Primula auricula (orikula veya ayı kulağı çiçeği)

Son derece güzel göz alıcı çiçekler açan orikula çeşitleri kış sonu ve ilkbahar uzun dönem (en az ikien fazla dört ay boyunca) çiçekli olan bitkilerdendir.

Özellikleri

Primulaceae familyasından Primula auricula türü Orta Avrupa’da dağlık yerlere ve Alp dağlarında kayalıklara özgüdür. Yine orikula denen Primula lutea ise Avrupa’nın kuzeyi dışındaki bölgelerinde dağlarda, ormanlarda kayalık yerlerin bitkilerindendir. Avrupa’da süs bitkisi olarak değerlendirilmeleri 500 yıl öncesine kadar uzar. 350 yıldan fazla bir süredir iki tür arasında melezleme, hibrit vb. ıslah çalışmalarıyla yeni çeşitleri türetilmekte.

Auricula Latincede kulak anlamına gelir. Bu bitkiye isim olarak verilmesinin sebebi yapraklarının ayı kulağına benzetilmiş olmasındandır. İngilizcede yaygın bir adı bear’s ear yani ayı kulağı.

Çiçek açma zamanı

Orikulalar çuha çiçekleri gibi hareket ederler. iklime göre belki ocakta, şubatta, martta veya nisan başında çiçek açmaya başlayıp ilkbahar sonuna kadar çiçek açıp dururlar. Bazı çeşitleri sonbahar başında da çiçek açar ve kışın ara verir.

Garden auriculas ve Show auriculas grupları

Garden yani bahçe orikulaları adından da anlaşılacağı gibi bahçelere uygundur. Show orikulaları ise çiçekleri çok hassas olduğu için yağmurdan ve şiddetli rüzgardan korunmak ister. Dolayısıyla saksılarda büyük bir önem gösterilerek yetiştirilirler. Bahçe orikulaları da elbette istenirse veya gerek görülürse saksılarda yetiştirilebilirler. Hangi gruptan olursa olsun orikulaların çiçekleri muhteşem güzeldir ve çeşitleri çok fazladır.

Garden auriculas ve Show auriculas çeşitlerinden birkaç örnek

Garden auriculas ve Show auriculas çeşitlerinden birkaç örnek

Yetiştirilmesi, bakımı

Aynı çuha çiçekleri gibi bakım isterler ve aynı şekilde yetiştirilirler. Yani kesinlikle iç mekan süs bitkisi olamazlar. Mümkün değil.

İklim ve yer isteği: -40C derece soğuğa dayanırlar. Yaz uyku döneminde kuzeyli rüzgarlara tam açık bahçe, balkon veya pencere önüne sahip olmanız ve bu serin rüzgarlı yerde tam gölgede dinlendirmeniz şart. Yoksa yazın hayatta tutamazsınız. İstanbul’dan daha sıcak olan memleketlere pek uygun değildir. Yaz dinlendirmesinde hayatta kalabilmesi zor olur.

Saksı – toprak: Çömlek saksıda veya kalın kenarlı seramik saksıda yetiştirmelisiniz. Böylece kökleri sıcaktan etkilenmez. 5 ölçü doğal humuslu arazi toprağı + 2 ölçü solucan gübresi + 2 ölçü küçük taneli ponza taşı karışımı yaparsanız bu karışım toprakta orikula mükemmel yetişir.

Show auriculas çeşitlerinden biri

Show auriculas çeşitlerinden biri

Güneş ihtiyacı: Kasımdan mart ortasına kadar tam gün direkt güneş. İlkbahar aylarında güneş filtrelenmiş, yaprakları neredeyse hiç ısıtmayacak veya çok hafifçe ısıtıcak şiddette olmalı. Yaz boyunca kuzeye bakan cephelerde tam gölgede tutulup hiç güneş almamaları şart. Bu mümkün değilse üstlerine yaz boyunca gölge sağlayıcı örtüler gerilmeli.

Sulama: Gelişim dönemlerinde toprak üst yüzeyi hafiften kurumaya başladıkça sulayın. Yaz dinlenmesi döneminde sulamayı toprak iyice kurumaya yaklaştıkça yapmalısınız. Yapraklar pörsüdü diye sulamayın. Sıcakta yapraklarının pörsümesi normaldir. Toprak yeterince nemli ise sulamayın.
Ağustos sonu veya eylülde yaz sıcakları ne zaman dinerse orikulalarda canlanma başlar. Normal sulamaya geçin. Bu sırada bazı orikula çeşitleri çiçek açabilir ama esas çiçeklenme dönemi kış sonuna doğru, gündüz süresi her gün artarak uzarken başlar. Kışın don olaylarının seyrek ve hafif geçtiği yerlerde bütün kış boyunca ve baharda devamlı çiçek açabilir.
Kışın hava ne kadar soğuksa sulama o nispette seyrek ve az tutulmalı. Mesela karasal iklimli soğuk yerlerde kışın (yazın olduğu gibi) uyku haline geçer. Nadiren sulamak lazım.

