Fırça çalısı

Myrtaceae (Mersingiller) familyasından iki ayrı cinsin (Melaleuca ile Callistemon) türleri arasında büyük benzerlik var. Bunların birkaç türü fırça çalısı adıyla süs bitkisi olarak kullanılır.

Bu sayfanın konusu olan fırça çalısı türü genel kabule göre Melaleuca cinsindendir. Bir adı Melaleuca Citrina, bir adı Callistemon citrinus ve eski bir adı da Callistemon lanceolatus’tur. Anavatanı Avustralya’nın güney-doğu kısmıdır. Beyaz çiçekli türü ayrı sayfada (⇒ Melaleuca alternifolia).

Fırça çalısı çiçeklerle bezeli bir dalı

Özellikleri

En fazla 3 metre kadar uzayan, çok dallı, orta boy bir çalıdır. bütün yıl yapraklıdır. Devamlı çiçek açan küçük süs ağacı gibi şekillendirmeye uygundur. Bu avantajı değerlendirmek için henüz küçük bir fidan iken tek gövdeli veya birkaç gövdeli olacak şekilde gereken ayarlama budamalarını yapmalısınız.

Çiçek açması

İlkbahar ve yaz aylarında çiçek açar. Fakat iklim özelliklerine göre bütün yıl zaman zaman çiçek açar. Nitekim Akdeniz ikliminin tam hakim olduğu yerlerde kış ortasında bile çiçekli halde görmek mümkündür.

Kışa dayanıklılığı

Fırça çalısı kış soğuklarına en fazla -12C dereceye kadar dayanır. Kışın soğukluk -5C dereceyi aşmazsa yapraklarını dökmez. -9C derece ve fazlası soğuklarda soğuğun süresine göre dallarının bir kısmı veya tüm toprak dışı kısımları kurur. -12C dereceyi geçen şiddetli soğuklarda köklerine kadar donarak ölme riski yüksektir. Fakat eğer saksıda yetiştiriyorsanız fazla dayanıklı olmaz. -5C dereceden daha fazla soğukta kökleriyle beraber tamamıyla donup ölür.

Fırça çalısı yetiştirme

Park-bahçe süs bitkilerindendir. Saksılarda balkonlarda da yetişir. Uzun süre güneşe açık olan yerleri sever.

Bahçede dikeceğiniz yerde toprak organik maddelerce zengin değilse önce toprağa mutlaka bol bol bitkisel çürüntüler ve leonardit karıştırın. Yoksa gerektiği gibi serpilemez.

Susuzluğa son derece dayanıklıdır ama düzgün çiçek açması için susuz bırakmamalısınız.

Çiçekleri geçen dallarını kesin ki yeni dallar uatıp tekrar çiçek açsın. Yoksa gelecek yıl çiçek açar. Fazla yaşlı, güçsüz dalları da ilkbahar – yaz sonu arasında budayın. Ağır budamaları kaldıramaz. Dipten budamayı denemeyin.

Fırça çalısı fidanı üretimi ilkbahar sonunda ve yaz sonunda henüz yeni olgunlaşmış dallarından çelikle yapılır (⇒ bakınız).

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Bahçe / Balkon Süs Bitkileri

Etiketler: |

'Fırça çalısı' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Sadullah, Kırklareli dedi ki:

    Fırça çalısı aldım. Alt yaprakları sararmaya başladı. Botonik bahçesi olan kadına sordum. Güneşten dolayı akşamları suyabileceğimi söyledi. Ben nerede yanlış yapıyorum?
    ***
    Sadece en eski yapraklarda olan dökülme problem sayılmaz. Yer yadırgaması sonucu çok daha kötü zararlar olabilir. Sulamaları mutlaka saksı alt deliklerinden bolca su çıkacak kadar miktarda su ile yapın.

  2. Meral, Kocaeli dedi ki:

    Fırça çalısı çiçekliyken çelik alabilir miyim? Kumlu toprakta güneş almayan bir yerde tutacağım çeliği.
    ***
    Evet olur. Çiçeklerini makasla kesip atın. Yaprakların fazlasını da kesin.

  3. Ahmet, Şanlıurfa dedi ki:

    Bahçeye kasım ayında ektim. Dibini odun talaşı, ağaç yaprakları ve dere kumu ile malçladım ve fidanı plastik poşete geçirip kapattım. Ayrıca leonardit siparişim var. Gelince onu da fidan toprağına karıştıracağım. Hayvan gübresi ile torf karıştırmamı tavsiye eder misiniz?
    ***
    Gübreleme yapılabilir ama leonardit siparişinizi iptal edin. Çünkü gübre gibi değildir. Toprak ile harmanlanması gerekiyor. Yani fidanı dikerken yapacaktınız. Artık hiç gerekmez.

