Dua çiçeği (Maranta leuconeura)

Hem Marantaceae (Duaçiçeğigiller) familyasının hem Maranta cinsinin örnek türü bildiğimiz dua çiçeğidir (Maranta leuconeura). Bilimsel olarak kabul edilmiş 20 kadar Maranta türü var. Yaprakları gece yukarı dik, gündüz çevreye dağınık pozisyon aldığından dolayı dua çiçeği demişler. İngilizcede de aynı ismi taşır (prayer plant –duacı bitki).

Genel özellikleri

Yaprakları ışık şiddetine göre sürekli hareket halindedir. Yani güçlü ışıkta tamamen çevreye yönelik, biraz güçsüz ışıkta biraz yukarı yöneliktir. Ama daha güçsüz ışıkta ve karanlıkta ise dimdik yukarı yönelik pozisyon alırlar.

Süs bitkisi olarak en yaygın iki dua çiçeği çeşidi

M. leuconeura var. kerchoveana yaprak damarları arasında koyu renkli yuvarlağımsı bölgeler oluşur.
M. leuconeura var. erythroneura koyu yeşil yapraklarının damarları güçlü tonda kırmızıdır.

İsim

Dua çiçeğinin bilimsel adı (Maranta) 16. yüzyılda keşfedip süs bitkisi olarak tanıtan İtalyan botanikçi Bartolomeo Maranta’dan geliyor. Leuconeura ise beyaz damarlı anlamına gelir (yapraklarıyla ilgili olarak).

Habitat

Maranta türlerinin anavatanı kuzey ve güney Amerika kıtalarının tropikal kesimleri ve Karayiplerin doğusudur. Yumru-rizom kökleri yıldan yıla güçlenir. Gruplar halinde gelişirler. Bildiğimiz dua çiçeği (Maranta leuconeura) Brezilya’nın yağmur ormanlarına aittir.

Dua çiçeği

Soğuğa dayanıklılığı

Pek dayanıklı değildir. Belki -4C dereceye kadar, bütün yaprakları ve dalları kuruyarak dayanır. Hayatta kalırsa baharda havalar ısındığı zaman büyük bir hızla yeniden gelişmeye başlar.

Yetiştirme, bakım gereksinimleri

Kocaman saksıları sevmez. Bizim çiçek meraklılarının çok tehlikeli bir alışkanlığı yeni bir bitki aldıklarında hemen kocaman saksılara dikmek ve toprağını acilen değiştirmektir. Fakat bu uygulamalar dua çiçeğini perişan eder. Sıcak ve havadar toprak istediğinden dolayı köklerinin anca sığacağı saksılarda yetiştirin. İki-üç yılda bir saksı değiştirin.

Güneş

Dua çiçeği yapraklarının hoş renklerinin korunabilmesi için güneşin derecesi önemlidir. Çünkü hiç güneş almazsa yapraklar soluk renkli olup yeşili fazla olur. Fakat yazın yakıcı güneş renklerin canlılığını söndürür. Kışın (kasım ortası – mart ortası) direkt güneş alması iyidir. Diğer aylarda direkt güneş sabah erken saatlerde ya da akşamın son iki-üç saatinde zarar vermez. Eğer yaz boyunca öğle civarı güneşi alacağı bir yerde tutacaksanız güneşi filtrelemelisiniz.

Saksı, toprak

Fazla derin olmayan yayvan saksılar kullanmalısınız. Torf topraklar tek başına uygundur. Toprağında perlit kullanmayın. Perlit ve direkt musluk suyu (klorlu olduğu için) yapraklara zarar verir. Toprak karışımı olarak 3 ölçü torf toprak + 1 ölçü ponza taşı harmanlayın. Çünkü dua çiçeğinin sağlıklı olması için en iyisi budur.

Dua çiçeği nasıl sulama ister?

