Hedera helix duvar sarmaşığı

Çok şirin bir sarmaşık olan Hedera helix evlerde süs bitkisi olarak yetiştirilebilir. Havadaki zehirli gazları çekmede en usta bitkilerdendir. Her evde her ofiste mutlaka olmalıdır. Dekoratifliği, şıklığı da bir hayli güzel.

Araliaceae familyasından Hedera cinsinin Hedera helix türünün birbirine çok benzeyen birkaç çeşidi bulunur. Bir de bunların krem rengi alacalı yapraklı (variegata) kültivarları.

Dış mekanlarda duvar yüzeylerini tamamen kaplayabilir. Kışın yapraklarını dökmez. Dallarındaki tutunucu ince kökleriyle duvarlara, ağaçlara yapışarak yükselir. Ağaç yakınına, ağaç diplerine dikerseniz ağaca ilişmemesini sağlamalısınız. Yoksa ağacı tamamen kaplayıp ölmesine yol açar.

Hedera helix, bir 'variegated' çeşidi

Hedera helix, bir ‘variegated’ çeşidi

Aşırı istilacılığı ve ağaçları kaplayıp öldürmesi özelliğinden dolayı ABD’nin bazı eyaletlerinde yetiştirilmesi yasaklanmıştır. İstanbulda da aynen o kadar kuvvetli gelişiyor ama burada istilacı olamıyor. Sanıyorum burada doğal düşmanları çok. İstilacı olabilmesi için tohumlarının her yere kolaylıkla yayılması ve hiç umulmayan yerlerden bile çıkması gerekir.

Bir bahçede birkaç yıl iyice gelişmiş olursa toprak altı sürgünleriyle bütün çevreyi kaplayabilir.  Özellikle eski, tarihi değer olan evlerin bahçelerinde kesinlikle bulundurulmamalıdır. Eve büyük zarar verir.

Sıcağa, soğuğa, susuzluğa çok dayanıklıdır. Balkonlarda mevsimlik süs bitkileri yetiştirdiğiniz saksılara mevsimlikleri hedera ile karışık dikmelisiniz. Böylece mevsimlikler kışın kuruduklarında saksılarınız kel kalmaz. İlkbaharda tekrar mevsimlikleri dikerken hederaları söküp istediğiniz gibi kök ve dal budaması yapabilirsiniz. Sonra yine mevsimliklerle karışık dikin.

Hedera helix'ten yapılmış bir bonsai ağaç

Hedera helix’ten yapılmış bir bonsai ağaç

Hedra helix pek toprak seçici değildir. Kışın -30 dereceye kadar soğuğa dayanabilir. Çoğaltılması herhangi bir dalını doğrudan toprağa dikmekle yapılır. Kesinlikle köklenir tutar. Sadece çok taze henüz yeni gelişmekte olan bir iki haftalık dalları tercih etmeyin. Bahçeye dikilince ilk yıl ya hiç gelişim göstermez ya da uslu uslu sakince gelişir. Sonraki yıl kış sonundan itibaren azgınca büyümeye başlar.

Bonsaicilikte yeri olan bitkilerdendir. Hedera sarmaşığına küçük bir ağaç görünümü vermek ve istenildiği gibi şekillendirmek son derece kolaydır. Bu özelliğinden dolayı acemi bonsaicilerin ustalaşmasında yardımcıdır diyebiliriz. Üstelik diğer bitkiler gibi zorlukları yoktur. Aşırı soğuktan, aşırı sıcaktan, susuzluktan pek fazla etkilenmez.

