Selluka, Cochliasanthus caracalla

Fabaceae (Baklagiller) familyasından Cochliasanthus caracalla türüne halk arasında (Türkiye’de) selluka denir. İngilizcede ise tirbüşon sarmaşığı derler (corkscrew vine). Ana vatanı Amerika kıtalarının orta kısmı ve orta kısmın biraz daha güneyi olan tropikal iklim bölgeleridir.

Özellikleri

Selluka güneşi ve sıcağı sever. Yaprakları aynı fasulye yaprakları gibidir (üç yaprakçık bir arada). Ve onun gibi başka bitkilere ya da değneklere sarılarak uzar gider. 6 metre kadar uzar. Kış soğuklarına -6C dereceye kadar dayanır.

Unutulup gitmekte olan eski tip süs bitkilerinden, çiçekleri güzel kokulu nostaljik bahçe süs bitkilerindendir. Çiçekleri kıvrımlı olur ve günden güne rengi değişir.

Çiçek açması

Genellikle ağustostan önce çiçek açmaz. Nitekim bazı tropikal bitkiler yazın gündüz süresinin fazla uzun sürdüğü kuzey ülkelerinde ilkbahar sonundan yaz ortasına kadarki dönemde çiçek açmazlar. Sellukada da bu özelliktedir.

Çiçeğinin kokusu sümbül, yasemin ve manolya kokularının karışımı gibidir. Büyük salkımlar halinde açan selluka çiçeklerinin kokusunu olağan üstü güzel bulanlar çoktur. İki metre uzaktan bile koku hissedilir. Çiçekleri ayrıca yapısı ve rengi ile çok sevilir. Burgulu şekilde olup günden güne renk değiştirir. Sarı, mor, beyaz ve pembe.

Polenleşme ve tohum oluşumu

Selluka çiçekleri çeşitli böcekleri ve kelebekleri cezbettiği halde polenleşme ancak çiçeklerden eksik olmayan karıncalar sayesinde mümkündür. Karınca olmayan yerde sellukalar tohum vermez. Çiçek açması genellikle yaz ortasından sonra ve sonbaharda olduğu için tohum oluşumu çoğu zaman kış soğuklarına sarkar. Tohumlar yeşil fasulye gibi tohum kılıfı içinde gelişir (fasulyeden ziyade iri börülcelere benzerler). Eğer tohum kılıfları hala yeşilken kış soğukları başlarsa kurumalarını beklenmeden almalı, havadar ve kuru bir yerde kurumaya bırakmalısınız. Yalnız, don olayı olmayan yerlerde tohumları bırakın bitkinin üzerine kalsın.

Selluka yetiştirme, bakımı

Ne kadar uzun süreli güneş alırsa o kadar sağlıklı gelişen selluka sıcağı ve suyu seven bir bitkidir. Sıcak aylarda toprak hafifçe kurumaya başlayınca tekrar sulayın. Serin havada daha seyrek sulama yeter. Kış boyunca hiç sulamasanız bile (soğuk yerde olması şartıyla) zarar görmez.

Organik besleyiciliği yüksek, humuslu ve yumuşak toprakları sever. Verimsiz toprakta ya da torf toprakta yetiştirecekseniz yaz başı – sonbahar başı arasında 15-20 günde bir çok hafif dozajda bitki besini suya karıştırarak vermelisiniz. Tavsiye dozajın yarısını ayarlayın.

İlkbaharda hızlı uzayan dalları 30cm kalacakları kadar kısaltın. Böylece daha çok sayıda dal uzatır. Bundan sonra budamayın. Saksıda yetiştirip kışın kapalı yere alacağınız sellukaları bu sırada budayın. Yani içeri alırken 15cm gibi kısa hale getirmeniz iyi olur. Bahçelerde kışı zarar görmeden atlatan sellukaları ise kış sonunda yarım metre kalacakları şekilde budayın.

Selluka fide üretimi

Selluka Cochliasanthus caracalla türünü çoğaltma yolu çoktur. Tohumla, her tip çelik yöntemiyle, yaprak çeliği ile, havai daldırma ve basit daldırma yöntemleriyle..

