Sardunya (Pelargonium)

Sardunya deyince eskiden ilk akla gelen şey yaprakları hafif tüylü ve yumuşak, boyu budanmazsa bir metreyi geçen, hava sıcaklığı uygun oldukça bütün yıl aralıksız çiçek açan süs bitkisi idi (klasik sardunya). Şimdi boyu dışında hiçbir farkı olmayan bodur sardunyalar daha yaygın.

Başlıca özellikleri, genel sardunya çeşitleri

Itır, ceylan gözü, sakız sardunyası, klasik ve bodur sardunyalar tümü Geraniaceae (Turnagagasıgiller) familyasının Pelargonium (Sardunya) cinsinin çeşitli türleridir. Çoğunluk türlerin ana vatanı Güney Afrika olduğu halde sonradan insanların yaymasıyla Akdeniz ülkelerine tam uyum sağlamışlar. Zamanla Akdeniz ülkelerinin kıyı kesimlerinin sembolik süs bitkilerinden olmuşlar.

Kışa dayanıklılıkları

İstanbul’daki uzun yıllara dayanan gözlemlerime göre tüm türler kışın kuzeyli yönlerden direkt rüzgar almazlarsa -5C dereceye kadar soğuğa rahat dayanıyorlar. Birçok evin güneye bakan cephelerinde kış boyunca çiçek açmaya devam eden sardunyalar her zaman görürüm. Itırlar özellikleri gereği sadece ilkbaharda çiçek açar. Onlar da aynı yerlerde kışı sağ salim atlatırlar.

Aşağıda en yaygın sardunya türlerine değindim. Itır (») ayrı bir sayfanın konusu olduğu için burada bahsetmedim.

Klasik ve bodur sardunyalar (Pelargonium hortorum)

Klasik sardunya

Eskiden daha yaygın olan klasik sardunyadan türetilen bodur kültivarlar tamamıyla aynı türdür. Aynı türün hep kısa boylu kalan ve hiç durmadan çiçek açma özelliğine sahip kültivarları. Şimdi ticari olarak sadece bodurların üretimi yapılmakta. Klasik ve bodur sardunyalar sarı, siyah, gri, yeşil renklerin dışında her renkten çiçek açarlar. Benekli ve ebruli çeşitleri bile var. Ayırca çiçekleri çeşitlerine göre yalınkat ve katmerlidir.

İklim şartları elverdiğince bütün yıl durmadan çiçek açarlar. Bodur sardunyalar aşırı çok çiçeklenir. Bazen çiçeklerden yapraklar görünmez olur. Boyları 40cm’yi geçemez. Klasik sardunyalar ise (budamazsanız) 2 metreye kadar yükselir.

Özenli ve doğru bakım yaptığınız takdirde klasik sardunyalar müthiş güzel, değerli bitkilerdendir. Isı, esinti, güneş şartlarının uygunluğuna göre bütün yıl çiçek aşarlar. Boyunu istediğiniz düzeyde tutmanızda da sakınca yok. Gerçi fazla kısatmamalısınız. Çiçek açması boyunun biraz uzamasına ve çok dallı olmasına göre daha mümkündür. Bunların dalları çok güçlü olsa bile yarım metreyi geçtiklerinden dik durmaları zor olur. Saksıya bir değnek saplayarak dalları desteklemelisiniz.

Bodur sardunya

Saksıda bodur sardunya

Bodur sardunyalar yaz sıcakları şiddetli olunca çok kötü etkilenir. Klasikler kadar uyumlu olmazlar. Yaz sıcağına göre yapraklarını küçültür, çiçekaçmaya devam etmeye çalışır. Yazın büyük yapraklar kurur gider. Nohut tanesi kadar küçük yapraklar çıkarır. Çiçeklerinin hiçbir gösterişliliği kalmadığı gibi tomurcuklar gelişemeden kurur. Mini yapraklar sonbaharda bozulup dökülürken sıcakların azalmasıyla yeni gelişen yapraklar olması gerektiği gibi büyük olur. Kışın toparlanır. Yaz sıcaklarında yapılacak şey bu özelliklerini bilip endişelenmemektir. Bozuldu diye atmamalısınız.

