Zemheri ortancası, Bergenia crassifolia

Hem susuzluğa çok iyi dayanıklı hem don olaylarına çok iyi dayanıklı bitkiler zor bulunur. Zemheri ortancası yazın sıcağa ve kuraklığa, kışın -35C dereceye kadar ağır don olaylarına dayanıklıdır. Karların içinde bile çiçek açar.

rss

Saxifragaceae (Taşkırangiller) familyasının Bergeniya cinsi 10 türe sahiptir. Anavatanı Orta Asya’dır. Kazak dilinde şağır, Rus dilinde badan denir.

Zemheri ortancası, Bergenia crassifolia

Zemheri ortancası, Bergenia crassifolia

Türkiyede zemheri ortancası, kış ortancası gibi isimler verilir. Kış ortancası aslında alakasız başka bir bitki. Buna zemheri ortancası demeliyiz ki karışıklık olmasın. Ya da şağır denebilir.

Bahçe bitkisi olarak en yaygın yetiştirilen türü Bergenia crassifolia’dır (eski bilimsel adları: Bergenia cordifolia ve Saxifraga cordifolia). Yaprakları kalp şeklinde yeşil olup kış soğuklarında rengi bronzlaşır. Yaz sıcaklarında da susuz kalınca yapraklar bronzlaşır. Kırmızımsı kahverengimsi renkler oluşur.
İyi bakıldığında yapraklar bütün yıl gösterişli, parlak, dekoratif halini korurlar. Yaşlandıkça yaprakları daha büyük olur.

Çiçek açma zamanı: Zemheri ortancası genelde kış mevsiminin ikinci yarısı ile ilkbahar başı arasında çiçeklenir. Yazın güneşsiz kalmayanlar, özellikle de yaşlandıklarında sonbahar sonunda çiçek açmaya başlar.

İri yapraklı yer örtücü bitki olarak kullanılabilir. Bütün yıl aynı güzellikte kalabilmesi, bir yer örtücü olarak kalitesini arttırıyor. Kenar süslemelerinde de ideal bir türdür. Her mevsimde mevsimlik bitkilerle görüntüsü değiştirilen yerlerde kenar bitkisi olarak daima aynı yerde bırakılabilir, zahmetleri azaltır. Sadece mevsimlik bitkileri değiştirirsiniz. Aşırı sıcak görülen memleketlerde yazın fazla güneş alan yerler zemheri ortancasına iyi değil. Hem yüksek sıcak hava hem yakıcı güneş bir araya geldiğinde yapraklarda güzellik kalmaz.

Kış aylarında (genelde kış sonunda) pembe, siklamen rengi, fuşya rengi tonlarında çiçekler açar. Çiçek rengi toprağın özelliğine ve kış soğuklarına göre farklı tonlarda olabilir. Türüne, kültivarına göre de farklı renklerde olabilir.

Yukarı doğru dallanmaz. Yapraklar kök – rizom kısmından gelişir. Kökten kısa dalsı rizomlarla çoğalarak yavaş yavaş çevreye yayılır. Rizomlar toprak dışına çıkmışsa onlara dal muamelesi yapmayın o şekilde bırakmayın toprakla örtün.

Hem susuzluğa çok iyi dayanıklı hem don olaylarına çok iyi dayanıklı bitkiler zor bulunur. Zemheri ortancası yazın sıcağa ve kuraklığa, kışın -35°C dereceye kadar ağır don olaylarına dayanıklıdır. Karların içinde bile çiçek açar.

Yaz boyunca biraz gölgede kalmalı. Kışın yapraklarını döken ağaç altları zemheri ortancası için iyi yerlerdir. Böylece (bahçede yere dikili ise) aşırı sıcak görülmeyen memleketlerde sulama bile istemez. Kasım ayından ilkbahara kadar daha iyi güneş alabilmeli.

Asitli toprakları sevmez. Nötr ve çeşitli derecelerde alkalinli topraklara uygundur. Toprak humuslu ve suyu iyi süzdürür yapıda olursa daha hızlı gelişir çoğalır.

Besin, gübre: Az besleyici toprakta bile iyi idare eder. Succulent özelliklidir. Besinleri bünyesinde tutup idareli kullanır. Yılda bir defa yaz sonunda veya ilkbahar başında dibi çapalanıp yaprak çürüntüleri ve eski sığır veya koyun gübresi karışımı ile gübrelenmeli. İyi bakıldığında muhteşem güzel iri yapraklar geliştirir.

Bahçelerde, genelde yıl boyunca hiç sulamak gerekmez. Fakat bu hiç sulamayın anlamına gelmiyor. Sadece susuzluğa dayanıklıdır, suyu sevmez değildir. Yazın hem fazla güneş hem susuzluk yüzünden yapraklar perişan olur dikkat etmelisiniz. Bu gerçi sadece yapraklara zarar verir. Susuzluğa dayanıklıdır, ölmez. Yağışlı serin mevsimde tekrar canlanır.

Çoğaltılması: İlkbaharda kökten ayırmayla çoğaltılır. Yalnız her yıl yapmak iyi değil cılız kalır. Her üç – dört yılda bir fazlaca sıklaşmış olurlar, o zaman seyrekleştirilmeliler. Çoğaltma da bu zamanlarda yapılmalı. Eş dost istiyor diye bitkilerinizi parçalayıp durmayın. En geç beş yılda bir seyrekleştirilmeli çünkü fazla sık çoğalmışsa çiçeklenme az olur. Hem çok iri yapraklı olduğundan dolayı çok sayıda bitkinin bir arada sıkışık olması iyi değil. Birbirlerinin havasını ışığını engellerler hastalıklar çürümeler görülür. Ayrıca yapraklar tam dipten alınarak yaprak çeliği yapılabilir böyle de çoğaltmak mümkün ama büyüyüp bir şeye benzemesi uzun zaman alır.

'Zemheri ortancası, Bergenia crassifolia' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Gülşah, İstanbul says:

    Bu çiçek bahçemizde iki yerde mevcut. Benim için yeri ayrı. Çok sevdiğim bir bitki. İlk olarak babamın rahmetli babaannesi ekmiş. Kuşaktan kuşağa kaybolmadan hep aynı bahçemizde büyümüş. Yalnız bizimkinin çiçekleri açık pembe.

Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.

(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)

Aşağıdaki işlemde eksik rakamı yazın. *