Capparis spinosa, gebre otu (kapari)

Capparaceae (Kepereotugiller) familyasının Capparis cinsinden bitkiler genelde çalı ve tırmanıcı-sürünücü benzeri gelişim gösterir. Tropikal ve subtropikal bölgelerde yaygın olarak görülür. Bizde en çok bilinen tür gebre otu Capparis spinosa kısa boylu sürünen çalı biçimindedir.

Kapari bitkisinden elde edilen gıda ürünlerinin başlıca faydası micronutrients (mikrobesinler) maddelerince zengin olmasıdır. Mikrobesinler kısaca demir, kobalt, krom, bakır, iyot, manganez, selenyum, çinko ve molibdendir. Ve çeşitli vitaminler. Bunları insan bedeni üretemiyor. Onun için insanların çok çeşitli gıda maddelerinden yemeleri gerekiyor.

Kapari (gebre otu) çiçekli dalları

Türkiye’de iklimi uygun yerlerde doğal olarak bol bol yetiştiği halde değeri son yıllarda anlaşıldı. Oysa Akdeniz ülkelerinde çok yetiştirilen, gelişmiş batı Avrupa ülkelerinde çok sevilen yemeklik bir bitkidir. Yemeği, turşusu, salatası vs. yüzlerce çeşitte yemekleri yapılır.

Gebre otu – Capparis spinosa

Bizim bildiğimiz gebre veya gebere otu Capparis spinosa türüdür. Genelde dik büyümeyen, yerde sürünür gibi gelişen çalı tipi bir bitkidir. Dalları 1m’yi pek aşmaz ama ana gövde çok fazla dallanarak tek başına 1m kare alan kaplarlar. Dalları sert ve batıcı dikenlidir. Yaz boyunca iri ve güzel çiçekler açar.

Kışın şiddetli don olayları görülmeyen (en fazla -8°C derece soğuk olan) yerlerde: Ege, Akdeniz, Marmara bölgelerinin kıyı kesimlerinde uzun ömürlü bir çalı türü olarak yetiştirilebilir. Burdur’da daha fazla soğuk oluyor ama orada kapari yetişebiliyor. En uygun yerler başta Ege bölgesi olmak üzere baharda yağışlı, yazın kurak geçen yerlerdir.

Kapari meyvesi

Doğal ortamları: Kayalıklar, çakıllı, taşlı, kumlu fakir topraklar ve deniz kıyısı kumlu / tuzlu araziler.. Kökleri derinlere iner. Böylece yazları sıcak ve kurak geçen Akdeniz ikliminde hayatta kalır. 40-45C derecede sıcakta, aylarca bir damla yağmur düşmeyen tam gün güneşli arazilerde kapariler gayet güzel bir şekilde gelişime devam eder ve iri iri çiçekler açıp dururlar. Kasım ayı yağmurlarıyla beraber tüm yapraklar bozulup kurur.

Çoğaltılması:

1- En kolay yolu taze tohumlarını hemen dikmektir. Tohumlar çok gevşek ve havadar çimlendirme toprağına 1cm’den daha hafifçe gömülmeli, yeri iyi esintili olmalı, tohumlar hava alabilmeli. Bir iki hafta içinde çimlenirler.

2- Kurutulmuş tohumların ise uyanmaları kolay olmaz. Son don olayı zamanından hemen sonra ekilmeliler. Çimlenmeleri bir ayı geçebilir. Veya şöyle yapılması tavsiye ediliyor:
Kış ortasından sonra kuru tohumlar 35 – 40 derece su içinde 1 gün bekletilir. Sonra nemli bir kumaşa sarılarak hava sızdırmaz bir cam kavanoz içinde buzdolabonda 2 – 3 ay bekletilir. Sonra, tohumların ekileceği zaman tohumlar buzdolabından çıkarılır. Akşamdan yine ılık suya batırılıp sabaha kadar bekletilir. Tohumlar gevşek, suyu iyi süzdüren çimlendirme toprağına en fazla 1 cm derine ekilir. Ortamın ısısı 10°C dereceden aşağı düşmemeli, çok havadar ve esintili olmalıdır.

3- Çelik ile: Özel işlemler gerektirdiği ve zor olduğu söyleniyor. Kısaca şöyle: Çelikler kış sonunda alınır. Ortalama 8 – 10 cm boylarında, 6 – 10 boğumlu (yaprak gözlü) taze dallarından olacak. Çelikler uçlardan değil daha alt kısımlardan edilmeli yani gövdeye bitişik kısmından kesilen kısımlar. Çeliklerin köklenmesi için köklendirme hormonu gerekiyor. Başarı oranı %75 olduğu söyleniyor. Belki ⇒ olgun dal çeliği usulünce denemek de işe yarayabilir.

4- Laboratuar ortamlarında doku kültürü ile klonlanması mümkün. Önce tohumlar çimlendiriliyor. Sonra mini uzantılar parçalara ayrılarak klonlama yapılıyor.

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Yabani ot-çalı

Etiketler: | |


'Capparis spinosa, gebre otu (kapari)' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Asya, Ankara dedi ki:

    Bayılıyorum ama her yerde yok ve pahalı. Salatalara çok yakışıyor.

  2. Meryem, Ankara dedi ki:

    Bu bitkiyi hiç duymamıştım. kışın bir markette turşusunu gördüm ve aldım tadına bakmak için. tadı bize çok farklı geldi. küçük bir kavanozda ama evde kimse yemedi hala duruyor. acaba turşusunun da faydası var mıdır. ona göre günde bir tane de olsa yediriyim çocuklarıma, tabi kendim de yiyeyim. ama turşusunun faydası olmayacaksa zorla yemeyelim. bende demir eksikliği var. bu bitkide de demir oldugunu söylemişsiniz. bir de bunu kurutulmuş olarak aktarlarda mi arayım yoksa taze mi yeniliyor. sağlık için alıyım.
    ***
    Eğer doktor tedavisi gerektiren ciddi rahatsızlıklarınız var ise kesinlikle doktor tavsiyelerine göre hareket etmek zorundasınız. Bu ve benzeri şifalı / faydalı bitkiler tedavi için hiçbir işe yaramaz. Sadece sağlıklı insanların sağlıklarını koruyabilmeleri için, bünyelerinin hep güçlü kalabilmesi için çok iyi işe yarar o kadar. Ayrıca gebere otunun sağlığa faydaları konusunda bütün bildiklerim yazımın içinde anlattığımdan ibaret.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)