Sarı çalı papatyası – Euryops pectinatus

Asteraceae (papatyagiller) familyasından sarı çalı papatyası uzun ömürlü ve hafif don olaylarına dayanıklı, çalı formunda bir bitkidir. Diğer adı ağaç papatyasıdır. Bilimsel adı Euryops pectinatus. Neredeyse yılın her zamanında durmadan çiçek açar.

Genel özellikleri

Çalı formunda gelişir. Genelde 1 metre cıvarı boyda ve çok dallıdır. Yerini severse iki metreye kadar boylanabilir. Kışın yapraklarını dökmez. Yapraklarının rengi gümüşi yeşildir. Yaprakları parçalı, taraklı gibi şekillidir. Yeni gelişen körpe yapraklar açık renkli, mavimsi-grimsi bir renkte ve tüylü gibidir. Geliştikçe rengi değişir. Yapraklar tüysüz ve parlakça bir hale gelir.

Papatya tarzında çiçek açar. Çiçekleri biraz irice ve gösterişlidir. Sarı çalı papatyasının çiçek açma dönemi bütün yıl aralıksız denebilir. Kışın dondurucu soğuklar nadir ve çok hafif geçen yerlerde kışın bile devamlı gelişir ve çiçeklenir.

Her parçası zehirleyici etkiye sahiptir.

Euryops pectinatus anlamı

Euryops kelimesi sarı çalı papatyasının bağlı olduğu cinsin adıdır. Koca göz anlamına geliyor. Pectinatus kelimesi ise cinsin hangi türü olduğunu gösteren tür ismidir. Taraklı anlamına geliyor. Yani sarı çalı papatyasının yapraklarının özelliğinden dolayı pectinatus demişler. Bilimsel adına bakarsak bu bitkiye ‘taraklı kocagöz çiçeği‘ denebilir.

Habitat

Ana vatanı Güney Afrika’da Cape’in güney batısıdır. Akdeniz iklimi hüküm sürer. Yazlar sıcak ve kurak, kışlar az soğuk ve sık yağışlı. Sarı çalı papatyası buralarda endemik bir türdür. Kayalık ve kum taşlı yamaçlarda, eğimli arazilerde bulunur.

Kış soğuklarına dayanıklılığı

Kuzeyli rüzgarları direkt almayan cephelerde -7C, açık cephelerde -4C derece soğuklara dayanır. -2C dereceye kadar soğukta sarı çalı papatyasında en küçük bir yıpranma olmaz. Daha fazla soğukta ve soğuğun süresine göre az veya çok yıpranmalar olur.

Kullanım

Bahçe – balkon süs bitkisi olarak kullanılır. Hem yaprak güzelliği hem güzel çiçekleri için yetiştirilir. Güney Ege’den itibaren Akdeniz kıyı kesimlerine tam uygun bitkilerdendir. Bahçe kenarlarına (duvar veya tel örgü diplerine) dikilebilir. Kısa boylu çit bitkisi olarak kullanıma uygundur. Aşırı güneşli balkon ve teraslara uygun bitkilerden biri de sarı çalı papatyasıdır. Mümkün olduğunca büyük ve geniş saksılarda olması kaydıyla hiç sorun çıkarmaz.

Dikkatli budamalarla küçük bir süs ağacı formu verilebilir.

Sarı çalı papatyası (ağaç papatyası)

Bahçemdeki sarı çalı papatyası. Geçen ocak ayında iki defa -1C derece hafif don olaylarına maruz kaldı. Şimdi şubat ayındaki hali böyle.

Yetiştirilmesi ve bakımı

Sarı çalı papatyası dış mekan (bahçe-balkon) süs bitkilerindendir. Evlerde yaşayamaz. Uzun süre direkt güneşe ihtiyacı var. Gölgeli yerleri sevmez. Fazlaca ağır killi olmayan ve fazla alkalinli olmayan topraklarda gayet gür ve coşkulu gelişir. Susuzluğa dayanıklı olsa da toprağı kayda değer bir kuruma gösterdikçe bolca su dökerek sulayın.

Fotoğrafta gördüğünüz sarı çalı papatyası benim bahçemden. Toprak uzman tavsiyelerinin aksine aşırı derecede ağır killi ve fazlaca alkalinli olduğu halde gayet güzel gelişiyor. Didim’in iklimi anavatanının iklimi ile tamamen aynı özellikte olduğu için hayata sıkı sıkı tutunabiliyor. Bahçemde üçüncü kışını geçirdi.

Budama – temizlik

Solan çiçekleri makasla keserek temizleyin. Hızlı gelişip çok yapraklanan sarı çalı papatyasının dallarında kuru yaprak birikimi de çok olur. Bunların temizlenmesi gerekiyor. Yoksa parazitlerin yuvalanması işi görürler. Çalı papatyası budamaların en ağırını bile kaldırır ama yeniden çiçeklenmesi ayları alır. Çok sık, çok bitişik gelişmiş dallarda azaltma yapın. En sağlıksız dalları da budayın. Bu bitkide budamanın bir zamanı yok. Her ne zaman gerekirse gereken azaltmaları, kısaltmaları, şekillendirmeleri yapabilirsiniz.

Çoğaltılması

İlkbahar başında ve sonbahar başında çelikle çoğaltabilirsiniz. Tam olgunlaşmış dallarından, ana dala tam bitiştiği yerden keserek alın. Köklenmesi için tozsuz temiz kum gerekiyormuş. Ben üç yıldır hep toprakta denedim olmadı.

Benzerleri

⇒ Çeşme papatyaları ile özellikleri çok benzer. Fakat sarı çalı papatyası her zaman çiçek açar ve hem toprak uyumluluğu bakımından hem dayanıklılık bakımından çok daha iyidir. Tek kusuru sadece sarı çiçek açması, başka renklerinin olmamasıdır.

 

Kaynaklar

Euryops pectinatus – plantzafrica.com
Euryops pectinatus (golden daisy bush) – kew.org

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Bahçe / Balkon Süs Bitkileri

Etiketler: | |



Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)