibi bazı illerin ilçeleri arasında çok büyük farklar var. Bunu göz önünde bulundurmalısınız.

  11. Zeynel, Sakarya dedi ki:

    Merhaba 30cm civarındaki manolyayı bahçemde güneş alan bir yere geçen ilkbahar diktim. Üzerinde çiçekleri vardı. Ağustos gibi yaprakları kararıp kurumaya başladı. Çok güneş zarar verdi dediler. 40-50cm lik bir saksıya ekip sadece sabah güneş alan bir kış bahçem var oraya koydum. Kışın geri kalan yapraklarını da döktü. Şu anda kurumuş gözüküyor. Canlandırabilir miyim?
    ***
    30cm iken çiçekli idiyse manolya olmadığı kesindir. Ve hangi bitkiden söz ettiğizi bilmiyorum. Bir şey diyemem.

  12. Nuray, Urla dedi ki:

    Manolya ağacımızı çok güneş alan bir yere dikmek zorundayız. Daha önce bahçenin başka bir yerindeydi. Bir kez çiçek açtı. İnşaat nedeniyle saksıya aldık. 3 yıldır dışarıda bakıyoruz. Öğleden sonrası güneşi çok alması sakıncalı mı?
    ***
    Hiçbir sakıncası yok. Ben 6,5 Didim’deyim. İklim neredeyse tıpatıp aynıdır. Evimin yakınında meydan gibi boş bir yerde bir manolya ağacı var. Sabahtan akşama kadar kesintisiz direkt güneşe tam açık bir yer. Manolya son derece sağlıklı. Her yıl güzelce çiçek açıyor.

  13. Ayşe, Burhaniye dedi ki:

    Manolyam 16 yıllık. Bu yıl çok çiçek verdi fakat bir günde kararıp dökülüyor. Neden olabilir?
    ***
    Belki onun özelliği öyledir. Belki hiç sulamıyorsanız ondandır. Başka neden olabilir bilmiyorum.

  14. Merve, Adana dedi ki:

    Adana sıcağında annemin mezarına dikmek istiyorum ama susuzluğa dayanabilir mi acaba?
    ***
    Hayır hiç dayanamaz. Boş yere masrafa veya zahmete girmeyin.

  15. Osman, Sakarya dedi ki:

    Bahçemdeki manolya ağacımız on senelik. Çok güzeldi fakat bu sene çıkardığı yaprakları kıvrım kıvrım çıkardı. Ne yapabiliriz?
    ***
    Yaprak bitleri buna sebep olabilir. Büyüteçle dikkatle inceleyin. Yoksa son iki yılda neler yaptığınızı düşünün. Bunlarla ilgili bir şey problemlere yol açmıştır. Mesela hiçbir bakım yapmamak gibi. Veya gübrelemeyi yanlış yapmak gibi. Veya ağacın çevresinde dikkatsizce derin çapalamalar köklere zarar vermiş olabilir.

  16. Emrah, Balıkesir dedi ki:

    Manolya yapraktan çoğaltılabilir mi?
    ***
    Hayır.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.

Lütfen sorunuzu konu ile ilgili sayfaya yazmaya gayret edin.

Sorunuzu/Yorumunuzu yazın:

Sorunuz cevabımla birlikte 1 veya birkaç saat içinde burada görünür olacaktır. Lütfen ara sıra kontrol edin.