Sardunya (Pelargonium)

Sardunya deyince eskiden ilk akla gelen şey yaprakları hafif tüylü ve yumuşak, boyu budanmazsa bir metreyi geçen, hava sıcaklığı uygun oldukça bütün yıl aralıksız çiçek açan süs bitkisi idi (klasik sardunya). Şimdi boyu dışında hiçbir farkı olmayan bodur sardunyalar daha yaygın.

Sardunya saksı balkon süs bitkisi

Başlıca özellikleri, genel sardunya çeşitleri

Itır, ceylan gözü, sakız sardunyası, klasik ve bodur sardunyalar tümü Geraniaceae (Turnagagasıgiller) familyasının Pelargonium (Sardunya) cinsinin çeşitli türleridir. Çoğunluk türlerin ana vatanı Güney Afrika olduğu halde sonradan insanların yaymasıyla Akdeniz ülkelerine tam uyum sağlamışlar. Zamanla Akdeniz ülkelerinin kıyı kesimlerinin sembolik süs bitkilerinden olmuşlar.
Sardunya özellikleri, çeşitleri, türleri, yetiştirilmesi, bakımı, çiçek açması vb konular

Kışa dayanıklılıkları

İstanbul’daki uzun yıllara dayanan gözlemlerime göre tüm türler kışın kuzeyli yönlerden direkt rüzgar almazlarsa -5C dereceye kadar soğuğa rahat dayanıyorlar. Birçok evin güneye bakan cephelerinde kış boyunca çiçek açmaya devam eden sardunyalar her zaman görürüm. Itırlar özellikleri gereği sadece ilkbaharda çiçek açar. Onlar da aynı yerlerde kışı sağ salim atlatırlar.

Aşağıda en yaygın sardunya türlerine değindim. Itır (») ayrı bir sayfanın konusu olduğu için burada bahsetmedim.

Klasik ve bodur sardunyalar (Pelargonium hortorum)

Klasik sardunya

Klasik sardunya

Eskiden daha yaygın olan klasik sardunyadan türetilen bodur kültivarlar tamamıyla aynı türdür. Aynı türün hep kısa boylu kalan ve hiç durmadan çiçek açma özelliğine sahip kültivarları. Şimdi ticari olarak sadece bodurların üretimi yapılmakta. Klasik ve bodur sardunyalar sarı, siyah, gri, yeşil renklerin dışında her renkten çiçek açarlar. Benekli ve ebruli çeşitleri bile var. Ayırca çiçekleri çeşitlerine göre yalınkat ve katmerlidir.

İklim şartları elverdiğince bütün yıl durmadan çiçek açarlar. Bodur sardunyalar aşırı çok çiçeklenir. Bazen çiçeklerden yapraklar görünmez olur. Boyları 40cm’yi geçemez. Klasik sardunyalar ise (budamazsanız) 2 metreye kadar yükselir.

Özenli ve doğru bakım yaptığınız takdirde klasik sardunyalar müthiş güzel, değerli bitkilerdendir. Isı, esinti, güneş şartlarının uygunluğuna göre bütün yıl çiçek aşarlar. Boyunu istediğiniz düzeyde tutmanızda da sakınca yok. Gerçi fazla kısatmamalısınız. Çiçek açması boyunun biraz uzamasına ve çok dallı olmasına göre daha mümkündür. Bunların dalları çok güçlü olsa bile yarım metreyi geçtiklerinden dik durmaları zor olur. Saksıya bir değnek saplayarak dalları desteklemelisiniz.

Bodur sardunya

Bodur sardunya

Saksıda bodur sardunya

Bodur sardunyalar yaz sıcakları şiddetli olunca çok kötü etkilenir. Klasikler kadar uyumlu olmazlar. Yaz sıcağına göre yapraklarını küçültür, çiçekaçmaya devam etmeye çalışır. Yazın büyük yapraklar kurur gider. Nohut tanesi kadar küçük yapraklar çıkarır. Çiçeklerinin hiçbir gösterişliliği kalmadığı gibi tomurcuklar gelişemeden kurur. Mini yapraklar sonbaharda bozulup dökülürken sıcakların azalmasıyla yeni gelişen yapraklar olması gerektiği gibi büyük olur. Kışın toparlanır. Yaz sıcaklarında yapılacak şey bu özelliklerini bilip endişelenmemektir. Bozuldu diye atmamalısınız.

