Japon Şemsiyesi, Cyperus Alternifolius

Tarihin bilinen ilk kâğıtlarını Eski Mısır’da papirüs bitkisinin yapraklarını ezerek işleyip yaparlarmış. Japon şemsiyesi de papirüsün bir türüdür. Birbirlerine benzerler. Papirüsün anavatanı Nil nehri civarı, Japon şemsiyesinin anavatanı ise Madagaskar’dır.

Japon semsiyesi hakkında yetiştirme, bakım, üretim bilgileri

Japon şemsiyesi görünümü

Cyperaceae (Papirüsgiller) familyasının Cyperus cinsi türleri bütün dünyaya yayılmıştır. En çok tropikal ve subtropikal bölgelerde görülürler. Çoğunluğu çimenlere ayırt edilemeyecek kadar benzer. Başlıca farkları Cyperus cinsinin türlerinde yaprakların çok sağlam olmasıdır. Japon şemsiyesi Cyperus Alternifolius türüdür. Bunun yaprakları uzun bir sap üzerinde pekçok ince uzun yaprakçıklar bütünüdür. Sap ucunda yaprakçıklar şemsiye gibi bir arada gelişir.

Japon şemsiyesinin kış soğuklarına dayanıklılığı -12C dereceye kadardır. Kışın don olaylarında yaprakları bozulsa bile ilkbaharda yeniden yeşerir. Her yıl daha da gürleşerek, bollaşarak büyür. Çiçeklenmesi sürekli açık havada olmasına bağlıdır. Kış sonunda açtığı çiçekler çiçeğe benzemez. Minicik yeşil buğday başakları gibidir.

Evde / bahçede Japon şemsiyesi yetiştirme

Japon şemsiyesinin bakımı çok kolay ve basittir. Sulamaktan başka bir şey yapmanız gerekmez desem pek abartmış olmam. Evde, bahçede, balkonda ve akvaryumlarda yetişebilir. Pek fazla özen istemez. Direkt güneşi ve sıcağı seviyor. Gölgede biraz cılız, güneşte ise oldukça gürbüz yetişir. Şiddetli sıcaklara, saatlerce yakıcı güneş altında kalmaya tam uyumlu olduğu halde çok serin aylarda bile gelişime devam eder.

Sulama sıklığı

Suyu çok sever derler ama yanlıştır. Daha doğrusu suyu sever demekle sürekli sulamak gerektiğini anlatmak istemeleri yanlıştır. Sıradan bir bitki gibi normal sulama ile gayet gür gelişir. Bütün mesele çamur gibi topraklardan zarar görmemesi ve su birikintilerinde bile gelişimine devam edebilmesidir. Susuzluğa da çok iyi dayanır. İstediğiniz sıklıkta sulayabilirsiniz. Aşırı sulamadan zarar görmez.

Toprak

Bahçe, balko vb dış mekanlarda yetiştirecekseniz hafif killi bahçe toprağı tavsiye ederim. Bulamazsanız torf toprak da olur fakat bunlar güçsüzdür. Düzenli aralıklarla besin vermek ister. Japon şemsiyesi gerçek toprakta çok güçlü ve iri gelişir. Biraz killi olsa çok daha iyi.

Salonlarda ise şöyle karışım tavsiye ederim: 1 ölçü torf toprak + 1 ölçü temiz ve kilsiz (veya az killi) arazi toprağı + 1 ölçü iri taneli dere kumu.

Özel bitki besinlerinden genel kullanım çeşidini her dört beş sulamada bir suyuna karıştırın.

Bozulan yaprakları kesmede dikkat gereken hususlar

Tepe şemsiye kısmında bozulan uçları makasla kesin. Yaprak yarıdan fazla sararınca sapı tepeden kesebilirsiniz. Uzun sapı dipten kesmeyin. Yoksa bitki kuvvetsiz kalır. Sap yeşil kaldıkça kökleri güçlenmeye devam eder. Sararınca dipten kesin. Fakat eğer bitkiniz zaten yeterince güçlü ise ve fazla sayıda yaprakları varsa buna gerek yok. Bozulanları en dipten kesin gitsin.