  4. Güler S. -Düzce dedi ki:

    Fırça çiçeğimi bahçeye dikeli iki yıl oldu. Güzel büyüdü. Şu an yaprakları sapsarı ama dökülmüyor. Kurudu mu filizlenir mi çok merak ediyorum. Ne yapmalıyım?
    ***
    Ani bir yüksek derece don olayında köküne kadar donup ölmediyse havalar ısındıkça o yapraklar daha fazla kötüleşip dökülürken bir yandan da filizlenir. Yapmak gereken bir şey yok. Olağan şeyler. Yeni filzilenmeler başladığı zaman kuru dalları (varsa) budayın.

  5. Mehmet, Adana dedi ki:

    Fırça çalısının alt yaprak uçlarında kuruma oluyor. Şu anda çiçeklenmede. Ne yapabilirim?
    ***
    Kış sonunda her bitkide eski yapraklarda hızlı bir bozulma olabilir. Normaldir.

  6. Mehmet, Adana dedi ki:

    Aldıgımız çelik hangi boya olacak? Köklenmesi için direkt toprağa mı ekmeli ya da suyun içinde mi bekletmeliyim?
    ***
    Aynen şuradaki tariflere göre yapın: Yarı olgun dal çeliği yöntemiyle bitki üretimi

  7. Ayşe, Konya dedi ki:

    Geçen yıl fırça çiçeği almıştım. Çok güzel çiçekliydi. Bütün yapraklarını döktü. Şu an hiç filizlenme bile olmadı. Güneş alan yere koysak canlanır mı tekrar? Ne yapmam gerekir? Böyle olmasına çok üzüldüm. Çok sevdiğim çiçekti.
    ***
    Üzülmeyin ev çiçeği değil. Orada kışın zaten soğuğa hiç dayanamaz. Anlattığınız alametler öldüğünü gösteriyor. Dışarıda tutmuşsanız zaten daha kış başında hemen ölmüştür. Eğer hiç dışarıda bırakmadıysanız bulunduğu yerin şartları ve toprağının yapısı yüzünden ölmüşlerdir. anladığım kadarıyla güneşsiz yerde tutmuşsunuz. Didim’de bir parkta yılardır görüyorum. Bütün gün güneş altında. Ne zaman görsem çiçekli. Yazın 35-40C derece sıcakta sürekli güneşte.

  8. Reşat G. Iğdır dedi ki:

    Geçen sene bahçeme iki fırça gülü ektim. Yazın çok güzel kırmızı pembe renk açtı. Kışın hepsi döküldü. Dalları kurudu ve hala kuru. Acaba öldü mü yoksa yakın zamanda kuruyan dallar ve yapraklar tekrar yeşerir mi?
    ***
    Sizin orada kış soğuklarına dayanabilmeleri kesinlikle imkansız. Kesin ölmüşlerdir.

  9. Elif, Düzce dedi ki:

    Bahçeyi yeni düzenledik. Çiçekli olan fırça çalısını saksıdan toprağa aldım. Alırken etrafındaki örümceklenmiş toprak köklerini karıştırdım. Kökü iki tane gibi duruyordu. Ayrı yerlere dikerim diye düşünmüştüm ama son anda zamanlamanın uygun olmadığı söylendi. O halde bıraktım. İçinde minicik gübreler vardı. Bir haftada çiçekleri yanarak kurumuş gibi oldu. Yarı güneş alan bir yerde yerini mi beğenmedi? Alışma aşamasında normal midir bu durum? Kökünü kurcalayarak ben mi zarar verdim? Tomurcukları var. Onlara da zarar gelir mi diye endişeliyim. Ne önerirsiniz?
    ***
    Anlattığınıza göre sorun sadece çiçeklerin bozulması. O halde önemli bir şey yok. Yaprakları da bozulsaydı o zaman bir sorundan bahsedebilirdik. Kısaca hiçbir sorun yok. Eğer tomurcukları da bozulursa normaldir. Anlaşılan köklerini biraz rahatsız etmişsiniz. Veya eğer saksısında iken saksısı güneşten ısınıyordu ise birden bire soğuk toprağa geçmiş olması bir şok etkisi yapmıştır. Böyle ani değişimler bitkileri bocalattırır. Dediğim gibi yapraklarda herhangi bozulma olmadıysa her şey çok iyi. Zamanla yeni yerine alışır. Fakat benim bildiğim kadarıyla bu bitki oranın kış soğuklarına dayanamaz. En fazlası -9C derecedir. Düzce’de bazen -15C dereceye varabiliyor. -9C dereceye kadar göreceği en büyük zarar toprak dışı tüm dallarının donup kurumasıdır. Biraz daha fazla soğukta köklerinin de donup bitkinin tamamıyla ölme riski yüksek. Bu sebeple kışın dibini 15-20cm yüksekliğinde saman, kuru yapraklar ve toprak karışımı ile örtün ve dallarını en azından dip kısmından itibaren 1m yükseğe kadar sarıp sarmalayın.