Ceylangözü sardunya (Regal geranium)

Ceylangözü (canan)

Gerçek bir tür değil, hibrittir. Bu sardunyalara Ege’nin bazı yerlerinde kısaca Canan denir. Büyük, orta ve küçük yapılı çeşitleri var. Pek az çeşidi sadece ilkbaharda çiçek açar ki bunlar genelde çok iri yapılıdır. Dalları az ama çok kalın dallı olur. Yaz sıcaklarına iyi dayanmakla birlikte duruma göre dinlenmeye çekilir ve gelişime ara verirler. Yaprakları sert, yaprak kenarları dişlidir. Çiçekleri hercai menekşeleri kadar büyük olur. Bazı çeşitleri açelyalara çok benzer şekilde çiçek açar. Ayrıntılı bakım bilgileri için bakınız: » Ceylangözü sardunyası.

Sakız sardunyası (Pelargonium peltatum)

Sakız sardunyası

Daha çok sarkıcı sardunya denir. Sıcağa diğerlerinden daha uyumludur. Dalları ince, oldukça esnek ama çok dayanıklı ve uzun ömürlü olur. Yapraklar tüysüz, parlak, klasik sardunyalara göre daha küçük. İki metreden fazla uzamaları mümkündür. Sakız sardunyası her çiçeklendiğinde biraz dinlenir ve sonra yeni dip ve yan dallar çıkararak tekrar tomurcuk verip çiçeklerle dolar. Hep böyle devam eder. Bütün yıl çiçek açar durur. Dip ve yan dalların bazıları kurur. Bazıları dinlene dinlene uzamaya devam eder.

Sardunyaları yetiştirme şartları

Itır, klasik, sakız ve ceylangözü, hangi sardunya olursa olsun, günde en az 3 saat direkt güneş almalı. Bu şartla evde de yetiştirilebilirler. Ancak evde yeri mutlaka esintili olmalı. Açık pencereden üzerine rüzgar gelmelidir. Eğer güneş az olursa evlerde gece gündüz ısı farkı pek olmadığından dolayı cılız, kof, sağlıksız gelişim göstereceklerdir. Dışarıda olunca günde iki saat güneş bile alsalar gayet güzel gelişirler. Kışın sıfırın altındaki ısı derecesinde kuzeyli rüzgarlar sardunyaları öldürür. Güney cephede olsa bile -5C dereceden fazla soğuğa maruz kalmamalıdırlar. Bunlara dikkat edin.

Klasik ve bodur sardunyalar ile sakız sardunyalarında yaz sıcaklarında yeni yapraklar renksiz çıkabilir. Normal karşılayacaksınız. Aslında topraktaki mazı maddelerin eksikliğinden kaynaklanan bir problemdir ama pek önemli değil çünkü geçicidir. Bu sorunla karşılaşmak istemiyorsanız rastgele topraklarda değil aşağıda tarif ettiğim gibi toprakta yetiştirin.

Toprak, saksı ve sulama

Poşetlerde satılan topraklarda da olur ama pek sevmezler. Gerçek topraklar sardunyalara daha iyidir (özellikle aşırı sıcak memleketlerde gerçek toprakta yetiştirmeye çalışın). Humuslu kara toprak + kırmızı killi toprak + dere kumu + eski koyun gübresi hepsinin eşit oranlarda karışımı sardunyalar için en besleyici ve en sağlıklı toprak olacaktır. Bütün bunları karıştırdıktan sonra karışıma 1/5 oranında ince taneli ponza taşı karıştırmalısınız. Yani 4 ölçü karışım + 1 ölçü ince taneli ponza taşı.

Saksıya gelince: Sardunyalar fazla kök geliştirmez ama küçük saksı uygun değildir. Çünkü serin toprakta daha sağlıklı olurlar. Bundan dolayı köklerinin fazlasıyla rahat sığacağı büyük saksı kullanın. Böylece kökler serinde kalır.

Susuzluğa iyi dayanırlar. Bu az sulayın anlamına gelmez. Toprak yüzeyi kurudukça bol bol su dökün. Kışın ise toprak daha fazla kurudukça, hatta kupkuru oldukça yine bolca su dökerek sulayın.

