Parthenocissus quinquefolia, Amerikan sarmaşığı

Amerikan sarmaşığı uzun ömürlü, odunsu dallarla gelişen, 30 metre uzayabilen tırmanıcı bir bitkidir. Vitaceae (Asmagiller) familyasındandır. Anavatanı Kuzey Amerika kıtasının doğusu ve orta kısımlarıdır.

Yaprakları az uzun saplı olup bir sap ucunda genellikle beş yaprakçık ayrı ayrı her yöne dizilidir. Dalları hızlı uzar. Kışın donmayan dalları kalıcıdır. İlk yıllarda ince ve çok esnektir. Yıllar geçtikçe kalınlaşır. Esnekliği azalır ama tam kaybolmaz.

Parthenocissus quinquefolia, Amerikan sarmaşığı

Parthenocissus quinquefolia

Sonbaharda (eğer susuz kalırsa) yapraklar kızararak hoş renklere bürünür. Susuz kalmazsa kızarma olmaz ve havalar soğuyunca yapraklar sarararak dökülür. Kışı yapraksız geçirir. Gelişimi ilkbahardan yaz başına kadar çok hızlıdır. Gölgelik çardak gibi şekillendirilmişse ilkbaharda çok kısa bir süre içinde bol bol yapraklarla kaplanarak deliksiz gölge oluşturur.

Parthenocissus quinquefolia, Amerikan sarmaşığı soğuğa müthiş dayanıklıdır (-40C derece). Nereye, ne amaçla dikeceğinizi iyi düşünmelisiniz. Son derece arsız ve hızlı gelişir. Eğer bir ağaca tırmanırsa birkaç yıl içinde ağacın her yerini kat kat kaplayarak ağacı öldürür.

Çardak gibi kullanılabiliyor. İyi gölge yapar. serinletici etkisi bile vardır. Tohumları insanlarda ciddi zehirleyici etkiye sahiptir. Fakat kuşlar için faydalı ve besleyicidir.

Amerikan sarmaşığının kesilen, kırılan, bir köşeye atılan dalları kolay kolay ölmez. Kışa kadar susuzluktan ölmezse bir daha ölmez ve ilkbaharda bulunduğu yere kök salıp hızlıca gelişime başlarlar. Budadığınız dalları bahçede bırakmamalısınız. Ya çöpe atmalı ya da yakarak yok etmelisiniz. Yakarken tamamıyla yandıklarından emin olun.

Çelikle çoğaltılmada dünyanın en kolay çoğaltılan bitkilerinden biridir. Körpe olmayan ince dallarını sonbahar ve kış aylarında kırıp bir yere dikin ve unutun. İlkbaharda istisnasız her biri gelişime başlar. Yapraklanmaya başladıklarında ilkin iki ay susuz bırakmayın (zira ilkbahar geldiğinde dallar köklenmeden önce yapraklanır). Tohumları kuşların yardımıyla nereye gidip düşerse orada çimlenip yeni amerikan sarmaşıkları yetişmeye başlar.

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Bahçe / Balkon Süs Bitkileri

Etiketler: | | |


'Parthenocissus quinquefolia, Amerikan sarmaşığı' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Hulya, Tokat dedi ki:

    İki sene önce dedemin mezarına bir fidanlıktan alıp dikmiştim. Yapraklarını döktüğünde dallar ince olduğu için gerçekten de kurumuş sanmıştım o kadar çıplak görünüyordu ki.. Ayrıca yazın da çok sulayamamıştım. Ama ertesi sene uzun ve incecik dallar tekrar yapraklara büründü. Bu yıl da balkonumdan sarkıtacağım kırmızısı gerçekten çok hoş…

  2. Tahir E. Patıroğlu dedi ki:

    Bahçemin duvarlarını kapatan birkaç adet sarmaşığım var. Bir bölgedeki üç sarmaşık yapraklarını dökmeye, renkleri kararmaya başladı. Birkaç gün önce diplerine demir, amino asit ve manas için ilaç karışımından verdim. Şu ana kadar bir değişiklik olmadı. Diğer birkaç sarmaşığın durumu şimdilik iyi. Başka ne yapabilirim?
    ***
    Sebep nedir bilmeden, onlar ne tür bitkilerdir bilmeden bir tavsiyede bulunamam. Siz toprağın asitliliğini arttırmışsınız. Ya sebep tam tersi fazla asitlilikse ne olur? Ya da alakasız bir sebepse fayda etmez. Susuz mu kaldılar.. Aşırı sulama yüzünden hastalık mı oldu.. Biri dibine kökleri zehirleyen bir şey mi döktü.. Her şey olabilir. Problemin kaynağı ne ise çözüm de ona göre bulunmalı.

  3. Elif Ö. Dinçoğlu dedi ki:

    Bu sarmaşığın bir dalını ben de koparıp diktim. Hatta kolay tutsun diye alt yapraklarını koparmıştım ama sanırım hiç gerek yokmuş. Üstten koparmadığım yaprakları bile hiç bozulmadan kaldı. Arsız bir bitki olduğundan da kolayca tuttu. Yeni sürgünler ve yapraklar çıkarıyor şu aralar.

  4. Süleyman, Yozgat dedi ki:

    Okulumuzu bahçesini çevreleyen duvarlarda bu sarmaşığı yetiştirmek istiyorum. Yan tarafımızdaki resmi dairenin aynı türden olan sarmaşıklarını budayıp atmışlar. Ben de gözüme yarayan 1-2 yıllık olduklarını tahmin ettiğim dallardan birazını çelik olarak aldım. Çelikleme metodu ile bu mevsimde Yozgat şartlarında bu bitki üretilebilir mi? Bu çelikleri derince toprağa mı gömeyim? Dikim için mevsim uygun değilse bahara kadar bu çelikleri nasıl koruyabilirim? Bu kadar kolay büyüyen bir bitkiyi para vererek yetiştirmek istemiyorum.
    ***
    Geçen yıl bu ayda yeni taşındığım evimin bahçesinde bunun dallarını paramparça yapıp toprağa karıştırdım ki gübre olsunlar. Fakat ilkbaharda istisnasız hepsi canlandı filizlenip uzadılar. Bir taneden kurtulayım dedim bin tane oldu. Baş belası bir şey. Tabii ki her birini söktüm attım. Ana bitkinin köklerinden çıkan sürgünler ise daima uzayıp duruyor. Söküp atmakla uğraşıyorum devamlı. Neyse.. Korkmayın nasıl yaparsanız yapın kesinlikle tutacaktır. Rasgele oraya buraya dikin unutun. İlkbaharda filizlenirler.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)