Japon Şemsiyesi, Cyperus Alternifolius

Japon şemsiyesi bakımı çok kolay, çoğaltılması kolay, son derece dekoratif, akdeniz ikliminde çok yıllık dış mekân bitkisi olabilen, suyu ve güneşi seven bir süs bitkisidir.

rss

Tarihin bilinen ilk kâğıtları Eski Mısır’da papirüs bitkisinin yapraklarının ezilmesiyle işlenmesiyle yapılırdı. Japon şemsiyesi papirüsün bir türüdür. Birbirlerine benzerler. Papirüs’ün anavatanı Nil nehri civarı, Japon şemsiyesinin anavatanı ise Madagaskar’dır.

Japon semsiyesi

Japon semsiyesi

Cyperaceae (Papirüsgiller) familyasının Cyperus cinsi türleri bütün dünyaya yayılmıştır. En çok tropikal ve subtropikal bölgelerde görülürler. Çoğunluğu çimenlere ayırt edilemeyecek kadar benzer. Başlıca farkları Cyperus cinsinin türlerinde yaprakların çok sağlam olmasıdır. Japon şemsiyesi Cyperus Alternifolius türüdür. Bunun yaprakları uzun bir sap üzerinde bir arada gelişir.

Evde / bahçede yetiştirilmesi

Japon şemsiyesinin bakımı çok kolay. Evde, bahçede, balkonda ve akvaryumlarda yetiştirilebilir. Pek fazla özen istemez.

Güneşi ve sıcağı seviyor. Gölgede biraz cılız, güneşte gürbüz yetişir.

Japon şemsiyesinin kış soğuklarına dayanıklılığı -12C dereceye kadar. Kışın don olaylarında yaprakları bozulsa bile ilkbaharda yeniden yeşerir. Her yıl daha da gürleşerek bollaşarak büyür.

Sulama sıklığı

Suyu çok sever denmesi yanlış anlamadan kaynaklanıyor. Sıradan bir bitki gibi az su ile gayet gür gelişir. Suyu seviyor diye düşünülmemeli. Bütün mesele çamur gibi topraklardan zarar görmemesidir, su birikintilerinde bile gelişimine devam edebilmesidir. Susuzluğa da çok iyi dayanır, hemen bozulmaz. İstediğiniz sıklıkta sulayabilirsiniz. Aşırı sulamadan zarar görmez.

Sulayacağınız su direkt / taze musluk suyu olmamalı. Birkaç gün açıkta bekletilmiş su ile sulayın. Klor ve flor fazla olursa sadece Japon şemsiyesinin değil her tür bitkinin ince yaprak uçlarının bozulmasına neden olur.

Toprak

Hafif killi bahçe toprağı tavsiye ederim. Bulamazsanız hazır karışım toprak da olabilir, fakat bunlar güçsüzdür düzenli aralıklarla besin vermek ister. Japon şemsiyesi gerçek toprakta çok güçlü ve iri gelişir. Biraz killi olsa çok daha iyi.

Özel bitki besinlerinden genel kullanım çeşidini her dört beş sulamada bir suyuna karıştırın.

Bozulan yaprakları kesmede dikkat edilecek hususlar

Tepe şemsiye kısmında bozulan uçları makasla kesin. Yaprak yarıdan fazla sararınca sapı tepeden kesebilirsiniz. Uzun sapı dipten kesmeyin yoksa bitki kuvvetsiz kalır. Sap yeşil kaldıkça kökleri güçlenmeye devam eder. Sararınca dipten kesin.

Tepe güneşinden korumak gerekmez. Güneşe iyi uyumludur. Sadece gölgede gelişenler yazın aniden güneşli yere alınınca yapraklar bozulur. Ama bir müddet sonra yakıcı güneşe uyumlu yeni yapraklar çıkarır.

Kış dinlendirmesi

Evde saksıda yetiştirdiğiniz japon şemsiyenizi ikliminiz uygunsa kışın dışarda kar yağmur altında bırakın. Sıfırın altında birkaç dereceye kadar soğukta hiçbir bozulma olmaz. Kış üşümesi bu bitkinin gücüne güç katıyor. Tavsiye ederim.

Akvaryumda

Japon şemsiyesi su altında da gelişim gösterebilen bir bitkidir, akvaryum süslemelerinde kullanılabilir. Akvaryumlarda hava motoru olduğu için suyu oksijensiz kalmıyor, böylece bitkiler çürümüyor.

