Cochliasanthus caracalla (selluka)

Selluka unutulup gitmekte olan, çiçekleri güzel kokulu nostaljik süs bitkilerindendir. Çiçekleri kıvrımlı olur ve günden güne rengi değişir.

Fabaceae (Baklagiller) familyasından Cochliasanthus caracalla türü önceleri Vigna cinsinden kabul ediliyordu ve bilimsel adı Vigna caracalla idi. Halk arasında (Türkiye’de) selluka denir. İngilizcede ise tirbüşon sarmaşığı derler (corkscrew vine). Ana vatanı Amerika kıtalarının orta kısmı ve orta kısmın biraz daha güneyi olan tropikal iklim bölgeleridir.

Selluka çiçekleri

Özellikleri

Selluka güneşi ve sıcağı sever. Yaprakları aynı fasulye yaprakları gibidir (üç yaprakçık bir arada) ve onun gibi başka bitkilere ya da değneklere sarılarak uzar gider. 6 metre kadar uzayabilir. Genellikle ağustostan önce çiçek açmaz (bazı tropikal bitkiler yazın gündüz süresinin fazla uzun sürdüğü kuzey ülkelerinde ilkbahar sonundan yaz ortasına kadarki dönemde çiçek açmazlar ve sellukada da bu özellik birçok ülkede görülür). Çiçeğinin kokusu sümbül, yasemin ve manolya kokularına benzetilir (hepsinin karışımı gibi). Büyük salkımlar halinde açan selluka çiçeklerinin kokusunu olağan üstü güzel bulanlar çoktur. İki metre uzaktan bile koku hissedilir. Çiçekleri de yapısı ve rengi ile çok sevilir. Burgulu şekilde olup günden güne renk değiştirir. Sarı, mor, beyaz ve pembe.

Polenleşme ve tohum oluşumu: Selluka çiçekleri çeşitli böcekleri ve kelebekleri cezbettiği halde polenleşme ancak çiçeklerden eksik olmayan karıncalar sayesinde mümkündür. Karınca olmayan yerde sellukalar tohum vermez. Çiçeklenme genellikle yaz ortasından sonra ve sonbaharda olduğu için tohum oluşumu kış soğuklarına sarkabilir. Tohumlar yeşil fasulye gibi tohum kılıfı içinde gelişir (fasulyeden ziyade iri börülcelere benzerler). Eğer tohum kılıfları hala yeşilken kış soğukları başlarsa kurumaları beklenmeden alınmalı, havadar ve kuru bir yerde kurumaya bırakılmalıdır.

Kış soğuklarına -6C dereceye kadar dayanır. Uzun ömürlü olmasına rağmen mevsimlik usulde yetiştirilir.

Yetiştirilmesi, bakımı

Ne kadar uzun süreli güneş alırsa o kadar sağlıklı gelişen selluka sıcağı ve suyu seven bir bitkidir. Sıcak aylarda toprak hafifçe kurumaya başlayınca tekrar sulanmalıdır. Serin havada daha seyrek sulama yeter. Kış boyunca hiç sulanmasa bile (soğuk yerde olması şartıyla) zarar görmez.

Organik besleyiciliği yüksek, humuslu ve yumuşak toprakları sever. Verimsiz toprakta ya da hazır poşet toprakta yetiştirecekseniz yaz başı – sonbahar başı arasında 15-20 günde bir çok hafif dozajda bitki besini (suya karıştırarak) vermelisiniz.

Budama: İlkbaharda hızlı uzayan dalları 30cm kalacakları kadar kısaltın. Daha çok dallanır. Bundan sonra budamayın. Saksıda yetiştirilip kışın kapalı yere alacağınız sellukaları 15cm gibi kısa hale getirmeniz iyi olur. Bahçelerde kışı zarar görmeden atlatan sellukalar kış sonunda yarım metre kalacakları şekilde budanabilir.

Çoğaltılması

Sellukanın çoğaltılma yolu çoktur. Tohumla, her tip çelik yöntemiyle, yaprak çeliği ile, havai daldırma ve basit daldırma yöntemleriyle..

Tohumları ilkbahar başında uzun süre güneş alacağı bir yere 1cm kadar derine gömülür. Sık sık sulamak gerekir. Güneşin ısıtmasıyla en geç üç haftada çimlenirler. Çimlenmeyi çabuklaştırmak için selluka tohumları akşamdan kaynar suya bastırılır ve sabaha kadar bekletilir. Sonra ekilir. Ama hiç gerek yok. Tohumları güneşli yere ekmek yeterlidir. Tohumları kış sonunda kapalı ortamlarda çimlendirip fideler elde etiyseniz ilkbaharda dışarıya açık havaya çıkarmada acele etmeyin. Gece ısınının 8C derecenin altına düşmeyeceği günleri beklemelisiniz.

Bahçede yetiştirdiğiniz sellukanız tohum vermedi ise ve kışın hayatta kalamayacağı kadar soğuk olabilecek bir yerde yaşıyorsanız sonbaharda dallarından alıp evde güneşli pencere önünde köklendirebilirsiniz. İlkbaharda tekrar bahçeye dikersiniz.

Kış korumasında çoğaltma

Selluka kışın fazla soğuk olan memleketlerde saksıda yetiştirilip kışın korunursa yıllarca yaşatılabilir. Kış koruması evlerde güneşli pencere önünde toprak kurudukça sulayarak bekletmekle olabileceği gibi donmayacağı kadar soğuk (garaj, bodrum vs) kapalı bir yerde hiç sulamadan bekletilebilir. Kış korumasına aldığınız veya dışarıda bıraktığınız sellukalarınızdan tedbir amacıyla çelikler almanızı ve ayrı bir saksıda güneşli pencere önünde köklendirmeye çalışmanızı tavsiye ederim.

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Bahçe / Balkon Süs Bitkileri

Etiketler: | |



Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)