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Bahçe / Balkon Süs Bitkileri

Etiketler: | | | | |


'Hedera helix duvar sarmaşığı' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Elif Dinçoglu - İstanbul dedi ki:

    Bu sarmasik turunden sanirim yollarda da var. Eger baska bir sarmasikla karistirmiyorsam disaridan bir dal koparip biyutmeye calisacagim. Sanirim bu aralar Koctasta da satiliyor. Kucuk saksida yavru halde ve 4 ,90 di fiyati yanlis hatirlamiyorsam.
    ***
    Evet, sokaklarda bahçe duvarlarında çöplüklerde her yerde var, hiçbir bakım istemeden hayatlarına devam ederler. Koçtaşta gördüğünüz de ta kendisi. Yüksük kadar mini minimal en ucuz pis plastik saksılara kibrit çöpleri kadar hedera sarmaşıkları dikmişler tanesine 4,90 lira istiyor paragözler. Biraz çevreyi dolaşsanız bir çuval hedera toplarsınız. her yerde kendi kendilerine yaşayıp gidiyorlar. Kıyamet gibi her yerde var. Hem birkaç ayrı çeşidi. Dallarını alın toprağa dikin iki ay boyunca sadece toprak iyice kuruduğu zaman çok hafifçe sulayın böylece iki ayda köklenirler. Sonra normal sulamaya geçebilirsiniz.

  2. Mükerrem, İstanbul dedi ki:

    Bu çiçekten bende de vardı. Bugün baktım bir sürü ufak bit gibi şeyler duruyor. Başka çiçeklerde de var mı diye baktım ama yokmuş çok şükür. şimdi, ben bunlardan nasıl kurtulabilirim? Başka çiçeklerime de bulaşır mı?
    ***
    Her bitkiyi sevmiyorlar. Hiç belli olmaz. Sayı az ise yıkayın bitleri giderin. Çok ise kurtulmak için bir litre suda bir avuç sigara izmaritleri, bir iki çorba kaşığı kırmızı pul biber iki üç gün bekletin o su ile bitlere fısfıs yapın. Bitlerden kurtulunca arada sırada kontrol edin yine olmasın. Bu tarifi ben yeni yaptım uyguladım bitler büyük ölçüde yok oldu. Daha devam ediyorum. İnşallah tamamen yok olurlar. Ceylangözü sardunyamı ve süs biberlerimi meğer onların keyfi için yetiştiriyormuşum gerçeğini anlayınca sonunda ilaç kullanmak zorunda kaldım. :)

  3. Nurcan, İstanbul dedi ki:

    Yazın pikniğe gittiğimde ormanda ağacın dibinden söktüğüm köklü sarmaşığı saksıya diktim. hala yeşil duruyor. bahçemin güneş almayan yerinde estetik durmayan bir duvarım var. burayı sarması için sarmaşığı diksem gölgeli olduğu için yetişir mi? Ne zaman dikmeliyim?
    ***
    istanbulda her zaman dikebilirsiniz. Gölgeli bahçelere uygundur.

  4. Sema Ercan, İstanbul dedi ki:

    Benim hederalarım toprak yüzeyi boyunca ilerliyorlar. Duvara kendiliğinden sarabilirler mi, yoksa duvara sarabilmeleri için ipe dolamak gerekir mi?
    ***
    Kendilerinin tırmanmasını beklemeyin siz yardımcı olun. nasıl yaparsanız. ip mip.. yaslamak filan.

  5. Sema Ercan, İstanbul dedi ki:

    Teşekkürler. Evet 2 sene oldu devamlı toprak yüzeyindeler bir türlü duvara çıkmıyorlar. Ben de duvara yapışarak büyüyeceklerini düşünüyordum yanlışmış demek ki. İple sarmak gerek demek ki.
    ***
    Her zaman duvara tırmanmıyorlar. Bunun için bir şekilde gereklilik duymaları lazım. Yoksa en iyisi beklemeyip siz alıştırın o zaman duvara yapışık olarak ilerlerler.

  6. Yasemin, Ankara dedi ki:

    Çocukken Kayseri’de buna benzer bir sarmaşığın yapraklarını yerdik ekşi bir tadı vardı. Yaprakları yenir mi?
    ***
    Yenilmez.

  7. Yağmur, Adana dedi ki:

    Ben de bu hedera bitkisinden yolda buldum suya koydum. 3 gün bekletip ektim. Acaba tutar mı? Günese mi yoksa evin içine mi koysam? Beyazlı bir türü var ama onların yaprakları dökülüyor. Onlar da ev ortamı çin uygun mudur?
    ***
    Güneşli ve havadar yerde tutsanız daha iyi olur. Beyazlı iri yapraklısının evlere uygun olacağını pek sanmıyorum. İsterseniz deneyin.