Tohumları ilkbahar başında uzun süre güneş alacağı bir yere 1cm kadar derine gömün. Sık sık sulamayın. Güneşin ısıtmasıyla en geç üç haftada çimlenirler.

Çimlenmeyi çabuklaştırmak için selluka tohumlarını ekmeden önce akşamdan kaynar suya bastırın ve sabaha kadar bekletin. Sonra ekin. Ama aslında buna hiç gerek yok. Tohumları güneşli yere ekmek yeterlidir. Tohumları kış sonunda kapalı ortamlarda ekerek fideler elde ettiyseniz ilkbaharda dışarıya açık havaya çıkarmada acele etmeyin. Gece ısınının 9C derecenin altına hiç düşmeyeceği günleri beklemelisiniz.

Bahçede yetiştirdiğiniz sellukanız tohum vermedi ise ve kışın hayatta kalamayacağı kadar soğuk olan bir yerde yaşıyorsanız sonbaharda dallarından alıp evde güneşli pencere önünde köklendirmeye çalışın. Başarırsanız ilkbaharda tekrar bahçeye dikersiniz.

Kış korumasında selluka çoğaltma

Kışın fazla soğuk olan memleketlerde saksıda yetiştirip kışın korursanız yıllarca yaşar. Kış korumasını evlerde güneşli pencere önünde toprak kurudukça sulayarak bekletmekle yaparsınız. Veya donmayacağı kadar soğuk (garaj, bodrum vs) kapalı bir yerde hiç sulamadan bekletin. Kış korumasına aldığınız veya dışarıda bıraktığınız sellukalarınızdan tedbir amacıyla çelikler almanızı ve ayrı bir saksıda güneşli pencere önünde köklendirmeye çalışmanızı tavsiye ederim.

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Bahçe / Balkon Süs Bitkileri

Etiketler: | |

'Selluka, Cochliasanthus caracalla' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Su, İzmir dedi ki:

    Çelik almak için uygun zamanı öğrenebilir miyim?
    ***
    Fazla dalları varsa şimdi başlayın ve ilkbahar sonuna kadar zaman zaman farklı dallardan denemeler yapın.

  2. Bülent İpek dedi ki:

    Renkli olması için iki tane fidan dikimi önerenler var. Doğru mudur?
    ***
    Zaten bir çiçek her gün renk değiştirir ve sonra solar gider. İki ayrı bitkinin yan yana dikilmesi gerekmiyor.

  3. Su, İzmir dedi ki:

    Merhaba selluka çiçeğini çok seviyorum fakat yetiştiremiyorum. Sabahtan saat ikiye kadar güneş alan havadar balkonda büyük saksı içindeki selluka kurudu. Daha sonra tekrar aldım. Acaba çok sıcak olduğu için mi kurudu? Nerede yanlış yapıyorum? Bir de önümüz kış. Balkonda zarar görür mü?
    ***
    Muhtemelen toprağın niteliği yüzünden kurumuştur. Bundan sonra salt hazır poşet toprak kullanmayın. Çünkü yazın sıcakta kökleri pişiriyor. Hazır poşet toprağı doğal arazi toprağı ile eşit oranlarda karıştırırsanız sıcak memleketlerde balkon saksıları için çok faydalı olur. Kışın selluka İzmir şartlarında tamamen kurusa bile kökleri sağlam kalır ve ilkbaharda yeniden filizlenir.

  4. Emine A. -İzmir dedi ki:

    Tohumları bardağa ekip sulayıp poşeti bağladıktan sonra sulanması gerekiyor mu?
    ***
    Elbette sulayacaksınız. Aslında poşetle kapatmak hiç gerekmez. Bu sadece her gün sulama imkanı bulamayan insanlar için bir kolaylıktır. Kapalı tutacaksanız da sakıncası yok. Tohumlar çimlenmeye başlar başlamaz poşetten çıkarmanız şart.

  5. Feyman, Yalova dedi ki:

    Saksıda olan selluka fidemi ne kadar uzayınca tepesinden kesmeliyim? Çok ince dal ve sürekli uzuyor. Yan dallarının gelişip daha gür olmasını istiyorum.
    ***
    Şimdi bu zamanda ne olacağı belli olmaz. Yan dallar vermesi için uzun dalları kesme işinin ilkbaharda yapılması tavsiye edilir.