Ceylangözü sardunya (Regal geranium)

Ceylangözü (canan)

Ceylangözü (canan)

Gerçek bir tür değil, hibrittir. Bu sardunyalara Ege’nin bazı yerlerinde kısaca Canan denir. Büyük, orta ve küçük yapılı çeşitleri var. Pek az çeşidi sadece ilkbaharda çiçek açar ki bunlar genelde çok iri yapılıdır. Dalları az ama çok kalın dallı olur. Yaz sıcaklarına iyi dayanmakla birlikte duruma göre dinlenmeye çekilir ve gelişime ara verirler. Yaprakları sert, yaprak kenarları dişlidir. Çiçekleri hercai menekşeleri kadar büyük olur. Bazı çeşitleri açelyalara çok benzer şekilde çiçek açar. Ayrıntılı bakım bilgileri için bakınız: » Ceylangözü sardunyası.

Sakız sardunyası (Pelargonium peltatum)

Sakız sardunyası

Sakız sardunyası

Daha çok sarkıcı sardunya denir. Sıcağa diğerlerinden daha uyumludur. Dalları ince, oldukça esnek ama çok dayanıklı ve uzun ömürlü olur. Yapraklar tüysüz, parlak, klasik sardunyalara göre daha küçük. İki metreden fazla uzamaları mümkündür. Sakız sardunyası her çiçeklendiğinde biraz dinlenir ve sonra yeni dip ve yan dallar çıkararak tekrar tomurcuk verip çiçeklerle dolar. Hep böyle devam eder. Bütün yıl çiçek açar durur. Dip ve yan dalların bazıları kurur. Bazıları dinlene dinlene uzamaya devam eder.

Sardunyaları yetiştirme şartları

Itır, klasik, sakız ve ceylangözü, hangi sardunya olursa olsun, günde en az 3 saat direkt güneş almalı. Bu şartla evde de yetiştirilebilirler. Ancak evde yeri mutlaka esintili olmalı. Açık pencereden üzerine rüzgar gelmelidir. Eğer güneş az olursa evlerde gece gündüz ısı farkı pek olmadığından dolayı cılız, kof, sağlıksız gelişim göstereceklerdir. Dışarıda olunca günde iki saat güneş bile alsalar gayet güzel gelişirler. Kışın sıfırın altındaki ısı derecesinde kuzeyli rüzgarlar sardunyaları öldürür. Güney cephede olsa bile -5C dereceden fazla soğuğa maruz kalmamalıdırlar. Bunlara dikkat edin.

Klasik ve bodur sardunyalar ile sakız sardunyalarında yaz sıcaklarında yeni yapraklar renksiz çıkabilir. Normal karşılayacaksınız. Aslında topraktaki mazı maddelerin eksikliğinden kaynaklanan bir problemdir ama pek önemli değil çünkü geçicidir. Bu sorunla karşılaşmak istemiyorsanız rastgele topraklarda değil aşağıda tarif ettiğim gibi toprakta yetiştirin.

Toprak, saksı ve sulama

Poşetlerde satılan topraklarda da olur ama pek sevmezler. Gerçek topraklar sardunyalara daha iyidir (özellikle aşırı sıcak memleketlerde gerçek toprakta yetiştirmeye çalışın). Humuslu kara toprak + kırmızı killi toprak + dere kumu + eski koyun gübresi hepsinin eşit oranlarda karışımı sardunyalar için en besleyici ve en sağlıklı toprak olacaktır. Bütün bunları karıştırdıktan sonra karışıma 1/5 oranında ince taneli ponza taşı karıştırmalısınız. Yani 4 ölçü karışım + 1 ölçü ince taneli ponza taşı.

Saksıya gelince: Sardunyalar fazla kök geliştirmez ama küçük saksı uygun değildir. Çünkü serin toprakta daha sağlıklı olurlar. Bundan dolayı köklerinin fazlasıyla rahat sığacağı büyük saksı kullanın. Böylece kökler serinde kalır.

Susuzluğa iyi dayanırlar. Bu az sulayın anlamına gelmez. Toprak yüzeyi kurudukça bol bol su dökün. Kışın ise toprak daha fazla kurudukça, hatta kupkuru oldukça yine bolca su dökerek sulayın.

Sardunya budama zamanı ve şekli

Yaz sıcakları dinince (genellikle ağustos ortası, bazı yerlerde ağustos sonu/eylül başı) sardunyaları budama zamanıdır. İstediğiniz şekli verecek şekilde budayın. Eski dalları mutlaka en dipten kesin. Yeni dalları ise istediğiniz boyda kısaltın. Henüz kısa olan çok yeni dalları hiç budamayın. Böylece gençleştirmiş olursunuz. Çok faydalıdır. Hem kış soğuklarında dayanıklılıkları artar.