  8. Atilla, Istanbul dedi ki:

    Cok arsiz bir bitki kesinlikle her yerde yetisiyor. Evimizin duvari buyuk olcude kaplanmaya basladi. Benim sorum bunu cogaltmak icin hangi mevsimi veya aylari beklemeliyiz?
    ***
    Her zaman mümkün (kışın yeterince sıcak yer lazım sadece). Dallarının kolay köklenme özelliği var.

  9. Lütfi Aydoğdu dedi ki:

    Anladığım kadarıyla hedera sarmaşıkları çelikleme ile çoğaltılıyor. 8-9 aylarda çelikleri alınarak sera ortamında cogaltılır mı?
    ***
    Ortam fazla soğuk değilse yılın her zamanında kolayca köklenirler.

  10. Ayse, Ankara dedi ki:

    Ben de bu sarmaşıktan seradan aldım. Fakat bir türlü kendine gelip büyüyemiyor. Yaprakları kahverengileşip çürüyor. Kaç aydır yeni yeni minik yapraklar verdi ama dediğim gibi gelişemiyor. Cam balkonda sabah güneşi alıyor. Yaprakları da soluk renkte kumlu gibi bir garip. Nerde hata yapıyorum acaba?
    ***
    Belki toprağını sevmemiştir. Herhangi bir bahçeden toprak alın. Çünkü hazır poşet topraklarda cılız geliştiğini ama sokaklarda bahçelerde her türlü toprakta üstelik sıfır bakımla çok gür geliştiğini görüyorum.

  11. Beyza, Mersin dedi ki:

    Sitemizin bahcesine ekmek istiyoruz fakat hederanın çok istilacı olduğunu okudum. Hatta tarihi eserlerin bahçesine ekmek yasakmış. Bahçede çoğalıp evlerin duvarlarını istila etmesi mümkün mü? Evlere zarar verir mi?
    ***
    Birincisi, istilacı büyümesi yerinin sulak olmasına bağlı. İkincisi, yeni binalara zarar vermesi mümkün değil. Çünkü sıvası sağlamdır.

  12. Davut, Yalova dedi ki:

    Sarmaşığı duvara sarmak istiyorum. Duvarım L şeklinde 20 metreye 35 metre 1 metre de yüksekliği var. Bu duvarı tamamen kaplamasını istiyorum. Sonbahardan yaza kadar duvarı tamamen kaplar mı? Tek kökle kaplayabilir miyim yoksa 5-10 metrede bir farklı köke mi ihtiyacım var?
    ***
    Ne denerseniz deneyin her şey toprağını sevmesine bağlı. Hiç belli olmaz. Bana sorarsanız 1m aralıklarla dikmeniz daha iyi olur. Duvarı tamamen örtmeleri belki 2 belki 3 yılda olacaktır diye düşünüyorum.

  13. Tuğba dedi ki:

    Burda bir evin duvarını ve elektrik diregini komple kapladıgını gördüm. Hoş görünüyordu. Fazla sulamaya dayanır mı diyecektim. Bir camide suyun hemen dibinde var. Şu koyu yeşil yapraklıdan.
    ***
    Fazla suya dayanıp dayanmaması toprağın özelliğine göre değişir. Aniden çürümeler olabiliyor.

  14. Hakan, Erzurum dedi ki:

    Erzurum’da hedera dışarıda olursa sorun olur mu?
    ***
    -30C dereceye kadar dayanabilir ama belli olmaz. Duruma göre değişir. Erzurum’da daha fazla soğuk oluyorsa yaşaması mümkün olmayabilir. Deneyin isterseniz.