  6. Ayşe, Kıbrıs dedi ki:

    Bu bitkiyi büyük bir saksıda sağlıklı yetiştirebilir miyim?
    ***
    Evet uygundur.

  7. Seda, Bursa dedi ki:

    Selluka bitkimi tohumdan yetiştirdim. Çimlenme sonrası şaşırtma işlemini de gerçekleştirdim. Sulamasına dikkat etmeye çalışıyoruz fakat yapraklarını içe doğru kapattı.
    ***
    Fide şaşırtması bu tür için uygun değil. Sonuç ne olur bilmem. Bekleyip göreceksiniz.

  8. Gözde, İzmir dedi ki:

    Sellüka büyük saksıda mı yetiştirilmeli? İzmir’de kışın balkonda durabilir mi?
    ***
    Evet büyük saksı daha iyidir. Kışın orada güney cephe balkonda pek zarar görmez.

  9. Nizamettin, Burhaniye dedi ki:

    Mart ayında ektiğim sellukam 3m’den fazla büyüdü. Keyfi çok iyi. Ama çiçek açmadı. Ne yapmalıyım ki çiçek hatta çok çiçek açsın?
    ***
    Yazı içinde bunun açıklaması vardı. Bir şey yapmanız gerekmiyor. Çiçek açma zamanı yaz sonundan önce pek olmaz. Genelde, en çok eylül-ekim aylarında çiçek açıyor.

  10. Ali, İzmir dedi ki:

    Sellukanın yapraklarında sararmalar oldu. 1 gün içinde sararıp dökülüyorlar. Kırmızı örümcekten şüphelendim ama herhangi bir zararlı bulamadım. Demir eksikliği olabilir diye toz demir verdim. Sararma ve dökülme yavaşladı ama halâ devam ediyor. Neden olabilir? Çiçeklerde tomurcuklanma oldu. Ama tomurcuklar da çok az da olsa dökülüyor. Normal midir bilmiyorum. NPK’lı ve diğer elementleri içeren sıvı gübre versem ne kadar zaman içinde kendini toplar?
    ***
    En iyisi hiçbir şey yapmayın. Çünkü muhtemelen toprağının kimyasal dengesi bozulmuştur. Bu durumda bitki besinleri, gübreler ancak toprağı büsbütün zehir haline getirir. Saksılardaki toprağın kimyasal dengesinin bozulmasında, toprağın bitkiye zararlı hale gelmesinde en yaygın etken az miktar su ile sulamaktır. Şimdilik kendi haline bırakın. İlkbahara sağ çıkarsa büyük bir saksıya sağlıklıklı toprak ilavesiyle selukanızı aktarın. Şu sayfayı mutlaka okuyun: Yaygın ve öldürücü sulama hatası

  11. Gülsüm, İzmir dedi ki:

    Yaklaşık 7 yıldır Selluka yetiştiriyorum. Bol güneş alıyorlar ve çite zeytine begonvile sarılıyorlar. Son 3-4 yıldır çiçeklerin kokularında azalma var. Hatta bu yıl neredeyse hiç kokmuyorlar. Neden olabilir?
    ***
    Bu konuda bilgim yok. Yaşlanmış olmalarından kaynaklanır mı onu da bilmiyorum. Eğer hiç budama yapmıyorsanız bunun etkisi olabilir. Uzun ömürlü bitkilerde çiçek veya meyve verimi sürekli yaşlı dallarda oluyorsa zamanla verim düşer. Ara sıra yaşlı dalların yerini genç dalların alması her türlü verimliliği arttırır. Yani ara sıra gençleştirme budamaları çok iyi olur. İlkbaharda güzelce budayın bence.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.

Lütfen sorunuzu konu ile ilgili sayfaya yazmaya gayret edin.

Sorunuzu/Yorumunuzu yazın:

Sorunuz cevabımla birlikte 1 veya birkaç saat içinde burada görünür olacaktır. Lütfen ara sıra kontrol edin.