Japon şemsiyesi üretimi

Yaprak çeliği yöntemiyle bitki çoğaltmada en süratli, en güçlü gelişim ve yüzde yüz kesin sonuç sadece Japon şemsiyesinde görülür. Her bir yapraktan en az bir yeni bitki oluşturur. Kesip aldığınız bir yaprak en geç 10. günde köklenmiş ve filizlenmiş olur.

Kökten ayırmaya çoğaltma her 4 – 5 yılda bir, ilkbahar ve yaz aylarında yapılabilir. Ama hızlı ve çok sayıda üretim yaprak çeliğiyle mümkündür ve çok da kolaydır.

Çoğaltmak için yaprak seçimi ve yaprakların hazırlanışı

En büyük, en kart yapraklar sararmış olsa bile en bereketli sonuç bunlardan alınır. Çok küçük yapraklar bile işe yarar. İstisnasız her yaprak işe yarıyor ama ilk gelişimin çok kuvvetli olması büyük ve kart yapraklara bağlıdır.

Yaprağı sapıyla alacaksınız. Sap uzunluğu 20cm civarında olmalı, ona göre düşünün, sapı dipten kesmeyin ki bulunduğu kökleri beslemeye devam etsin.

Kesip aldığınız saplı yaprağın şemsiye kısmındaki ince uzun parçaları makasla kesip kısaltın. 3cm kalmaları uygundur.

Yaprakların köklendirilmesi

Şemsiye kısmı baş aşağı gelecek şekilde suda bekletin. Ya da direkt toprağa dikin. Her iki durumda da sap dindik dışarda kalacak. Suda bekletirseniz dört beş günde bir suyu değiştirin. Direkt toprağa dikerseniz şemsiye kısmı 2 – 3 cm derinliğe gömün, her gün sulayın.

Hava fazla serin değilse en geç 10 gün içinde filizlerin yükseldiğini görürsünüz. Suda bekletiyorsanız köklerin 5cm’yi aşmalarını bekleyin sonra toprağa dikin. Yaprak çeliklerinin dikileceği toprak alelade bir toprak olabilir. Japon şemsiyesi diğer bitkileri gibi hassas değildir.

Saksı başına yaprak sayısı

Tek saksıda tek yaprak genelde 1, en fazla 3 yeni bitki oluşturur, bu da göz doyurucu bir görünüm sunmaz. Bir saksıya ortalama 6cm aralıklarla saksının genişliğine göre sığacak kadar sayıda yaprak dikmelisiniz.

Japon şemsiyesi fidelerinde her bir yaprak bir öncekinden daha büyük olur. Şartlar uygunsa hızlı gelişir. En geç bir yılda boyu 1 metreyi aşar. Ticari amaçla üretim yapmışsanız satışa çıkarmak için belirli bir büyüklüğe gelmelerini beklemenize gerek yok. Her boyda albenisi yüksektir. Yeterince göz dolduracak sayıda yaprak geliştirmiş olmalı bu yeter.

'Japon Şemsiyesi, Cyperus Alternifolius' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Nilay Yılmaz says:

    Japon şemsiyesi nasıl saksıda yayılacak kendi altından yeni çıkarmıycak mı? Saksımın bir bölümünde duruyor ben saksının heryerini sarmasını istiyorum ne yapmam lazım?
    ***
    Kökten çoğalması için yerinin sıcak ve güneşli, toprağınınsa iyi besleyici olması lazım. Madem saksınızın büyük kısmı boş, isterseniz yukarda anlattığım gibi en eski yapraklardan birkaçını eğerek ya da keserek toprağa gömün. Beş on gün içinde köklenip büyümeye başlarlar. Böylece birkaç ay içinde saksıdan bol bol yapraklar fışkırır.