  15. Azad B. -Bakü dedi ki:

    Bu bitkiden Baküde çok fazla mevcut. Olduğumuz kasabada bir komşunun duvarından bir büyük çelik aldım. Sonra ondan 3 çelik çıkardım.Çelikleri nasıl köklendirmek kolay? Hormonum var ama kolay kökleniyor diye köklendirici vermemeyi düşünüyorum. Çelikleri yatay mı yoksa dikey mi dikmeliyim? Çeliğin boyu ne kadar olmalı? Kendi düşünceme göre çelikler biraz yatay olmalı. Çünki çeliklerin üzerinde köke benzer bir şeyler var. Duvara tutunmak için. Acaba bitkinin bu kısımları kök mü sayılıyor? Yani yatay olarak dikersem köklenme ordan mı başlar?
    ***
    Evet o kısımlar tutunucu organlardır ama aslında kök yapısındadır ve toprağa değse kök olarak uzarlar. Çelikler uzunlukla değil de gücüne göre ölçülmeli. İnce ve zayıfsa 4 yaprak boğumlu olmalı. Kalın ve güçlü ise 2 yaprak boğumlu olması yeter. Eğer çelikte yapraklar varsa yapraklar dışarda kalacak şekilde yatay olarak toprağa gömün. Yaprak yoksa üçte bir kısmı toprak dışında kalacak şekilde, biraz yatay, 45 derece açı varmış gibi toprağa gömün.

  16. Mehmet, Ankara dedi ki:

    Torf toprağı ile dolum yapılmış yere diktim. 2 yıldır iyi bir gelişme yok. iNasıl bir gübre kullanmalıyım?
    ***
    Öyle topraklarda ben de iyi randıman alamadım. Dibindeki toprağa gübre değil kırmızı killi toprak karıştırın.

  17. Ali, İstanbul dedi ki:

    Saksıda yetiştirmeyi düşünüyorum. Saksı büyüklüğü ne kadar olmalıdır? Ya da büyüdükçe mi saksıyı değiştirmem gerekir?
    ***
    Evde biraz zor çünkü çok havadar yer istiyor. Saksı büyüklüğü bu bitki için önemli değil.

  18. Ayse, Almanya dedi ki:

    Biz bir ev almak istiyoruz fakat evin dış yüzeyi ve çatısı sarmaşıklarla dolu. Bu durumdan dolayı çok korkuyoruz. Endişemiz bu sarmaşıklar evin dış yüzeyine zarar verir mi?
    ***
    Dış cephe sıvasının özelliğine göre zarar verebilir. Almanyada ne nasıldır bilmem ama birkaç yıl geçtiğinde zararları oluyor.

  19. Yuksel Salem dedi ki:

    Bu bitkiyi ekmeyi düşünüyorum fakat hangi mevsimde ekilir bahçeye?
    ***
    Ne zaman bulursanız o zaman dikin. Bugünlerde köksüz daları bile dikebilirsiniz ama her gün mutlaka sulamalısınız ki çabucak köklensinler.

  20. İhsan E. -Hollanda dedi ki:

    Benim de bahçemde Hedera var çok hızlı büyüyor. Ama çiçeklerinde kara sinek ve her türlü uçan arı ve benzeri böcekleri çekiyor. Bunun sebebi nedir?
    ***
    Demek ki çiçekleri böceklerin işine yarıyor. Doğal, normal bir şey.

  21. Suat dedi ki:

    Amerikan ve orman sarmaşığım var. Terasda duruyorlar. Birbirine sarılarak zarar verebilirler mi acaba?
    ***
    Birbirlerine zarar vermezler de eğer saksı ve toprak uygunsa ve iyi bakarsanız çok azgınca büyüyüp başınıza zahmet çıkarabilirler. Dikkatli olun.

  22. Buse dedi ki:

    Balkonuma sardırmak istiyorum. Güney cephe mi iyi olur batı cephe mi?
    ***
    her cepheye uyar.

  23. Can, İstanbul dedi ki:

    Yan binadaki komşumun ektiği ve davetsiz biçimde camımdan evime giren sarmaşığın resmini çektim: http://i.hizliresim.com/nm9lyV.jpg bu hedera helix mi sizce? Bir dalını koparıp teraryuma ekmeyi planlıyorum tutar mı acaba?
    ***
    Evet fotoğrafını çektiğiniz bitki Hedera helix. Evet öyle yapabilirsiniz ama kestiğiniz dalı önce birkaç gün çok serin bir odada suda tutun. Sonra teraryumunuzun olduğu odada birkaç gün daha suda tutun. Böylece ev içine adapte olur. Daha sonra teraryum içine diktiğinizde tutacaktır. Ama dışarıdan alıp hemen direkt olarak dikerseniz ani şart değişikliği ölümcül şok etkisi yapabilir.