Garden auriculas çeşitlerinden biri

Garden auriculas çeşitlerinden biri

Besin verme: Yaz sonu – sonbahar sonu arasında 20 gün arayla üç defa genel amaçlı bitki besini verebilirsiniz. Kışın veya kış sonunda tomurcuklanma başlangıcından itibaren başlayarak çiçek amaçlı bitki besini 20 – 30 gün aralıklarla sadece 3 defa tekrarlanmalı. Bu kadarı yeterli olur. Daha sonra bir veya iki defa yine 20-30 gün ara ile genel amaçlı bitki besini verin.

Kök budaması: Aşağıdaki tavsiye eğer yanlarda gelişen yavru fideler yeterince gelişmişse yaza doğru çiçeklenme keyfi kaçtığı zaman, değilse ağustos sonunda yapılmalı.

Söküp köklerini topraktan arındırın. Yeterince köklenmiş yavruları ayırın ve tek tek saksılara dikin. Ana bitkinin kazık kök kısmının alt yarısını kesip atın (İngilizler o sivri kısma havuç der). Sonra kesik yerlere kükürt sürerek yeni saksılarına taze toprakla dikin. Kuzeye bakan güneş almayan bir yere koyun (ya da üstlerine gölge sağlayan örtüler gerin) ve sulayın. Sonbaharda 25C derece altında serin günler başlayınca tam gün direkt güneş almalarını sağlayın. Bu sırada eski yaprakların sararıp kurursa ciddiye almayın (yani bu bir problem değildir).

Çoğaltılması

Orikula bol bol yavru üretir. Her yıl ortalama 7 yavru oluşturup çoğalır. Yavruları özenle ayırmalı ve büyütmelisiniz. Zamanını bir üst paragrafta anlatmıştım. Ana kökün kaliteli çiçek verimliliği en fazla üç yıl sürüyor. Çiçeklenmesi sonraki yıllarda iyi olmasa da yavru oluşturduğu sürece iyi bakarak korumalısınız.

Tohumla çoğaltmak çok zordur. Tavsiye edilmez. Zaten uzmanlaşmış orikula meraklıları bile sadece kökten ayırmayla çoğaltırlar. Tohumla çoğaltma işi uzman ticari üreticiler tarafından genelde seri üretim amacıyla, bazen de yeni hibritleme çalışmaları amacıyla yapılır.


'Primula auricula (orikula veya ayı kulağı çiçeği)' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Ramazan, Düzce dedi ki:

    Bu çiçek çok güzelmiş. biraz baktım çoğu çiçekçi bilmiyor. Yalovada ne varsa getiriyoruz diyorlar. Bu güzel çiçeği nerde bulabilirim?
    ***
    Türkiyeye henüz getirilmedi. İngiltere, Almanya, Hollanda.. Sonra Amerikada ve Fransada bulunuyor. Türkiyede’de yetişebileceği en uygun yerler Bolu, Ankara gibi kışın orta derece don olayları yaşanan, yazın aşırı sıcakların pek uzun sürmediği yerler.

  2. Derya E. -Manisa dedi ki:

    Cinsini bilmeden sadece beğendiğim için bu çiçeği almıştım. İsmi çuha olarak yazıyordu ama diğer çuhalara benzemiyordu. Sonradan öğrendim cinsi buymuş. Nisan ayından temmuz ayına kadar gözünün içine baktım. Ne soldu ne çiçek verdi (tabi yazdıklarınızı okumamıştım). Sonra baktım acaba toprağında kurt mu var diye.. Baktım birsürü yavru oluşturmuş, Birkaç tanesini ayırdım. Ayıralı 2 hafta kadar oluyor. Burada yazılanlara göre gölge bir yere aldım. Yapraklar hala canlı. Yalnız ayırdığım yavrularda köklenme yok.. Toprağı biraz kuruyunca hemen ortaya çıkıveriyorlar. Elim değince çıkıveriyor. Ana bitkinin kökünü kısaltmadım. Onun için ağustos sonunu beklemeyi düşünüyorum. Saksıdan çıkarıp toprağına ulaşmaya çalıştığımda kökünün bütün saksıyı sardığını gördüm. Köke ulaşmak çok zordu. Bunlardan bazılarını kesmek zorunda kaldım. Bu doğru bir şey mi? Başka bir primulam var (aynı cins). Onun da kökünü kısaltmayı düşünüyorum.
    ***
    İki haftada köklenmeyebilirler. Acele etmeyin. Ayrıca yaz ortasında ayırmanız çok yanlış. Sonuç ne olur bilemem. Çoğaltılması bilgileri yukarıda yazdığım gibi.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)