Lif kabağı

Lif kabağı Kabakgiller (Cucurbitaceae) famiyasının Luffa cinsinin iki türüne denir. Her ikisi de temizlik aracı ve yemeklik sebze amaçlı olarak aynı amaçla yetiştirilir aynı amaçla kullanılırlar.

Luffa aegyptiaca (Luffa cylindrica)

Mısır lif kabağı derler ama ana vatanı Mısır değil güney ve güney-doğu Asya’dır. Vietnam doğal olarak yetiştiği yerlerden olduğu için bir adı da Vietnam lif kabağıdır.

30cm kadar (bazen daha uzun ve daha iri) büyüyen meyveleri salatalık (hıyar) benzeri bir şekildedir. Sarı çiçekleri çok güzel görünümlü olduğundan dolayı bahçelerde süs bitkisi olarak kullanıma da uygundur.

Gelişimi, serpilmesi, ürün vermesi için sıcak hava ve çok sık sulama gerekir. Ayrıca gelişimi için ve meyvelerinin tam olgunlaşması için yeterince sıcak günlerin en az 150 gün kadar sürmesi de gerekiyor. Dolayısıyla sıcak günlerin az olduğu yüksek rakım illerimiz bu bitkiyi lif amaçlı yetiştirmeye pek uygun değildir.

Lif kabağı (Luffa aegyptiaca)

Luffa acutangula

Bu türün meyvesi köşeli olup dev bir bamyaya benzer. Bazı memleketlerde adı Çin bamyasıdır. Ana vatanı Orta Asya, Doğu Asya ve Güney-doğu Asya cıvarlarıdır. Bazı Asya ülkelerinde sebze olarak ticari amaçla üretirler. Yemeği yaparlar. Kızartarak veya çiğ olarak da yerler. Meyveleri körpe iken hasadını yapar ve satarlar. Meyveler tam olgunlaşınca liflenir. Daha sonra da bildiğimiz lif kabağında olduğu gibi lifleri için değerlendirmek mümkündür.

Köşeli lif kabağı (Luffa acutangula)

Kullanım

Banyo lifi, bulaşık süngeri gibi temizlik aracı olmaya uygundur. Aslında bu bitki tam olgunlaşmamışken yenebilir de. Oldukça zengin mineraller ve vitaminler içerir. Sağlığa faydası çoktur.

Yemelik amaç için hasat meyveler fazla olgunlaşmadan, 12cm gibi boya geldiklerinde yapılır. Daha fazla olgunlaştıklarında liflenme oluşumu başlar ve yemeklik kalitesi kalmaz. Lif /sünger amaçlı yetiştiriyorsanız meyveler iyice büyüyene kadar bekleyeceksiniz.

Dış kabuğundan ve öz suyundan arındırılarak kurutulmuş lif kabakları.

Lif kabağı yetiştirme

Yetişmesi salatalıklarda ve karpuzlarda olduğu gibi kolay ve basittir. Ama en az 150 gün pek soğuk olmayan günlere ihtiyacı olduğundan dolayı her ilimizde lif amaçlı yetişmez. Ancak yeme amaçlı yetiştirmeniz uygundur. İstanbul iklim şartları her türlü yetiştirme amacına uygundur. Mesela İstanbul’da nisan ortasında lif kabağı tohumlarını ekseniz, iklim eylül ortasına kadar kesin olarak elverişlidir ve bu da ortalama 150 gün eder. Çocukluğumdan hatırlıyorum annem bir kere İstanbul’daki bahçemizde gayet başarılı bir şekilde yetiştirmişti.

Toprak, su ve güneş isteği

Organik maddelerce zengin toprakta daha verimli gelişir. Toprağı tohumları ekmeden en az 1 ay önce yaprak çürüntüleri ve bol bol sığır gübresi ile hazırlayın. Lif kabağı suyu çok sever. Toprak çok az kuruma gösterdikçe tekrar sulayın. Tohumları ekeceğiniz yer günde en az 5 saat direkt güneş almalı. Lif kabağının gelişimi için güneş ve sıcaklık çok önemlidir.

Tohumları ekme ve fidelerin bakımı

İlkbaharda don olayları tehlikesi kalktıktan sonra hesaplayın. Sonbahar serinlerinin ilk başlangıç gününe en az 150 gün kalacak şekilde, daha fazla geç kalmadan tohumları ekmelisiniz. Lif kabağı tohumlarını önce 24 saat kadar suda bekletin. Sonra 2-3cm derine gömün. Aralarında en az 30cm mesafe olmalı. Tohumlar hava şartlarının ve toprağın özelliğine göre çabuk çimlenmeyebilir. Aceleci olmayın. En geç 1 ay içinde çimleneceklerdir.

Fideler büyürken yarım metreyi geçene kadar yan dal vermesine izin vermeyin. Eğer yanlardan filizler çıkarsa onları koparın. 1,5 metreyi geçmeden önce vereceği tomurcukları da açmadan koparırsanız çok güçlü gelişir ve meyvelerini çok iyi besler.

Lif kabağı metrelerce uzar. 10 metreyi geçtiği bile olur. Yerde sürünmemesi için uzun sırıklara bağlamalısınız. Hatta çardak şeklinde düzenlemeniz daha iyi olur.

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Bahçe / Balkon Süs Bitkileri

Etiketler:

'Lif kabağı' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Nilay, Muğla dedi ki:

    Lif kabağı diktim. Meyve vermeye başladı. Meyveler büyümeden dökülüyor. Sebebi nedir?
    ***
    İlk meyveleri ise daha iyi. Çünkü bu sayede daha iyi güçlenir ve sonraki meyveler hızlı gelişip daha büyük olurlar. Erkek çiçekler ayrı, dişi çiçekler ayrı açarlar. Dişi çiçekler hazır meyveleriyle çiçek açar. Eğer erkek çiçekten dişi çiçeklere polen ulaşmazsa o meyveler hiç gelişmeden dökülecektir.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.

Lütfen sorunuzu konu ile ilgili sayfaya yazmaya gayret edin.

Sorunuzu/Yorumunuzu yazın:

Sorunuz cevabımla birlikte 1 veya birkaç saat içinde burada görünür olacaktır. Lütfen ara sıra kontrol edin.