  24. Fatma dedi ki:

    Ben saksıda evime aldım ama yaprakları kök tarafından kurumaya başladı. Acaba ev içinde sıcakta yetişmiyor mu?
    ***
    Yetişir ama kış ortasındayken, soğuk havaya iyice adapte olmuş hiçbir bitki aniden eve alınınca sağlıklı kalamaz. Ölümcül bir şok yaşarlar. Onun için, evde tutmak istediğiniz bahçe/balkon bitkilerinizi sonbahar serinleri henüz başlamadan evvel yaz sonunda eve almanız gerekiyor.

  25. Aydan, Ankara dedi ki:

    Yeni aldığımız evin bahçesinde de bahsettiğiniz sarmaşıktan var. Bazı yerleri biraz seyrek. Nasıl bakımı yapıp daha da sıklaştırabilirim? Bir de bu bitkilerin ekimi hangi aydır? Her ay yetiştirilebilir mi?
    ***
    Devamlı her yerinden yan dallar çıkarma özelliği var. Belki evin eski sahipleri bakımsız bırakmışlardır. Gerçi bakıma da pek ihtiyacı yok. Fazlalık dalları kesip sık sık sularsanız istediğinizden daha güzel olur. Ankara’da kış hariç yılın her zamanında dallarını kırıp direkt toprağa dikebilirsiniz. Susuz bırakmazsanız kısa zamanda köklenirler.

  26. Fevziye Ö. -Lefkoşa dedi ki:

    Ben balkonda saksıları duvara asmak için hedera sarmaşığı aldım fakat minik yapraklısındandır. Balkonlarımdan biri çok güneş alır diğeri ise kuzeye baktığı için hiç güneş almaz. Minik yapraklı olduğu için farklı bir bakımı var mı, çok güneşli yerde etkilenir mi bilemedim. Suni besin vermek gerekir mi?
    ***
    Yeri açık hava (dış mekan) olunca güneş – gölge farketmez gayet güzel gelişir ama gölgede daha iyi büyür. Şimdilik gübre filan vermeyin.

  27. Ayşen, İstanbul dedi ki:

    Ben Amerikan sarmaşığı dikmiştim bu sene 3. veya 4. senesi ama hiç kızarmıyor yaprakları. Ne yapmam lazım? Yardımcı olabilirseniz sevinirim. Bahçede bulunduğu yerde öğlenden akşama kadar güneş alıyor. İstanbul’da yaşıyorum.
    ***
    O tür sarmaşığı sonbaharda havalar soğuyunca yaprakları kızarır diye gördüm hep. Sonra da dökülüyorlar kışın yapraksız kalıyor.

  28. Arzu, Adana dedi ki:

    Ben de yeni ektim tuttu yeni yaprak verdi. Yaza kadar kapatır mı acaba?
    ***
    Hızlı ve çok dallı olarak büyümesi köklerinin iyice güçlenmesine bağlıdır. Bu da en az bir yılı alır.

  29. Ozan, Mardin dedi ki:

    Merhaba soğuğa dayanıklı güneşten etkilenmeyecek bir sarmaşık tavsiye eder misiniz?
    ***
    Bu sayfanın konusu olan Hedera helix gayet uygundur. Bunu tavsiye ederim.

  30. Kübra, İstanbul dedi ki:

    Ben öğrenci evindeki odama yüksek bir rafta bakmak için almak istiyorum hedera helix’i. Daha önce çok çiçek bakmadım. Sizce yaprak biti ya da benzeri haşera gibi bir sorun yaşar mıyım odada?
    ***
    Haşereleri filan boşverin de size kesinlikle tavsiye etmem. Çiçek meraklıları bile raflara koyunca ihmal ediyor susuzluktan öldürüyorlar. Hele meraklı olmayanlar, daima gözünün önünde bile olsa bir damla su vermez. Yani vazgeçseniz daha iyi. Bunlar canlı yaratıklar. Zaten odalarda her yerde yaşayamazlar. İlla yeterli ışık ve sürekli hava akımları isterler. Siz en iyisi bunların plastikten yapılmışlarından alın.