Sardunya budama zamanı ve şekli

Yaz sıcakları dinince (genellikle ağustos ortası, bazı yerlerde ağustos sonu/eylül başı) sardunyaları budama zamanıdır. İstediğiniz şekli verecek şekilde budayın. Eski dalları mutlaka en dipten kesin. Yeni dalları ise istediğiniz boyda kısaltın. Henüz kısa olan çok yeni dalları hiç budamayın. Böylece gençleştirmiş olursunuz. Çok faydalıdır. Hem kış soğuklarında dayanıklılıkları artar.

Besin, gübre

Her ne kadar sardunyalar için potasyum oranın hafifçe yüksek özel bitki besini olsa bile tavsiye etmem. Özellikle doğal gerçek topraklardan kullanıyorsanız asla gerekmez. Zararı bile olur. Torf topraklarda ise duruma göre gerekir. Yani toprağına gübre katmazsanız bitki besini lazım. Ayrıca eğer herhangi bir hayvan gübresi kullanacaksanız, gerçi yukarıda toprak karışımına katmanızı tavsiye ettim ama karışıma gübre katmayıp şu sayfadaki gibi yaparsanız daha sağlıklı olur: Salon bitkilerine hayvan gübresi nasıl verilir?

Çoğaltılması

Çelikle ve tohumla çoğaltabilirsiniz. Hibrit sardunyalar tohum vermez. Melez sardunyalardan tohumla yetiştirilenler farklı çıkabilir. Kültivarlarda ise ya hiç değişiklik olmaz, tohumdan aynısı yetişir ya da ufak tefek farklılıklar olur. Dolayısıyla her halükarda çelikle sardunya üretmek daha güvenlidir. Hem daha kısa sürer. Suda köklenmeyle çoğaltmaya gelince: Sardunya türleri suda bekletmeyle kolay kolay köklenmez. Toprakta ise bazen birkaç günde köklenirler, bazen iki-üç haftada. Suda aylarca bekletseniz hiç köklenmezse şaşırmayın.

Çelikle sardunya üretimi

Klasik ve bodur sardunya dalları toprakta kolayca kök salar. Hem herhangi bir dalla hem taze dalın tepe çeliğiyle çoğaltabilirsiniz. Uzun bir dalı birkaç parçaya bölerseniz her biri ayrı ayrı köklenir. Dal fazlaca odunlaşmış olmamalı.

Yılın her zamanı çelikle sardunya üretimine uygundur. Kestiğiniz dalı birkaç saat bekletin ki kesik yer kurusun. Yapraklarının pörsümesini önemsemeyin. Sonra ısla değil yeterince nemli toprağa dikin. Hemen değil bir iki gün sonra sulayın. Sonra bir ay boyunca sadece toprak bir hayli kurudukça sulayın. Bir ayda yeterince köklenmiştir. Normal sulamaya geçin. Henüz köklenmemişken direkt güneşten korumaya gerek yok. Sadece şiddetli yaz sıcakları zamanında ilk iki hafta direkt güneşten korumalısınız.

Sakız sardunya çeliklerinin köklenmesi için yukarıdaki talimatları kesinlikle aynen uygulamalısınız. Klasik ve bodur sardunyalarda o kadar titizlik şart değil. Ama sakız sardunyalarında önemli. Yoksa çürür giderler.

Tohumla

Çelikle üretme çok kolayken tohumla uğraşmak gerekmez. Gerçi tohumdan çıkan sardunya fidecikleri üç dört ayda çiçek açacak olgunluğa geliyorlar ama yine de çelikle çoğaltma tercih edilir. Tohumla sardunya çoğaltma yöntemine genelde melez ya da hibrit sardunya elde etmek için baş vururlar.

Yeni, farklı renklerde çiçek açan sardunya üretme

Amaç elimizdeki sardunyalardan yeni farklı renkli çiçek açan çeşitler üretmek. İki ayrı türün aynı günlerde çiçek açmaları gerekiyor. Bu ikisini aynı yerde sardunyasız bir ortamda bulundurun. Tohum elde etmek için birini seçin. Buna ana sardunya, diğerine baba sardunya diyelim. Çiçekler demet veya öbek şeklindedir bilirsiniz. Anada sadece bir çiçek öbeği bırakın. Başka dallarda çiçek veya çok yakında açacak tomurcuklar varsa onları da yok edin. Anadaki çiçekler açmadan önce 5 veya 6 tane tomurcuğunu -en sağlıklı görünenlerini- bırakın, diğerlerini makasla kesip yok edin.