Tepe güneşinden korumak gerekmez. Çünkü şiddetli güneşe iyi uyumludur. Sadece gölgede gelişenler yazın aniden güneşli yere alınınca yapraklar bozulur. Ama bir müddet sonra yakıcı güneşe uyumlu yeni yapraklar çıkarır.

Akvaryumda

Japon şemsiyesi su altında da gelişim gösterebilen bir bitkidir. Akvaryum bitkisi olarak kullanıma uygundur. Akvaryumlarda hava motoru olduğu için suyu oksijensiz kalmıyor ve böylece bitkiler çürümüyor.

Japon şemsiyesi üretimi

Yaprak çeliği yöntemiyle bitki çoğaltmada en süratli, en güçlü gelişim ve yüzde yüz kesin sonuç sadece Japon şemsiyesinde görülür. Her bir yapraktan en az bir yeni bitki oluşturur. Kesip aldığınız bir yaprak en geç 10. günde aşağı yöne kök salmış ve yukarı doğru filiz uzatmış olur.

Kökten ayırmayla çoğaltmayı her 4 – 5 yılda bir, ilkbahar ve yaz aylarında yapın. Ama hızlı ve çok sayıda üretim yaprak çeliğiyle mümkündür ve çok da kolaydır.

Çoğaltmak için yaprak seçimi ve yaprakları hazırlama

En büyük, en kart yapraklar biraz sararmış olsa bile en bereketli sonuç bunlardan alınır. Çünkü kalın ve kart yapraklar daha fazla sayıda filiz verir. Ve her bir yeni filiz bağımsız bir japon şemsiye olarak gelişecektir. Fakat öte yandan çok küçük ve çok çelimsiz yapraklar bile işe yarar. İstisnasız her yaprak işe yarıyor ama tek yapraktan çok sayıda fide oluşumu büyük ve kart yapraklara bağlıdır.

Yaprağı sapıyla alacaksınız. Sap uzunluğu 20cm civarında olmalı. Kesip aldığınız saplı yaprağın şemsiye kısmındaki ince uzun parçaları makasla kesip kısaltın. 5-6cm kalmaları uygundur.

Yaprakları köklendirme

Şemsiye kısmı baş aşağı gelecek şekilde suda bekletin. Ya da direkt toprağa, yine ters şekilde dikin. Her iki durumda da sap dimdik dışarıda kalacak. Suda bekletirseniz dört beş günde bir suyu değiştirin. Direkt toprağa dikerseniz şemsiye kısmı en fazla 2 – 3cm derinliğe gömün ve her gün sulayın.

Hava serin değilse en geç 10 gün içinde filizlerin yükseldiğini görürsünüz (toprağa dikililer biraz gecikir). Suda bekletiyorsanız köklerin 5cm’yi aşmalarını bekleyip sonra toprağa dikin. Yaprak çeliklerini dikeceğiniz toprak alelade bir toprak olabilir. Japon şemsiyesi diğer bitkileri gibi hassas değildir.

Saksı başına yaprak sayısı

Tek saksıda tek yaprak genelde 1, en fazla 3 veya 4 yeni fide oluşturur. Bu da göz doyurucu bir görünüm sunmaz. Bir saksıya ortalama 6cm aralıklarla saksının genişliğine göre sığacak kadar sayıda yaprak dikmelisiniz.

Japon şemsiyesi fidelerinde her bir yaprak bir öncekinden daha büyük olur. Şartlar uygunsa hızlı gelişir. En geç bir yılda boyu 1 metreyi aşar. Ticari amaçla üretim yapmışsanız satışa çıkarmak için belirli bir büyüklüğe gelmelerini beklemenize gerek yok. Her boyda albenisi yüksektir. Yeterince göz dolduracak sayıda yaprak geliştirmiş olmaları yeter.