  2. Sukru, İzmir says:

    Ben 3 dal bulup suda köklendirdim (ekim ortasında kesmiştim dalları) kasım sonu dikilecek hale gelip, sürgün verdiler. Şimdi de diktim ancak başka bir yerde 15 derecenin altında bozulur, 10 derecenin altındaysa ölür diye bir bilgi okudum. Gerçi siz soğuğa dayanıklı demişsiniz ve size güveniyorum ama tereddütte kaldım.
    Bitkiyi kapalı alanda tutuyorum. 1 yada iki kökü salon bitkisi olarak tutmak niyetindeyim. Diğerini dışarı dikmek için baharı mı bekleyeyim? (şu an suda duruyor).
    1940lı yıllardan kalma bir iki filmde bu bitkinin dev bir türünü gördüm. Yaprakları adeta palmiye gibi. Bunu bulmak mümkün mü? Eğer ismini biliyorsanız yardımcı olabilir misiniz? … …
    ***
    Japon şemsiyesi İstanbulda İzmirde bahçe bitkisi olarak yetiştirilebilir. Kışın soğuktan hiç etkilenmezler. Belki don olaylarında sadece toprak dışı kısımlar zarar görür ama ilkbaharda eskisinde çok daha gür olarak hızla büyürler. Sizinkiler yeni köklenmiş olduğu için bu kış dışarda bırakmayın. Evde yaza kadar güneş alabileceği yerde tutmalısınız. Ben İstanbuldayım. Aynen dışarsı gibi soğuk olan camekanlı balkonda kışın yavaşça gelişmeye devam ediyor.
    Filmde gördüğünüz papirus olabilir. Bodrum Köyceğiz’de PalmiyeMerkezi’nde mutlaka vardır. Benim balkondaki japon şemsiyesi çok büyük. Bir adam boyu ama tepedeki yapraklar çok fazla büyük olmadı. Yemek tabağı kadarlar.
    Sardunyalarınıza 20-30 günde bir sardunya besini verebilirsiniz. kipa, koçtaş vb yerlerde bulabilirsiniz. Deliklerse bir tür tırtıl yapıyor.

  3. Özümnur, İstanbul says:

    Boyu 2 m aşan bir Japon şemsiyem var. yaprakları sararmaya başladığı için çürümesinden korkuyorum. Şimdi dallarını suda köklendirip diksem büyür mü? saksıdaki kalan dal ve kestiğim dalların köklerini de bahçemin gölgeli nemli bir yerine bu mevsimde diksem yetişmesi mümkün mü?
    ***
    Her ikisine de evet. Bahçeye gölgeli değil güneşli yere dikmelisiniz. Güneşi sever çok daha gür gelişir. Su ihtiyacı da normal bitkiler gibidir. Bataklık ortamı kesinlikle şart değil.

  4. Sare, İstanbul says:

    Altı dal japon şemsiyesi çiçeğim var. Merak ettiğim akvaryumda değil de suyunu her hafta değiştirmek sureti ile suda yetişir mi?
    ***
    Olabilir belki ama uğraşmak çok zor olur. Toprakta daha kolay yetiştirilir. İhmallere da çok iyi dayanır.

  5. Doğaperest, Eskişehir says:

    Yeni aldığım japon şemsiyerini havuza yerleştirdim. Hemen uç kısımlarından sararmaya başladılar. Tekrar gölge bir alana aldım. Çelik üretim yapıyorum. Havuz ekosistemine dayalı olarak büyüteceğim ama şemsiyeler köklenmeyi kabullenirse. Kumlu bir fanusa aktarmayı düşünüyorum. Kuru tavuk gübre takviyesi sizce nasıl olur?
    ***
    Su oksijensiz ise çürüyecektirler. Siz devamlı gölgede tutmuşunuz. Oysa kuvvetli güneşe alışabilir sıkıntı olmaz. Gübre yerine killi toprak yeterli.

  6. Serdar, İzmir says:

    Japon şemsiyesinin tamamen su dolu bir kapta da yetiştiğini okumuştum. Büyük yayvan bir kaba 5-6 cm dere kumu koyup su doldurarak yetiştiremez miyiz? Suya oksijen vermek şart mı? Bataklıklar oksijen olarak düşük değil mi?
    ***
    Öyle şeylere hiç heveslenmeyin. Başa çok pis bela oluyor. Yani hastalık, koku, böceklenme ve üstelik cılız, sağlıksız gelişim.. Japon şemsiyesi sanıldığının aksine sulamada ihmaller karşısında bile çok iyi gelişim gösterir. Güneşi ve açık havayı çok sever. Bir de biraz killi gerçek toprakları çok sever. Bu şartlarda gelişimi sağlıklı ve hızlı olur.

  7. Mesut, Kocaeli says:

    Yukarıdaki fotoğrafta japon şemsiyesinin arkasında bir iğne uçlu çiçek görünüyor. Ondan bulamıyorum. Bazı büyük marketlerde var fakat farklı bir tür. Ben ise aynı gövdeden (kök değil çünkü öyle bir cinsi de var) serpilip büyüyen cinsini arıyorum. İsmi nedir biliyor musunuz?
    ***
    Kök değil demekle neyi kastettiniz bilmiyorum ama aradığınız bitki sanıyorum sikas.

Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.

(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)

Aşağıdaki işlemde eksik rakamı yazın. *