Besin, gübre

Her ne kadar sardunyalar için potasyum oranın hafifçe yüksek özel bitki besini olsa bile tavsiye etmem. Özellikle doğal gerçek topraklardan kullanıyorsanız asla gerekmez. Zararı bile olur. Torf topraklarda ise duruma göre gerekir. Yani toprağına gübre katmazsanız bitki besini lazım. Ayrıca eğer herhangi bir hayvan gübresi kullanacaksanız, gerçi yukarıda toprak karışımına katmanızı tavsiye ettim ama karışıma gübre katmayıp şu sayfadaki gibi yaparsanız daha sağlıklı olur: Salon bitkilerine hayvan gübresi nasıl verilir?

Çoğaltılması

Çelikle ve tohumla çoğaltabilirsiniz. Hibrit sardunyalar tohum vermez. Melez sardunyalardan tohumla yetiştirilenler farklı çıkabilir. Kültivarlarda ise ya hiç değişiklik olmaz, tohumdan aynısı yetişir ya da ufak tefek farklılıklar olur. Dolayısıyla her halükarda çelikle sardunya üretmek daha güvenlidir. Hem daha kısa sürer. Suda köklenmeyle çoğaltmaya gelince: Sardunya türleri suda bekletmeyle kolay kolay köklenmez. Toprakta ise bazen birkaç günde köklenirler, bazen iki-üç haftada. Suda aylarca bekletseniz hiç köklenmezse şaşırmayın.

Çelikle sardunya üretimi

Klasik ve bodur sardunya dalları toprakta kolayca kök salar. Hem herhangi bir dalla hem taze dalın tepe çeliğiyle çoğaltabilirsiniz. Uzun bir dalı birkaç parçaya bölerseniz her biri ayrı ayrı köklenir. Dal fazlaca odunlaşmış olmamalı.

Yılın her zamanı çelikle sardunya üretimine uygundur. Kestiğiniz dalı birkaç saat bekletin ki kesik yer kurusun. Yapraklarının pörsümesini önemsemeyin. Sonra ısla değil yeterince nemli toprağa dikin. Hemen değil bir iki gün sonra sulayın. Sonra bir ay boyunca sadece toprak bir hayli kurudukça sulayın. Bir ayda yeterince köklenmiştir. Normal sulamaya geçin. Henüz köklenmemişken direkt güneşten korumaya gerek yok. Sadece şiddetli yaz sıcakları zamanında ilk iki hafta direkt güneşten korumalısınız.

Sakız sardunya çeliklerinin köklenmesi için yukarıdaki talimatları kesinlikle aynen uygulamalısınız. Klasik ve bodur sardunyalarda o kadar titizlik şart değil. Ama sakız sardunyalarında önemli. Yoksa çürür giderler.

Tohumla

Çelikle üretme çok kolayken tohumla uğraşmak gerekmez. Gerçi tohumdan çıkan sardunya fidecikleri üç dört ayda çiçek açacak olgunluğa geliyorlar ama yine de çelikle çoğaltma tercih edilir. Tohumla sardunya çoğaltma yöntemine genelde melez ya da hibrit sardunya elde etmek için baş vururlar.

Yeni, farklı renklerde çiçek açan sardunya üretme

Amaç elimizdeki sardunyalardan yeni farklı renkli çiçek açan çeşitler üretmek. İki ayrı türün aynı günlerde çiçek açmaları gerekiyor. Bu ikisini aynı yerde sardunyasız bir ortamda bulundurun. Tohum elde etmek için birini seçin. Buna ana sardunya, diğerine baba sardunya diyelim. Çiçekler demet veya öbek şeklindedir bilirsiniz. Anada sadece bir çiçek öbeği bırakın. Başka dallarda çiçek veya çok yakında açacak tomurcuklar varsa onları da yok edin. Anadaki çiçekler açmadan önce 5 veya 6 tane tomurcuğunu -en sağlıklı görünenlerini- bırakın, diğerlerini makasla kesip yok edin.

Ana sardunyada çiçekler yarı açılmışken anında içindeki erkek organları çok ince bir makasla kesin. Sadece dişi organ kalsın. Baba sardunyayı bunun yakınında bulundurun. Bunun bütün çiçekleri kalabilir. Hiçbir zararı yok. Ananın çiçekleri tamamen açınca, baba sardunyanın çiçeğinin polen tozlarının ana sardunyanın çiçeklerindeki dişi organlara bulaşmasını sağlayın (ince bir fırça ile yapabilirsiniz). Böylece ana sardunyanın çiçekleri solarken sivri bir uç gibi, uzun bir kuş gagasına benzer bir tohum kesesi oluşmaya başlar. Artık diğer tomurcuklarının çiçeklenmesinin bu tohumlara bir zararı olmaz. Bu tohumlardan yetiştireceğiniz sardunyalar iki ayrı türün karışımı özelliğinde olacaktır.