Ana sardunyada çiçekler yarı açılmışken anında içindeki erkek organları çok ince bir makasla kesin. Sadece dişi organ kalsın. Baba sardunyayı bunun yakınında bulundurun. Bunun bütün çiçekleri kalabilir. Hiçbir zararı yok. Ananın çiçekleri tamamen açınca, baba sardunyanın çiçeğinin polen tozlarının ana sardunyanın çiçeklerindeki dişi organlara bulaşmasını sağlayın (ince bir fırça ile yapabilirsiniz). Böylece ana sardunyanın çiçekleri solarken sivri bir uç gibi, uzun bir kuş gagasına benzer bir tohum kesesi oluşmaya başlar. Artık diğer tomurcuklarının çiçeklenmesinin bu tohumlara bir zararı olmaz. Bu tohumlardan yetiştireceğiniz sardunyalar iki ayrı türün karışımı özelliğinde olacaktır.

Zararlıları, hastalıkları

Bitki bitlerinden mini beyaz sinekler tüm sardunya çeşitlerine dadanır. Klasik, bodur, sakız sardunyalarında ve ıtırda etkileri pek görülmez, gizli kalırlar. Sardunyaları merkez üssü gibi kullanarak diğer bitkilere geçer dururlar. Bitkilerinizi ilaçlarken sardunyalarınızı da mutlaka ilaçlamalısınız. Mini beyaz sinekler ceylangözü sardunyalarında müthiş hızla çoğalır yaprak altlarını bütünüyle kaplarlar. Eğer ilaçlamazsanız birkaç ayda ceylangözünüz ölecektir. İlaçlamak bir defada etkili olmaz. Önce iki günde bir tekrarlayarak bir hafta devam edin. İkinci hafta haftada ikiye düşürün. Sonra haftada bir defa devam edin. Ta ki bitler tamamen yok oluncaya kadar. Böyle tekrarlamak gerekiyor. Çünkü larvaları yaprak dokularının içinde korunmuşlardır. Ve dışarı çıkmaları her birinde farklı farklı günlere rastgelir.

Kök çürümeleri klasik, bodur ve ceylangözü sardunyalarda çok sık görülür. Sebepleri en başta köklerin havasız kalacağı kadar ağır sıkı toprak, gerekmediği halde sık sık sulayıp durmak ve hiç kurumayan poşet torf topraklar. Önlem almak için sardunyaları dikmeden önce toprağa dere kumu ve ponza taşı karıştırın. Diğer bir sebep bitkinin güçsüz kalmış, bağışıklık sisteminin çökmüş olmasıdır. Bunun sebebi güçsüz toprak kullanmak, esintisiz yerde tutmak, güneşten mahrum etmek, gübre veya bitki besini vermemektir. Ayrıca en geç üç yılda bir dallarından yenilerini üretip daima genç ve sağlıklı olarak yenilerini üretmede fayda var.

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Bahçe / Balkon Süs Bitkileri

Etiketler:

'Sardunya (Pelargonium)' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Vildan B. -Bursa dedi ki:

    Balkonumda 20 kök kadar sardunyam var ve sürekli çiçek veriyorlar. Çiçeklerine kıyamadığım için budamayı hala yapamadım. Benim için en doğru budama zamanı ne zaman olacaktır?
    ***
    Budama şart değil. Zaten çiçek aça aça uzayan dallar yorgun düşüp bozulur. Bir yanda da alt kısımdan güçlü yeni dallar yükselir. Yorgun düşen dalları dipten kesersiniz. Böyle de olur.