  10. Özgür, Bursa dedi ki:

    Önümdeki bahçeye fırça çalısı ekmek istiyorum ama toprak derinliğini bilmiyorum. Fırça çalısı derinlik ister mi? Saat 2ye kadar güneş sonrasında gölge acaba olur mu?
    ***
    Dev ağaç olmayacak. Çok fazla derinlik gerekmez. Güneş durumu uygun. Tek sıkıntı Bursa merkez ilçede bazı yıllarda fırça çalısının kaldıramayacağı kadar fazla soğuk olur. Belki 5-10 yılda bir şiddetli soğuk tekrarlanır. Fırça çalısı en fazla -9C derece soğuğa dayanır. Buna göre dikkatli olun.

  11. Şermin dedi ki:

    Geçen yıl bu ay çiçekli şekilde saksıda aldığım fırça çalısı bu yıl bir ay geçmesine rağmen hala çiçeklenmeden bolca yaprak çıkarmaya devam ediyor. Balkonda saksıda bakıyorum. Neden çiçek açmıyor?
    ***
    Normaldir. Kışın biraz üşümüş ve dinlenmeye çekilmiştir sanıyorum. Şimdi ise dinlenmeden sonra iyice güç toplamış olarak güzelce yeni dallar uzatıyor. Birkaç hafta içinde tomurcuk verecektir. Geçen yıl bu zamanda çiçekli olmasının sebebi serada yetiştirmiş olmalarından kaynaklanır.

  12. Özlem A. -Iğdır dedi ki:

    Fırça çalışı aldık. Apartman içine güneş görmüyor. İlk zamanlar çok güzel güzel çiçek açıyordu. Son iki gündür hem çiçekleri hem yaprakları kupkuru oldu. Nasıl kurtarabilirim? Toprağa çok fazla karınca karışmış. Onun da etkisi olur mu?
    ***
    Sadece iki günde bozulma olduysa.. Daha üç gün öncesine kadar gayet sağlıklı idiyse kurtarmanız mümkün. Karıncalarla ilgisi yok. Dışarıda güneşli bir yerde tutun. Bu bitki apartman bitkisi değil. Güneşsiz, rüzgarsız yaşayamaz.

  13. Emre, İstanbul dedi ki:

    Yaklaşık 1.5 hafta önce saksıda fırça çalısı aldık. Ertesi gün biraz daha büyük bir saksıya yeni bir toprakla yerleştirdik. Suyunu tamamen çektikçe sulamasını yaptık yalnızca. O da haftada 1-2 defaya tekabül ediyor. Saksı balkonumuzda duruyor ve güneş alıyor. Şimdi yaprakları tamamen olmasa da yavaş yavaş büzüşmeye solmaya başladı. Bir sararma görmüyoruz ama oraya doğru gidiyor sanki. Çiçekleri de dökülmeye başladı. Her bir çiçeğinin yarısı dökülmüş ve kalanları da küsmüş, boynunu bükmüş, solmuş vaziyette. Neden böyle olmuş olabilir ve ne yapabiliriz?
    ***
    Toprak değiştirince hep böyle olur ve genelde ölürler. Saksısı küçük diye büyük saksıya aktarırken hata edip kökleri eski topraktan arındırmışsınız. Kökler yeni toprakta yanmış gitmiş. Şimdi şansınız varsa yeni kökler çıkarır. Ama o zamana kadar muhtemelen tüm yapraklar kuruyacak. Köklenme olursa yeniden yapraklanır. Bundan sonra bitkilerinize saksı değiştirirken kökleri eski topraktan ayırma hatasına düşmeyin.

  14. Aslı, Ankara dedi ki:

    Evdeki köpeklerime ve kedilerime zehirleyici bir özelliği var mıdır?
    ***
    Hiç bilmiyorum. Ama zaten ev içinde yetiştirilebilecek türlerden değil.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.

Lütfen sorunuzu konu ile ilgili sayfaya yazmaya gayret edin.

Sorunuzu/Yorumunuzu yazın:

Sorunuz cevabımla birlikte 1 veya birkaç saat içinde burada görünür olacaktır. Lütfen ara sıra kontrol edin.