Zararlıları, hastalıkları

Bitki bitlerinden mini beyaz sinekler tüm sardunya çeşitlerine dadanır. Klasik, bodur, sakız sardunyalarında ve ıtırda etkileri pek görülmez, gizli kalırlar. Sardunyaları merkez üssü gibi kullanarak diğer bitkilere geçer dururlar. Bitkilerinizi ilaçlarken sardunyalarınızı da mutlaka ilaçlamalısınız. Mini beyaz sinekler ceylangözü sardunyalarında müthiş hızla çoğalır yaprak altlarını bütünüyle kaplarlar. Eğer ilaçlamazsanız birkaç ayda ceylangözünüz ölecektir. İlaçlamak bir defada etkili olmaz. Önce iki günde bir tekrarlayarak bir hafta devam edin. İkinci hafta haftada ikiye düşürün. Sonra haftada bir defa devam edin. Ta ki bitler tamamen yok oluncaya kadar. Böyle tekrarlamak gerekiyor. Çünkü larvaları yaprak dokularının içinde korunmuşlardır. Ve dışarı çıkmaları her birinde farklı farklı günlere rastgelir.

Kök çürümeleri klasik, bodur ve ceylangözü sardunyalarda çok sık görülür. Sebepleri en başta köklerin havasız kalacağı kadar ağır sıkı toprak, gerekmediği halde sık sık sulayıp durmak ve hiç kurumayan poşet torf topraklar. Önlem almak için sardunyaları dikmeden önce toprağa dere kumu ve ponza taşı karıştırın. Diğer bir sebep bitkinin güçsüz kalmış, bağışıklık sisteminin çökmüş olmasıdır. Bunun sebebi güçsüz toprak kullanmak, esintisiz yerde tutmak, güneşten mahrum etmek, gübre veya bitki besini vermemektir. Ayrıca en geç üç yılda bir dallarından yenilerini üretip daima genç ve sağlıklı olarak yenilerini üretmede fayda var.

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Bahçe / Balkon Süs Bitkileri

Etiketler:

'Sardunya (Pelargonium)' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Ceylan, İstanbul dedi ki:

    Sakız sardunyalarım tomurcuklanıyor ama açmadan kuruyor. Neden kaynaklanıyor olabilir?
    ***
    Dışarıda güneşli yerde tuttuğunuzu varsayarak cevap yazıyorum (çünkü siz nasıl şartlarda yetiştirdiğinizi yazmamışsınız ve ben de olması gerektiği gibi dışarıda yetiştirdiğinizi varsaydım). Problem toprakla ve saksıyla ilgilidir. Bir de fazlaca güneş alıyorsa saksı ve toprak hatası daha kötü sonuçlara sebep olur. Saksı biraz büyükçe olmalı. Toprak ise sayt torf toprak değil, taşlı ve kumlu arazi toprağı + torf toprak her ikisinin eşt ölçülerde harmanlamasıyla hazırlanmış olmalıdır. Bu sayede kökler sıcaktan fazla etkilenmez. Tüm sardunya çeşitleri için hatta tüm balkon bitkileri için bu usul en iyisidir. Daracık ve sığ balkon saksıları ile sırf torf toprak kullanmak belki kuzey Avrupa ülkeleri için veya sadece kış ve ilkbahar başı dönemi için sorun olmaz. Ama ilkbahar ortasından sonra sorun olur.

  2. Nermin, Zonguldak dedi ki:

    Daha önceden aldığım bodur sardunyalarımın yanına yeni bir sardunya alarak yaklaşık 1m uzunluğunda balkon saksısına üçünü birden diktim. Eski sardunyalarım sürekli tomurcuklanıp çiçekleniyor fakat yenisinin tomurcukları açmadan kuruyor. Yeniden tomurcuklansın diye çiçek sap dibinden kopardım. Yeni tomurcuk da görünmüyor. Sebep ne olabilir?
    ***
    Bu dikme işini yapalı uzun zaman geçmemiş anlaşılan. Muhtemelen kökler dikme esnasında epeyce rahatsız olmuştur. Sebep budur diye düşünüyorum.