  2. Elâ, Sakarya dedi ki:

    Bütün sardunyalarımı sonbaharda güneye bakan balkonumda bir çiçeklikte topladım. Şu ana kadar keyifleri çok yerinde. Hatta halâ çiçek açanlar var. Bunları kış boyunca orada bıraksam Sakarya ikliminde (istanbul gibi) soğuktan etkilenir mi? En son kaç derece soğuğa dayanırlar? Sıcaklık eksiye düşer düşmez üzerini naylon ile kapatmalı myım? Güneş görmeyen bir kapalı balkonum var oraya mı koymalıyım?
    ***
    İstanbul’da çok yerde görmüşümdür güney cephede ama evin duvarının ya da penceresinin hemen önünde (uzağında değil) sardunyalara hiçbir şey olmuyor. Hiçbir koruma gerekmiyor. İstanbul’da genellikle -6C dereceyi aşan don olayları olmaz. Olsa da nadiren ve kısa süreliğine olur. -4C gibi soğuklar daha sık görülür ama o da kış boyunca iki veya üç defa ve kısa süreliğine. Kuzey cephede ise sardunyalar eğer rüzgarı direkt alırsa -1C derece hatta 0C derece gibi çok hafif don olaylarını bile kaldıramaz.

  3. Ali, İzmit dedi ki:

    Merhaba.Sardunyalarla birlikte, yan yana ekilebilecek çiçekler hangileridir? Salonumda oldukça büyük saksım var. Salonun havasını değiştirecek minyatür bir çiçek bahçesi olarak kurgulanabilir mi?
    ***
    Sardunyalar salonlarda sağlıklı gelişemezler. Ancak günde birkaç saat güneş alabilir ve ayrıca ortam gerektiği gibi havadar ise olabilir. Başka türlü mümkün değil. Salon bitkileri türlerini aynı saksıda bir arada yetiştirebilirsiniz.

  4. Figen, İst dedi ki:

    Fuşya rengi bodur sardunyaların yaprakları kırmızıya döndü. Pencere kenarında haftada bir sulanıyor. Tehlikeli midir yapacak bir şey var mıdır?
    ***
    Kış sonunda sardunya yapraklarında halka halk morumsu renklenmeler olur. Bu normaldir. Ama kırmızıya dönmesi o yaprakların bozulacağını kuruyacağını gösterir. Sebepler çok. Eski yaşlı dallarda olduysa pek önemli değil. Yaz sonundan sonra yeni dallar çıkmamışsa sizin hatanız var. Ya da yaz sonundan sonra gelişen dallarında bu problem olmuşsa yine hatanız var. Ağustos ortası gibi sardunyaları budamak lazım. En azından bir iki en eski dalları dipten kesmelisiniz. Çünkü yaz sonunda dipten yeni dallar uzatması gerekiyor. Diğer durumda ise toprağı muhtemelen uygun değildir. Ayrıca haftada bir sulamak, eğer kayda değer bir kuruma olmadan suluyorsanız yanlış ve zararlı.

  5. Afyon, Beyza dedi ki:

    Yanmış sığır gübresi olur mu?
    ***
    Evet olur.

  6. İsimsiz dedi ki:

    Benimkiler hiç çiçek açmıyor ne yapabilirim?
    ***
    Sorunuzu ayrıntılı yazmanız lazım. Ne zamandır sizde, nasıl yerde tutuyorsunuz, evde mi dışarıda mı vesaire.

  7. Özge, Ankara dedi ki:

    Bu sene donmamaları için içeri aldığım sardunyalarımdan birinin yeşil yaprakları olmasına rağmen gövde ve ana dallarının tamamen kurumuş olduğunu farkettim. Yani sadece uçlarda sağlıklı birkaç dal kalmıştı. Bu sorun mum ciceğimde ve telgraf çiçeğimde de oldu. Nedeni ne olabilir ve tekrarlanmaması içi neye dikkat etmem gerekir?
    ***
    Problem toprak ile ilgili. Hangi bitki için nasıl bir toprak karışımı tavsiye etmişsem aynen o şekilde yapmalısınız. Yoksa sonuçta böylesi felaketler kaçınılmazdır.