Japon şemsiyesi zararlıları

Hiçbir zararlısına rastlamadım. Bilakis kendisi (eğer bahçeye dikerseniz) baş belası olur. Her yıl yavaş yavaş kapladığı alanı genişletir. Bir yere yerleştikten sonra, bir de toprak fazla kill ise, oradan yok etmeniz imkansız gibi zordur. Kış sonunda çiçek açıp tohum oluşturur. Sık sık sulanan bahçelerde tohumları her yerde çimlenir ve bahçenizin her yerinde yeni Japon şemsiyesi fideleri gelişmeye başlar.

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Salon, iç mekan dekor

Etiketler: |

'Japon Şemsiyesi, Cyperus Alternifolius' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Pelin, İstanbul dedi ki:

    Saksıda 50cm 2-3 dal var. Çoğalması büyümesi uzun sürer mı? Sabır ister mi?
    ***
    Duruma göre değişir. Japon şemiyesinin hızlı ve güçlü gelişim göstermesi için en önemli püf noktası sürekli hava hareketleridir. Güneşten korumayın. Güneşi sıcağı seviyor ama bu sadece köklerinin güçlenmesi içindir. Yani hem sıcakta hem serinde gelişim gösteren bir bitkidir. İkinci püf noktası köklerinin serinde kalması ve toprağının besleyici olmasıdır. Doğal arazi toprağı (biraz killi olacak) ile torf denen hazır poşet toprak karışımında, büyük-derin saksıda çok güçlü gelişir. Boyu 2m’ye varır.

  2. Pelin, İstanbul dedi ki:

    iki hafta önce diktim. Yaprak uçları sararıp kurumaya başladı. Mevsimden mi? Budamalı mıyım? Bahçede duruyor. Saksı içine koyduğum çakıl taşlarından etkilenmiş olabilir mi?
    ***
    Sıcak eve alışık ise ve yeni dikip kış ortasında bahçeye koymuşsanız sebep budur. Budamak filan gerekmez. Havalar ısındıkça o da yavaş yavaş canlanacaktır. Hatta güneş alan yerde ise şimdi bile canlanmaya başlar. Güneşi çok seviyor. Dondurucu soğuk olmadıkça yavaş da olsa soğukta gelişime devam eder. Çakıl taşlarınız eğer kireç taşından veya dolomit taşından ise sürekli toprağa kireç salacak ve alkalinliliği yükseltecektir (bu yüzden de bitki topraktan ihtiyacı olan demiri alamaz). Buna dikkat edin.

  3. Ozan, İstanbul dedi ki:

    Evden bir ay uzak kaldım. Şemsiye kurumuş. Baharda baharda canlanır mı tümden ölmüş müdür?
    ***
    Eğer tamamıyla ölmemişse baharı beklemeden yeni uzantılar çıkarmaya başlar.

  4. Pelin, İstanbul dedi ki:

    Havalar soğuyunca tüm yapraklar sararmaya başladı. Budama yapmam gerekir mi? Bahara kadar kendi haline mi bırakayım?
    ***
    Japon şemsiyesi burada (Didim’de) kış soğuklarında da yemyeşildir ve soğuğa rağmen gelişime devam ediyor. Sizinkinde bir problem var. Ya toprağı çok kötü ya da yeri son derece havasız. Toprağında sorun yok ise yerini değiştirin. Mümkün olan en havadar ve en fazla güneş alan bir pencere önünde tutun.