  3. Fatma, Ankara dedi ki:

    Kışın sardunya fidelemiştim. Şu an 15-20cm kadar. Yukarıya dik uzuyor. Çok uzamasını istemiyorum. Bu klasik sardunya mı oluyor? Kapalı cam balkonda öğleden sonra akşama kadar güneş alan balkonda bakıyorum. Aydınlık bol güneşli. Çiçeklenmesi için ne yapmalıyım? Balkonda konumu çok güneşli bir yer mi? Yarı güneşli -gölgeli bir yer mi doğru konum?
    ***
    Yaz sıcaklarında perişan olmadıysa ve çiçek açmadıysa kesin klasik sardunyadır. Orada yaz sıcaklarına rağmen güzelce gelişiyorsa yerini değiştirmeyin. Klasik sardunyalar uzun dallı gelişmeyi seviyor ve bu şekilde çiçek açıyor. Kısacık boyda tutmaya çalışırsanız çiçek açmaz. Bodur sardunyalar ise yaz sıcaklarını hele yazın sıcakta kapalı balkonda olmayı hiç sevmez, adeta mahvolurlar ve her zaman tüm gücünü çiçek açmaya sarfederler.

  4. Saniye, İstanbul dedi ki:

    sardunyalarım güneye bakan balkondaydı. İlerleme göstermediler. Şimdi onları kuzey cephesine aldım. Ne zaman güney tarafındaki balkona almalıyım?
    ***
    Haziran sonuna doğru kuzey cephe balkonuna almanız gerekiyordu. Çok geç kalmışsınız. Tekrar güney cephe balkona eylül ayında alacaksınız.

  5. Saniye, İstanbul dedi ki:

    Sardunyalarım klasik sardunya. Güney cepheli balkondalar. Bütün yaz boyunca bir gelişim göstermediler. Ne çiçek açtılar ne de büyüdüler. Sanki orada yaprakları kavruldu gibi oldu. Topraklarını değiştirdim. Besin takviyesi verdim genede bir değişim yok..
    ***
    ***
    Saniye Hanım sardunyalar yaz sıcaklarında güneşi uzun süre saatlerce direkt alırlarsa kısmi bozulmalar göstererek dinlenmeye geçerler. En kötü etkileneni bodur sardunyalardır. Ama klasik sardunyalarda da olur. Güneş yönünden çözümünüz yoksa koskocaman saksılarda yetiştirmek zorundasınız. Toprak ise arazi toprağı + torf toprak eşit ölçülerde karışım olmalı. Bu iki şartı yerine getirirseniz yaz sıcaklarından kötü etkilenmezler. Veya etkilenseler bile en azından fazla hasar görmezler. Ayrıca sıcak yaz aylarını sardunyalar için dinlenme dönemi diye düşünün. Güneşli balkonlarda yaz için en uygun saksı çiçeği rozet çiçeğidir. Sürekli çiçek açar dururlar.

  6. Nurcan, Osmaniye dedi ki:

    Özel tür gül sardunya çiçekleri iri açması, dolgun olması lazım. Fakat cılız ve küçük açtı. Üzerinde kurudu. Koparıp attım. Balkonda ışık alan yerde duruyor. Ne yapabilirim?
    ***
    Yapacağınız bir şey yok. Her şey olması gerektiği gibi. Yaz sıcakları bastırdıktan sonra sardunyalarda haftadan haftaya gerileme başlar. Bu süreçte ölmezler ama toprağına göre ve yerine göre farklı şekillerde kötüleşirler. Ez az zarar çiçeklerinin gerektiği gibi olmamasıdır. Yaz sıcakları dinince sardunyalarda toparlanma başlar. Tam şimdi bugünlerde eğer budanması gereken sardunyalarınız varsa budayın. 2-3 hafta sonra sıcaklıklar azalır ve sardunyaların sağlıklarında düzelme başlar. Ekim ayının ortasından itibaren daha fazla direkt güneş almalarını sağlayın. Kış boyunca bol bol güneş alsınlar.

  7. Hasan A. -İstanbul dedi ki:

    Balkonumda sardunyalarım var. İki yıldır filiz kurdu (ben öyle adlandırdım) sardunyaları yiyip kurutuyor. Taze filizlerin içine girip bitkinin özünü yiyor. Siyah dışkılar görülüyor. Bir müddet sonra da o filiz kuruyor. Önceki sonbaharda budama yaptım. Kurt lekesi olan her yeri kesip attım. Toprağını da üstten 10 cm kadar boşalttım. Baharda coşup çiçeklendi. Bir müddet sonra (haziran gibi) tekrar kurtlar ortaya çıktı. Hızla filizleri yiyip kuruttular. Anaç kök ve birkaç cılız yaprak kaldı geriye. Hiç bir yerde ne böyle şikayet, ne de çözüm bulabildim.
    ***
    Çözümü aslında çok basit. Avirmec EC adlı ilaçtan kullanırsanız her çeşit yaprak bitleri, kurtlar ve tırtıllar için kesin çözümdür. Yapraklara ve körpe filizlere zarar vermiyor.