  8. Ege, İzmir dedi ki:

    Genelde çiçek yoğunlukta bir bahçem var. Sardunya çeşitleri, lavanta ve petunyalarla dolu. Sardunya gibi susuzluğa dayanıklı, yazın ful çiçeklenen ve yaz kış yeşil kalan bir bitki arıyorum. Sardunyadan çok memnunum fakat başka bir tür daha istiyorum. Öneriniz ne olurdu? Yer çeşmede genelde hep rüzgarlı ve denize yakın. Cephe olarak batı güney ve doğu. Şimdiden sağolun öneriniz için.
    ***
    Çeşme şartlarını tam bilmiyorum ama herhalde burası yani Didim’e göre pek farklı değildir. Bir de susuzluğa dayanıklı olmasını istiyorsunuz. Sarı ağaç papatyası yaz ortası dışında bütün yıl çiçek açıyor. Gazanya yaz ortasında biraz güçsüzleşmekle beraber tam aradığınız bitkilerdendir -kışın uzun süre güneş alırsa kış aylarında bile çiçeklenmesi hiç durmaz. Bir de gayret çiçeği tavsiye ederim (adına layık bir tür). Bu üçü bahçemde 6 yıldır dayanıklı ve uyumlu olmalarıyla dikkatimi çekiyor. Sizin kıstaslarınıza tam uygunlukta sardunyalardan birkaç tık daha ilerideler üstelik. Bir de cüce süs narı var. Burada kışın yapraksız olma dönemi çok kısa. Güney cephede sanıyorum daha kısa olur ve en fazla bir ay sürer.

  9. Ankara dedi ki:

    Sakız sardunyayı üç 3 hafta önce aldım ve balkondaki saksıya diktim. Gelişim göstermiyor ve yapraklar sararıyor. Güneşi iyi aliyor. Diğer sardunyalar da uzun yaşamıyor. Ne yapmalıyım? Hazır toprak yerine bahçe toprağı mı kullanayım?
    ***
    Hatalı toprak, küçük saksı ve sürekli sırılsıklam ıslak kalan toprakta sardunyaların kökleri güneş etkisiyle büyük zarar görür. Güneşli balkon saksılarına en iyisi mesela A101’de satılan torf toprak ile arazi toprağını (veya bahçe toprağını) harmanlamaktır. Sardunya başı saksı ebatları en az 20cmX20cm olmalıdır. Belki bilirsiniz çok eskiden insanlar sardunyaları koskocaman teneke kutularda yetiştirirlerdi. Şimdi küçük ve sığ dikdörtgen balkon saksıları zaten derinlikleri ve genişlikleri yetersiz, bundan sardunya olmaz. Sardunyalar serin toprak seviyor. Mini balkon saksılarında kökler pişmemeli. Sulamaya gelince: Toprakta önemli bir kuruma olmuyorsa hiç sulamadan bekleyin. Ne zaman önemli bir kuruma olursa o zaman saksı alt deliklerinden su dışarı çıkacak miktarda bolca su ile sulayın.

  10. Eskişehir dedi ki:

    Sardunya renklerden mor ve sarı var mı? Varsa nereden alabiliriz?
    ***
    Hiçbir sardunya türü sarı, mavi, siyah ve yeşil çiçek açmaz. Mor renge gelince: Pembeye ve bordoya yakın tonda mor çiçek açan sakız sardunyaları var. Bu arada internet satıcıları mavi ve sarı çiçek açan sardunya güya satıyorlar. Fotoğraf hilesiyle çiçek rengini farklı gösteriyorlar. Bunların tuzaklarına düşmeyin.

  11. Ceylan, İstanbul dedi ki:

    Sakız sardunyalarım tomurcuklanıyor ama açmadan kuruyor. Neden kaynaklanıyor olabilir?
    ***
    Dışarıda güneşli yerde tuttuğunuzu varsayarak cevap yazıyorum (çünkü siz nasıl şartlarda yetiştirdiğinizi yazmamışsınız ve ben de olması gerektiği gibi dışarıda yetiştirdiğinizi varsaydım). Problem toprakla ve saksıyla ilgilidir. Bir de fazlaca güneş alıyorsa saksı ve toprak hatası daha kötü sonuçlara sebep olur. Saksı biraz büyükçe olmalı. Toprak ise sayt torf toprak değil, taşlı ve kumlu arazi toprağı + torf toprak her ikisinin eşt ölçülerde harmanlamasıyla hazırlanmış olmalıdır. Bu sayede kökler sıcaktan fazla etkilenmez. Tüm sardunya çeşitleri için hatta tüm balkon bitkileri için bu usul en iyisidir. Daracık ve sığ balkon saksıları ile sırf torf toprak kullanmak belki kuzey Avrupa ülkeleri için veya sadece kış ve ilkbahar başı dönemi için sorun olmaz. Ama ilkbahar ortasından sonra sorun olur.

