Pencereli yapraklar

Yapraklarda pencere özelliği botaniye göre kurak bölgelerde şeffaflıklar, çok yağışlı tropikal bölgelerde deliklilikler olmak üzere ikiye ayrılır. Detaylar aşağıda..

Yapraklarda şeffaflık (epidermal pencere)

Kuraklığıyla ya da hem kurak hem sürekli rüzgarlarıyla bitkiler için elverişli olmayan yerlere uyum sağlayabilmiş succulent özellikli bitkilerin bazılarında görülen bir yaprak şeffaflığı yapılaşmasıdır.

Şeffaf yapraklar

Şeffaf yapraklar

Bazı succulent türlerin yaprakları geniş ve ince olmak yerine küçük ve çok fazla kalın, hatta yuvarlakça olup dış yüzeyleri fotosentez fonksiyonlarına yeterince uygun değildir. Buna bir çözüm olarak o yapraklarda yer yer şeffaflıklar gelişir ve güneş ışınları yaprağın iç tabakalarına sızar. Bu sayede o tuhaf yapraklar normal yapraklar gibi eksiksiz fotosentez yaparlar.

Yaprakların şeffaflık özellikleri bitki türlerine göre farklı şekillerde ve farklı özelliklerde olabiliyor:

  • Çizgi gibi şeritler halinde..
  • İnce ince kılcal damarlar gibi ağ sistemine benzer şekillerde..
  • Çok sayıda mini benekler halinde..
  • Yaprağın neredeyse tamamında gibi..

Şeffaf yapılaşmalar kalın yaprakların dış yüzeyinde epidermide oluştuğu gibi bazı türlerde parenküma adı verilen ve su depolama işlevi gören hücre kitleleri tabakalarından oluşur.

Bu şeffaflık özelliklerini taşıyan succulent bitki türlerinin büyük çoğunluğu Güney Afrika ve yakın cıvarlarında yaşarlar.

Bünyesinin çoğunu toprağa gömülü tutmayı tercih eden Lithops ve benzeri türlerde şeffaflık kalın-şişman yaprakların toprak dışındaki tepe yüzeylerindedir.

Yaprakların şeffaf kısımlarında stomata olmaz ve böylece bitkinin su kaybı en aza inmiş olur.

Delikli yapraklar

Çok yağışlı tropikal bölgelerde Araceae familyasından birkaç cinsin bazı türlerinde görülen bir özelliktir. Bu özelliğe sahip bitkilerden en tanınanı devetabanıdır. Delikliliğin nasıl oluştuğu tespit edilmiştir ama niçin olduğunu Bilim henüz bulamamıştır. Çeşitli tahminler öne sürülür o kadar. Dolayısıyla bu konuda sözü uzatmaya gerek yok.

Delikli yapraklar

Delikli yapraklar

* * *

İngilizcede epidermal window ve leaf window terimleriyle ifade edilen yapraklardaki şeffaflık ve perforate leaf terimiyle ifade edilen yapraklardaki deliklilik  konuları şimdilik “Pencereli yapraklar” başlığı altında bu kadar açıklandı. Sayfa ileride zenginleştirilebilir.

Kaynaklar

Leaf window – wikipedia.org
Perforate leaf – wikipedia.org

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Botani

Etiketler:


'Pencereli yapraklar' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Muhammed, Konya dedi ki:

    Paylaşımlarınız için çok teşekkürler. Bahsettiğiniz şeylerin çoğunu ziraat mühendisleri vs. bitkilerle uğraşan insanlar bilmiyor.
    ***
    Sağolun ilginize ve takdirinize çok teşekkür ederim. Bu bilgi botani ilminde ayrıntı bilgiler gibidir. Botaninin temel konularını bile ziraat mühemdisleri bilmeyebilir. Çünkü ziraat mühendisliğinin esas çalışma alanı tarım ve hayvancılık alanlarında üreticilere, yetiştiricilere rehberlik etmek, hem onların hem ülkenin ekonomisinin kalkınmasına en iyi şekilde katkıda bulunmaktır. Kısaca, ziraat mühendisliği ayrı bir kulvardır. Bilimden ziyade ekonomi açısından kalkınma ile ilgilidir.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)