  8. İrem, İstanbul dedi ki:

    Bodur ve sakız sardunyalarımı balkon demirine asıp dışarıda yetiştiriyorum. Balkon öğlene kadar güneş alıyor. Ne zaman kapalı balkonun içine almalıyım?
    ***
    Kışın neredeyse dışarısı gibi soğuk oluyorsa acele etmeyin. Havalar iyice soğuduğu zaman alırsınız. Ama kışın sıcak oluyorsa şimdi acilen içeri alın. Çünkü serin/soğuk havaya adapte olduktan sonra sıcak yere alırsanız içeride hemen bozulmaya başlarlar. Her bitki türü için geçerlidir.

  9. İlhan, İstanbul dedi ki:

    Sardunyalarıma Sizin tavsiye ettiğiniz gibi bir toprak hazırlamak istiyorum. Doğal araziden değil de oyun sahalarının zemininde kullanılan kırmızı topraktan buldum, ama içindeki inçe kum miktarı fazla. Şöyle ki, ıslandığında kıvamı aynı killi toprak kıvamı, kuruyunca da ele gelen topaklar sert, ama kum içerdiği için sıkıştırınca ufalanıp dağılıyor. Sizin önerdiğiniz karışımda kullanılabilir mi veya hangi oranda?
    ***
    Kumlu olması iyi. Siz onu torf toprak ile aynı ölçülerde karıştırıp harmanlayın. Başka bir şey istemez. Hatta bu karışım tüm dış mekan (bahçe, balkon) saksı bitkileri için uygundur.

  10. İlhan, İstanbul dedi ki:

    Sardunyaların saksını değiştirirken gövdenin dip kısmını biraz gömerek dikmek sakıncalı mıdır?
    ***
    Evet sakıncalı. Aynı derinlikte olması lazım.

  11. Hümeyra, İstanbul dedi ki:

    Bu mevsimde sardunyama budama yapabilir miyim?
    ***
    Hayır bu zamanda çok büyük zarar görür. Sardunya budama zamanı yaz sonundan hemen öncedir. Ayrıca güçsüz dalları ilkbahar – yaz sonu arasında budamanızda sakınca yok.

  12. Özge, İstanbul dedi ki:

    Balkon saksısında bulunan klasik ve sakız sardunyaların yanına hangi bitki dikilebilir?
    ***
    Balkon saksıları kocaman ve derin olmalı. Bu şartla sardunyaların yanına birçok bitkiyi aranjman gibi aynı saksıya dikmeniz çok iyi olur. Tür fark etmez.

  13. Hatice, Denizli dedi ki:

    Özel tür yurt dışından gelen sardunya fidesi aldım. Çok nazlı pahalı da. Şimdilik iyi. Yazın nerede tutmak gerekir? Sardunya çelikleri kışın kaç derecede kolay köklenirler? İlla güneş görmesi gerekir mi? Sardunya yapraktan köklendirme yapanlar var nette. Ben çelikten köklendirme yapamazken. Kök hormonuyla perlite yapanlar var.
    ***
    Yazın az güneşli, kışın mutlaka çok uzun süre güneşli yerde olması lazım. İhtiyacınız olan bakım bilgileri için yukarıdaki yazımı okuyun. Yapraktan üretmek kesinlikle mümkün değil. İnternetteki o tip bilgiler yalan. Belki uzun bir dalı yapraklı parçalara bölüyorsa o şekilde mümkün olabilir. Çelik köklendirmeyi kışın yapmayın. İlkbahar ve yaz aylarında açık havada yapmalısınız. Kumlu, suyu anında geçiren, gübresiz toprakta hemen köklenirler. Ama toprak iyice kurumadan sulamayacaksınız. Yoksa çürürler.

  14. İlknur, İstanbul dedi ki:

    Yeni bir eve taşındım. Balkonum ful ışık aliyor, açık alan ama güneş gelmiyor. Bu şekilde sardunyalarım büyür mü çok merak ediyorum. 10 tane sardunyam var. 3 tanesi şu an çiçekli. Yani genel durumları iyi yaprakları yemyeşil..
    ***
    Kendi üzerlerine güneş ışınları gelmiyorsa ama onların gördüğü duvarlara güneş geliyorsa, zaten ışık kuvveti de iyiymiş, bu şartlarda güneş alıyor gibi sorunsuz gelişip çiçek açmaları gerekiyor.