  12. Nermin, Zonguldak dedi ki:

    Daha önceden aldığım bodur sardunyalarımın yanına yeni bir sardunya alarak yaklaşık 1m uzunluğunda balkon saksısına üçünü birden diktim. Eski sardunyalarım sürekli tomurcuklanıp çiçekleniyor fakat yenisinin tomurcukları açmadan kuruyor. Yeniden tomurcuklansın diye çiçek sap dibinden kopardım. Yeni tomurcuk da görünmüyor. Sebep ne olabilir?
    ***
    Bu dikme işini yapalı uzun zaman geçmemiş anlaşılan. Muhtemelen kökler dikme esnasında epeyce rahatsız olmuştur. Sebep budur diye düşünüyorum.

  13. Fatma, Ankara dedi ki:

    Kışın sardunya fidelemiştim. Şu an 15-20cm kadar. Yukarıya dik uzuyor. Çok uzamasını istemiyorum. Bu klasik sardunya mı oluyor? Kapalı cam balkonda öğleden sonra akşama kadar güneş alan balkonda bakıyorum. Aydınlık bol güneşli. Çiçeklenmesi için ne yapmalıyım? Balkonda konumu çok güneşli bir yer mi? Yarı güneşli -gölgeli bir yer mi doğru konum?
    ***
    Yaz sıcaklarında perişan olmadıysa ve çiçek açmadıysa kesin klasik sardunyadır. Orada yaz sıcaklarına rağmen güzelce gelişiyorsa yerini değiştirmeyin. Klasik sardunyalar uzun dallı gelişmeyi seviyor ve bu şekilde çiçek açıyor. Kısacık boyda tutmaya çalışırsanız çiçek açmaz. Bodur sardunyalar ise yaz sıcaklarını hele yazın sıcakta kapalı balkonda olmayı hiç sevmez, adeta mahvolurlar ve her zaman tüm gücünü çiçek açmaya sarfederler.

  14. Saniye, İstanbul dedi ki:

    sardunyalarım güneye bakan balkondaydı. İlerleme göstermediler. Şimdi onları kuzey cephesine aldım. Ne zaman güney tarafındaki balkona almalıyım?
    ***
    Haziran sonuna doğru kuzey cephe balkonuna almanız gerekiyordu. Çok geç kalmışsınız. Tekrar güney cephe balkona eylül ayında alacaksınız.

  15. Saniye, İstanbul dedi ki:

    Sardunyalarım klasik sardunya. Güney cepheli balkondalar. Bütün yaz boyunca bir gelişim göstermediler. Ne çiçek açtılar ne de büyüdüler. Sanki orada yaprakları kavruldu gibi oldu. Topraklarını değiştirdim. Besin takviyesi verdim genede bir değişim yok..
    ***
    ***
    Saniye Hanım sardunyalar yaz sıcaklarında güneşi uzun süre saatlerce direkt alırlarsa kısmi bozulmalar göstererek dinlenmeye geçerler. En kötü etkileneni bodur sardunyalardır. Ama klasik sardunyalarda da olur. Güneş yönünden çözümünüz yoksa koskocaman saksılarda yetiştirmek zorundasınız. Toprak ise arazi toprağı + torf toprak eşit ölçülerde karışım olmalı. Bu iki şartı yerine getirirseniz yaz sıcaklarından kötü etkilenmezler. Veya etkilenseler bile en azından fazla hasar görmezler. Ayrıca sıcak yaz aylarını sardunyalar için dinlenme dönemi diye düşünün. Güneşli balkonlarda yaz için en uygun saksı çiçeği rozet çiçeğidir. Sürekli çiçek açar dururlar.