Toprak yüzeyi 2-3cm derine kadar hafiften kurudukça sulayacaksınız. Kışın toprak yüzeyinin daha fazla kurumasını bekleyin. Direkt musluk suyuyla sularsanız dua çiçeğinin kökleri klordan rahatsız olur. Bu da yapraklarda uç ve kenar kurumaları şeklinde kendini gösterir. Suyu açık şekilde iki gün beklettikten sonra kullanın. Sulamayı toprağın ve köklerin yıkanacağı şekilde bol su ile yapmalısınız. Saksı altında tabakta su bekletmeyin. Ayrıca su oda sıcaklığına göre fazla soğuk olmamalıdır.

Besin verme

Genel amaçlı bitki besininden her üç-dört sulamada bir verin. Fakat suya katma oranını yarım dozaj ayarlayın. Çünkü dua çiçeği topraktaki tuzlaşmalara karşı çok hassastır. Bir de besinli su ile sulamada suyu en kenarlardan yavaş yavaç döökerek vermelisiniz. Orta kısım besinli su ile ıslanmayacak. Kışın gelişim durmuşsa besin vermeyip sulama sıklığını da bir hayli azaltın.

Çoğaltma ve dinlendirme

Bunu 3-4 yılda bir yapmalısınız. Aslında esas ölçüsü dua çiçeğinizin fazlaca yavrulamış, çoğalmış olmasıdır. Durumu uygunsa yapın. Önce kış sonundan itibaren susuz bırakın. Toprak tamamıyla kuruyunca daha serin bir yere alın. İlkbaharın ılık rüzgârlı günleri gelene kadar kuru toprakta dinlendirin. Yani nisan sonuna kadar veya hıdrellez gününe kadar.

Süreç sona erdiği zaman kurumuş yapraklarını ve dallarını kurumamış olsalar bile dipten kesin. Söküp rizomlarını inceleyin. Gruplaşmalar olmuşsa 3’lü veya 4’lü ayırın. Sonra ayrı ayrı saksılara dikin. Saksılar parçaların rahat sığacağı kadar olmalı. Çok büyük olmasın. Sulayın ve güneş ışınlarının toprağı ısıtacağı bir pencere önüne koyun.

Güneşin saksıları ısıtmasıyla hızla büyümeye başlarlar. Sürgünler toprak dışına çıktığı andan itibaren güneşin fazlasından korumalısınız. Sonra normal bakıma devam edin.

Zararlıları ve problemleri

Evlerde dua çiçeğine örümcek bitler zarar veriyor. İşin kötüsü bunlar gözle görülmez. Bitki biti ilaçları da onları öldürmez, etki etmez. Yaprakları haftada bir gibi ıslak bezle silmelisiniz. Bu sayede bitlerden koruyabilirsiniz.

Kışın satın aldığınızda evlerinizde bozulabilir. Yukarıdaki çoğaltma – dinlendirme kısmını okuyup aynen o şekilde dinlendirin. Yazın aldığınızda bozuluyorsa yerini sevmemiştir. Havadar yerleri sever. Koyu gölge ya da yazın şiddetli yakıcı güneşi zararlıdır.

En yaygın dua çiçeği problemi yapraklarda uç ve kenar kurumasıdır.

Başlıca sebepleri şunlar:
— Yaz sıcaklarında hava nemliliğinin yetersizliği. Sadece havası çok kuru mekanlarda olur. Çözümü için hava nemlendirme sayfasına bakın.
— Aşırı sıcakta veya fazla soğukta hava cereyanı.
— Gerekmediği halde düzenli aralıklarla sulamak. Dua çiçeği sürekli sırılsıklam ıslak olmayı hiç sevmez.
Sulama tarzınızdaki ölümcül hata.
Toprağın niteliğinin bozulması.
Örümcek bit zararlısı.
— Klorlu su ile sulamak dua çiçeğin önce köklerine, sonra yapraklarına zarar verir.
— Yazın yakıcı öğle civarı güneşinin direkt gelmesi.
— Kışın sıcak+havasız evler.
— Gereğinden fazla büyük saksıda köklerin bol toprakta, derinde kalıp boğulması.