  15. Elif, İstanbul dedi ki:

    Güneybatı cephesinde, açık, akşamüstü güneş alan balkonumda klasik ve sakız sardunyalarım var. Kışı sağlam geçirdiler. Hatta klasik sardunyam çiçek bile açtı. Bir iki haftadır havaların ısınmasıyla beraber ani keyifsizlendiler. Klasikte Yapraklarda mor halkalar ve sakızda kızarıklıklar vardı. Kakızdakileri temizledim ve besin verdim. Şimdi her iki türün de yaprakları söndü, yumuşadı ve özellikle sakızda çokça sararan kahverengileşen yaprak var. Mecburen temizleyeceğim. Sulaması aşırı değil kurudukça veriyorum. Ne önerirsiniz? Bahçe toprağına çakıltaşı, torf, ponza taşı karıştırmıştım geçen sene baharda.
    ***
    Kızarıklıklar, morlaşmalar, eski yaprakalrın kuruması bugünlerde aynı şekilde benim sardunyalarımın çoğunda oldu. Bazıları saksıda bazıları bahçeye dikili. Normal bir şey. Yeni filizlenmeler de oluyor. Koparmakla hata ediyorsunuz. İyice kötüleşene kadar kalmaları lazım ki gücü azalmasın. Zamansız bitki besini vermeniz kökleri çürütebilir. Yapraklarda yumuşama, cansızlaşma, pörsüme olduysa sebep bitki besini vermenizle ilgili olabilir. Mayıs başından önce vermemeniz gerekir. Bugünlerde toprağın gündüz ısınması, gece fazlaca soğuması durumu tehlikeli. Bu yüzden bitki besini bu şartlarda fena zarar verir. Ayrıca Toprak fazla kuru iken de besinli sulama yapılmamalıdır.

  16. Gökhan, Ankara dedi ki:

    Büyük bir saksıya kaç kök sardunya dikilebilir? Yani tek bir kökü tek bir saksıya dikmek yerine, çoklu bir aranjman yapmak sağlıklı olur mu acaba? Mesela 40 cm çaplı bir toprak saksıya şu an 14lük ufak saksılarda olan 3 ya da 4 kök dikmeyi düşünüyorum.
    ***
    Çok iyi düşünmüşsünüz. Zaten ben de böyle tavsiye ediyorum. O kadar büyük saksıya 3 veya 4 tanesi uygundur. Daha fazla olmasın çünkü yerini ve toprağını severlerse her yöne genişliyorlar.

  17. Meral, İstanbul dedi ki:

    Kuzey cepheli balkonda 3 hafta önce diktiğim 3 klasik 3 sakız sardunya fidesi var. Henüz çok minikler ve çiçek açmaya başladılar. Düne kadar her şey yolunda görünüyordu. 2 gündür sakızların yaprakları içe kıvrılmaya başladı. Sulamayı toprağı hafif kuruduğunda (haftada 2 kere gibi) yapıyorum. Sorun ne olabilir? Düzeltmek için ne yapmalıyım?
    ***
    Aniden havaların ısınmasıyla ilgilidir. Yeni dikmişsiniz ve çok küçükler. Şimdi hızlıca büyürler ve yeni yapraklar sıcağa ve güneşe uyumlu gelişir. Sulamayı toprakta daha fazla kuruma olunca ve fazla miktarda su ile yapın. Sardunyaları toprak hafiften kuruyunca sulamak yanlış.

  18. Tülin, Kayseri dedi ki:

    Merhaba sardunyalarım şu anda cam balkonda duruyorlar. Ne zaman dışarı çıkarmalıyım? Önümüzdeki günlerde gece en düşük sıcaklık 6 derece.
    ***
    Cam balkonunuz neredeyse dışarısı kadar soğuk oluyorsa çıkarabilirsiniz. Ama ev gibi sıcak ise o durumda ani toprak soğuması kökleri çürütür. Yani mayıs sonuna kadar bekleseniz iyi olur. Veya şöyle yapın: Toprakları kupkuru olunca dışarı çıkarın ve dışarıda ilk on gün boyunca hiç sulamayın. Böylece, yapraklarda biraz kuruma olsa bile kökleri çürümez. 10 gün dolduktan sonra sularsınız. En güvenli yolu bu.