  31. Sara M. -Adapazarı dedi ki:

    Balkonda saksıda hederam var. Bir senedir yapraklarında minik siyah böcekler oluyor. Kış geçti kar yağdı hala ölmemişler. Elleyince elim kırmızı oluyor kan gibi. Çiçeğim gelişemiyor. Bunları nasıl yok edebilirim?
    ***
    İlaç araştırın. Sakın böcek ilacı kullanmayın. Özellikle bitki bitleri için olan ilaçtan lazım.

  32. Hazal, Ankara dedi ki:

    Merhaba ben bu sarmaşık kökünden biraz alıp saksıya eksem tutar mı?
    ***
    Evet tutar ama ilk bir ay boyunca sık sık sulayın. Çünkü kökleri yavaş adapte oluyor ve bu sırada susuz kalırsa ölüyor. Köksüz dal alırsanız önce suda köklendirin.

  33. Ali, Kocaeli dedi ki:

    Merhaba kamufle amaçlı bahçe teline sardırmak için uygun mudur?
    ***
    Evet hem de bence en uygun türdür. Kışın da yapraklıdır. Yalnız kendiliğinden sarılma özelliği yok. Uzayan dalları siz tellere tutturun. İki veya en fazla üç yıl biraz uğraşırsınız. Sonra kendiliğinden devam eder.

  34. Nilay, Eskişehir dedi ki:

    Sarmaşığım günden güne yapraklarını kaybediyor. Önce yaprakları uçlarından kahverengileşmeye başlıyor sonrasında tamamen kahverengileşip dökülüyor. Örümcek biti için önceden biberiye yağı+su kullanarak bir ilaç yapmıştım. Kurtardım ama zarar vermiş olabilir mi? Şu an ne yapmam lazım? Besin ve su vermeye devam etsem canlanır mı acaba?
    ***
    Verdiğiniz ilaç yaprakalra zarar verse bile yeniden filizlenip yapraklanması gerekirdi. Kökler çürümüş olabilir. Köke yakın yerden ana gövdeyi tırnağınızla hafifçe kazıyorun. Yumuşak ve kararmış bir halde ise kökler çürümüştür yapılacak bir şey yoktur. Ama canlı ise yeniden yeşerir. Bunun için bitki besinine gerek yok. Budayıp esintili bir yerde tutun.

  35. Derya, İstanbul dedi ki:

    Merhaba. Hederayla nasıl bonsai yapılır? internette çok araştırdım fakat bir sonuç bulamadım. Acemi bonsaicilerin tercihi olduğunu yazmışsınız diye bilgi rica edicem. İnternetten gördüğüm hedera bonsailerin gövedeleri oldukça kalın. Elbette yıllar almıştır böyle olması ama o kadar kalınlaşan tek bir dal mıdır acaba? Bitkiyi yeni aldım. Sanırım evimizi sevdi çok canlı görünüyor.
    ***
    Anlatması çok uzun sürer. Yeni aldığınıza göre şimdi çok küçük ve güçsüzdür. İlk yapacağınız şey önümüzdeki ilkbahardan itibaren çok iyi bakarak güzelce büyümesini sağlamak. Dışarıda yarı güneş yarı gölge bir yerde açık havada ilkbahardan sonbahara kadar çok hızlı büyür. İlk yıl iyice büyümesi ve güçlenmesi için elinizden gelen en iyi bakımı yapmanız lazım. Bonsai için ilk adımı daha sonraki yıl atacaksınız. O zaman durumu bana anlatırsınız ve resmini gönderirsiniz. Size ilk neler yapacağınızı anlatırım. Ama şimdi hiç bir şey yapılamaz. Dediğim gibi gelecek yıl iyice güçlendirmeye çalışın.

  36. Temel, Istanbul dedi ki:

    Adenium dahil 30 bitkinin yasadigi alanda dikince kuruyan ilk fidem. Neden olabilir? Canlanir mi?
    ***
    Kumul toprağa dikin. Zamanla hem köklenir hem filizlenir.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)