  16. Nurcan, Osmaniye dedi ki:

    Özel tür gül sardunya çiçekleri iri açması, dolgun olması lazım. Fakat cılız ve küçük açtı. Üzerinde kurudu. Koparıp attım. Balkonda ışık alan yerde duruyor. Ne yapabilirim?
    ***
    Yapacağınız bir şey yok. Her şey olması gerektiği gibi. Yaz sıcakları bastırdıktan sonra sardunyalarda haftadan haftaya gerileme başlar. Bu süreçte ölmezler ama toprağına göre ve yerine göre farklı şekillerde kötüleşirler. Ez az zarar çiçeklerinin gerektiği gibi olmamasıdır. Yaz sıcakları dinince sardunyalarda toparlanma başlar. Tam şimdi bugünlerde eğer budanması gereken sardunyalarınız varsa budayın. 2-3 hafta sonra sıcaklıklar azalır ve sardunyaların sağlıklarında düzelme başlar. Ekim ayının ortasından itibaren daha fazla direkt güneş almalarını sağlayın. Kış boyunca bol bol güneş alsınlar.

  17. Hasan A. -İstanbul dedi ki:

    Balkonumda sardunyalarım var. İki yıldır filiz kurdu (ben öyle adlandırdım) sardunyaları yiyip kurutuyor. Taze filizlerin içine girip bitkinin özünü yiyor. Siyah dışkılar görülüyor. Bir müddet sonra da o filiz kuruyor. Önceki sonbaharda budama yaptım. Kurt lekesi olan her yeri kesip attım. Toprağını da üstten 10 cm kadar boşalttım. Baharda coşup çiçeklendi. Bir müddet sonra (haziran gibi) tekrar kurtlar ortaya çıktı. Hızla filizleri yiyip kuruttular. Anaç kök ve birkaç cılız yaprak kaldı geriye. Hiç bir yerde ne böyle şikayet, ne de çözüm bulabildim.
    ***
    Çözümü aslında çok basit. Avirmec EC adlı ilaçtan kullanırsanız her çeşit yaprak bitleri, kurtlar ve tırtıllar için kesin çözümdür. Yapraklara ve körpe filizlere zarar vermiyor.

  18. İrem, İstanbul dedi ki:

    Bodur ve sakız sardunyalarımı balkon demirine asıp dışarıda yetiştiriyorum. Balkon öğlene kadar güneş alıyor. Ne zaman kapalı balkonun içine almalıyım?
    ***
    Kışın neredeyse dışarısı gibi soğuk oluyorsa acele etmeyin. Havalar iyice soğuduğu zaman alırsınız. Ama kışın sıcak oluyorsa şimdi acilen içeri alın. Çünkü serin/soğuk havaya adapte olduktan sonra sıcak yere alırsanız içeride hemen bozulmaya başlarlar. Her bitki türü için geçerlidir.

  19. İlhan, İstanbul dedi ki:

    Sardunyalarıma Sizin tavsiye ettiğiniz gibi bir toprak hazırlamak istiyorum. Doğal araziden değil de oyun sahalarının zemininde kullanılan kırmızı topraktan buldum, ama içindeki inçe kum miktarı fazla. Şöyle ki, ıslandığında kıvamı aynı killi toprak kıvamı, kuruyunca da ele gelen topaklar sert, ama kum içerdiği için sıkıştırınca ufalanıp dağılıyor. Sizin önerdiğiniz karışımda kullanılabilir mi veya hangi oranda?
    ***
    Kumlu olması iyi. Siz onu torf toprak ile aynı ölçülerde karıştırıp harmanlayın. Başka bir şey istemez. Hatta bu karışım tüm dış mekan (bahçe, balkon) saksı bitkileri için uygundur.

  20. İlhan, İstanbul dedi ki:

    Sardunyaların saksını değiştirirken gövdenin dip kısmını biraz gömerek dikmek sakıncalı mıdır?
    ***
    Evet sakıncalı. Aynı derinlikte olması lazım.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.

Lütfen sorunuzu konu ile ilgili sayfaya yazmaya gayret edin.

Sorunuzu/Yorumunuzu yazın:

Sorunuz cevabımla birlikte 1 veya birkaç saat içinde burada görünür olacaktır. Lütfen ara sıra kontrol edin.