  19. Ozge, Ankara dedi ki:

    Bu aralar çamur yağdığı için sardunyalarımın yaprakları toz içinde. Duş altında yıkamak uygun olur mu?
    ***
    Evet hiçbir sakıncası yok.

  20. Aslı, Adalar dedi ki:

    Balkonda sardunyaları tırtıllardan bir türlü kurtaramıyorum. Ne yapabilir, nasıl kurtulabilirim? zirai ilaç kullanmam gerekiyorsa hangisini, nasıl temin edebilirim?
    ***
    Zirai mücadele ilaçları satılan dükkanlara danışırsanız onlar en uygun ilacı verirler. Sizin orada yoksa vapurla Eminönü tarafına geçtiğinizde eminönü çiçek pazarında ilaç bulabilirsiniz.

  21. Başak, İstanbul dedi ki:

    Sardunyalarımı bahçede, öğlene kadar tam güneş görecekleri bir yerde tutuyorum. 40cm’lik geniş bir saksıdalar. Çiçekleri üzerinde beyazımsı morumsu lekeler fark ettim. Yeni tomurcuklar ise sanki aşağı doğru eğilmiş haldeler. Bir hastalık olabilir mi sizce? Ne yapabilirim eğer öyleyse?
    ***
    Görmeden net bir şey diyemem. Belki çiçekler solma zamanı gelince önce renklerinde bozulma oluyordur. Eğilmiş dediğiniz durum eğer yumuşama ve pörsüme ise, susuz kalmış gibi cansızlaşma olmuşsa kökleri çürümüştür.

  22. Hülya, İstanbul dedi ki:

    Sardunyalar için çay suyu, haşlanmış yumurta suyu, kahve telvesi, içinde pirinç bekletilmiş su verilmesi önerileriyle çok karşılaşıyorum. Sizce de bunlar faydalı olur mu?
    ***
    Hayır. En faydalı şey doğru toprak hazırlamaktır. Onların önemli bir faydası yok ama zararları da olmaz. Sadece pirinç suyu fena zararlı olur. Her duyduğunuza inanmayın. Sormakla iyi ettiniz.

  23. Nihal, İstanbul dedi ki:

    Sakız sadunyalarımın yapraklarının üzerinde yuvarlak lekeler oluşup sonra kuruyor. Bazı çiçekleri açmadan kuruyor. Ne yapabilirim?
    ***
    Çok küçük, uçuşan, bembeyaz yaprak parazitleri var mı iyice kontrol edin. Bunlar sardunyalara dadanırsa fena zarar verirler. Ayrıca sardunyalar güneşli balkonlarda daracık balkon saksılarında yaz sıcaklarında fena rahatsız olurlar. Mümkün mertebe kocaman saksı kullanmak gerekir. Şimdi henüz erken ama temmuzdan itibaren küçük saksılarda sardunyalar felaket perişan olur.

  24. Güler, Bartın dedi ki:

    Klasik sardunyalarımın yaprakları büyük büyük, boyları da uzun ama hiç tomurcuklanmıyor. Bol bol çiçek açması için ne yapabilirim?
    ***
    Çok güçlü, çok sağlıklı gelişiyorlarsa boyları 1 metreyi aşmadan çiçek açmazlar. Gerçi klasik sardunyaların çok çeşitleri var bazıları çok kısa boyda iken bile çiçek açmaya başlar ama genelde yerini, toprağını sevmişse ve gür bir gelişim varsa 1 veya 1,5 metre uzadıktan sonra çiçek açarlar. Kısaca yapabileceğiniz hiçbir şey yok. Hiç budamayın. Bırakın kökler tüm dalları beslemekten yorgun düşsün. O takdirde mutlaka çiçek açıyorlar.

  25. İsimsiz dedi ki:

    Bugün marketten sakız sardunya aldım. Bu şekilde kalsın mı yoksa hemen daha büyük saksıya mı dikeyim? Boyları 30cm kadar.
    ***
    Artık bitkileri genellikle biraz serin havada kökleri çürütecek özellikli topraklarda satıyorlar. Yani doğru toprak karışımı yapmanız her şeyden daha çok önem taşır. Bu öncelikten sonra büyük saksıda olmaları daha iyidir. Ama kışın koruyamayacaksanız hiç uğraşmayın. Oldukları gibi kalsınlar. Kışın nasıl olsa ölecekler.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.

Lütfen sorunuzu konu ile ilgili sayfaya yazmaya gayret edin.

Sorunuzu/Yorumunuzu yazın:

Sorunuz cevabımla birlikte 1 veya birkaç saat içinde burada görünür olacaktır. Lütfen ara sıra kontrol edin.