  5. Handan, Ankara dedi ki:

    Japon şemsiyemi komşudan aldım. Suyun içinde bir kenara atmıştı. Toprağa gömdüm. Çok da güzel büyüyor fakat dalları çok ince ve toprağında sinek var. Sinek ilacı kullanıyorum ama etkilemiyor. Dallarının kuvvetlenmesi ve sinekler için ne yapabilirim?
    ***
    Yıllardır ben de yetiştiriyorum. Ne yaparsanız yapın havasız ve güneşsiz yerlerde cılız kalıyor. Usanıp balkona atmıştım. Orada hem hava akımları hem kızgın güneş ışınları sayesinde birkaç ayda devleşmişti. Sinek meselesi için şuraya bakın: Saksılarda toprak haşereleri (solucanlar, böcekler, mini sinekler)

  6. Feray, Adana dedi ki:

    Üç daldan Japon semsiyesini başarıyla koklendirdim. Kökleri de saksıya alınacak kadar uzadı. Ama nasıl bir saksı kullanacağımı bilmiyorum. Küçük mü yoksa geniş mi kullanmalıyım. Saksımı ileride yeni dip sürgünleriyle doldursun istiyorum.Bir yandan da en azından ilerisi için saksıda dolgun dursun göze hitap etsin istiyorum.
    ***
    Uzun yıllar boyu aynı saksıda aynı toprakta durmasını istiyorsunuz gibi anladım. Öyle olmaz. Önce rahat sığacakları küçük bir saksıya dikin. Her yıl gerektiği kadar biraz daha geniş saksıya yeni toprak ilavesiyle aktarın. Bu şekilde çok sağlıklı ve hızlı gelişirler.

  7. Meryem, Antalya dedi ki:

    Bahçeye ektiğim japon şemsiyelerim oldukca arsız. Yılda 3-4 defa en dipten yaprakları kesiyorum ve bazı rizomları kökten söküp atıyorum. Bugün seradan gerçek papirüs edindim. Gorüntuleri benziyor. Bu bitkiye de aynı şekilde baksam yeterli olur mu?
    ***
    Evet yeterli olur. Bahçemde Japon şemsiyesi aynen anlattığınız gibi hızına yetişemiyorum. Üç ayrı yerde olunca yaprak azaltmak filan daha da zor. Bir de dökülen tohumlarından orda burda çıkanları ayıklamak var. Aynı familyadan ama çimen görünümlü iki ayrı tür (çimen tarzı yetişiyorlar) buraların doğal bitki örtüsünden onlar bahçede kendiliğinden çıkıyor. Biri fena arsız. Papirüsün de Akdeniz ikliminden arsızlıkta bunlardan geri kalacağını hiç sanmam.

  8. Hande, İstanbul dedi ki:

    Evimde japon şemsiyem yaklaşık 100-150 cm civarındalar. Annemin bahçesindeydi ve kökten ayırarak evime getirmiştim. 8 ayda en az 10 tane dalı yarıdan kırıldı büküldü. Kendi kendine kırılıyor. Bahçe toprağı ve torf karışımı kullanıyorum. Uzaması, yaprak genişliği her şeyi güzel. Tek sorunum kırılmaları. Ne yapmam lazım acaba?
    ***
    Güneş ve hava akımları etkisiyle çok dirençli olur. Ben de 11 yıldır yetiştiriyorum. Son 6 yıldır Didim’de bahçeye ekili. Birkaç yerde. En güçlüleri en fazla güneş alan yerde olanlar. Yaprak sapları neredeyse 1cm çapında kalın. Boyları 1,5 metre civarında ve sapasağlam. Yine de rüzgar etkisiyle kırılmalar oluyor ama çok az.

  9. Merhaba dedi ki:

    Evde yetiştirdiğim japon şemsiyelerim neredeyse 160-170cm oldular. Boyları uzadıkça eğilip bükülüyorlar. Boylarını kısaltmamın bir yolu var mı acaba?
    ***
    Daha fazla güneşli yerde tutun. Yaprakların çoğunu dipten kesin. Yerini ve toprağını severse şiddetli yakıcı güneş saatlerce direkt gelse bile kısalmasını sağlamaz. Ama daha dirençli ve daha dik duruşlu olacaktır.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.

Lütfen sorunuzu konu ile ilgili sayfaya yazmaya gayret edin.

Sorunuzu/Yorumunuzu yazın:

Sorunuz cevabımla birlikte 1 veya birkaç saat içinde burada görünür olacaktır. Lütfen ara sıra kontrol edin.