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Salon, iç mekan dekor

Etiketler:

'Dua çiçeği (Maranta leuconeura)' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Nilüfer, İstanbul dedi ki:

    Oldukça sağlıklı olduğunu düşündüğüm bolca koyu yeşil yaprakları olan bir dua çiçeğim var. Yeni yapraklar veriyor, çiçek açıyor. Ama akşamları yapraklarını kaldırmıyor. Sorun ne olabilir?
    ***
    Odada yaktığınız lambanın verdiği ışık kuvvetli ise gayet normal. Yapraklarını yukarı yöneltmesi saatlere göre değil ışığın gücüne göre ve yokluğuna göre oluyor.

  2. Aslı, Eskişehir dedi ki:

    Dua çiçeğimin yaprakları çok küçük ve açık yeşil renkte ama çok çoğaldılar. Sebebi Ne olabilir?
    ***
    Farklı farklı sebepleri olabilir. Şunlardan herhangi biri: 1- ışık yetersizliği. 2- fazla süreli direkt güneş. 3- toprağında azot elementinin çok az olması.

  3. Serra, Bilecik dedi ki:

    Dua çiçeğimin yeni çıkan yapraklarından 2 tanesinin kenarları kurumuş. Görür görmez size yazdım. Dahada ilerlemesinden endişelendim. Ayrıca güneş vurmayan ama çok aydınlık bir yerde tutuyorum. Neyi yanlış yapıyor olabilirim?
    ***
    Her şeyden önce çok ciddi dikkatle, bir büyüteç ile yaprakları incelemeniz lazım. Çünkü bunlar gözle fark edilmesi zor küçüklükte olan örümcek bitler dadanır. Yaprakları mahvederler. Varsa itamamıyla yok olduklarından emin olana kadar her gün ıslak bezle silmelisiniz. Havadar yerde değilse bu da zarar verir. Yapraklara su fısfıslamak zarar verir. Diğer ihtimal topraktaki kimyasal dengelere çok hassas olmasından dolayı zarar görmüş olmasıdır. Sulama şeklini nasıl yapıyorsanız onun da kötü etkisi mutlaka olur. Şurayı okuyun: Yaygın ve öldürücü sulama hatası

  4. Ece, Ankara dedi ki:

    Benim dua çiçeğim aldığımdan beri çok güzel bol yaprak veriyor. Ancak son zamanlarda yaprakları akşamları eskisi kadar havaya kalkmıyor. Ucundan gittikçe yaprak sayısını artırdığı için ağır mı geliyor acaba? Çubukla desteklesem olur mu yoksa kendi haline mi bıraksam?
    ***
    Kendi haline bırakın. Yaprakların hareket etmesi ışığa/karanlığa bağlı. Ortam akşamları eskiye göre daha kuvvetli ışıklı oluyorsa sebep budur. Yoksa köklerinde bir problem veya yapraklarda bitlenme başlamış olabilir. Yarakların altını, üstünü ve yaprak saplarını ara sıra ıslak bezle silmeniz lazım.

  5. Aslı, Ankara dedi ki:

    Dua çiçeğim sürekli yaprak çıkarıyor ve çiçek açıyor ama büyük yaprakları sararıp soluyor. Kesmek zorunda kalıyorum. Sebebi ne olabilir?
    ***
    Gelişim çok hızlı ise ve sadece en eski yapraklarda sorun oluyorsa bitki besini vermeniz lazım. Ayrıca bitlenme var mı diye büyüteçle kontrol edin. Yapraklara su fısfıslama hatasına düşüyorsanız bu da zarar verir. Onun yerine sık sık ıslak bezle silmeniz lazım. Bitki besini vermek gerekiyorsa yukarıda anlattığı şekilde vermeniz lazım.

  6. Aslı, Ankara dedi ki:

    Sığ saksım yok. Acaba saksının dibini çakıl taşıyla doldurursam olur mu? Çakıl yerine dolomit denilen taşlar varmış onu da alabilirim uygunsa. Bir de aslında elimde dekoratif amaçlı bulunduğu için sormak istiyorum. Bu bitki nezdinde tüm bitkiler için deniz kenarından toplanmış irili ufaklı taşlar saksı dibi için uygun olur mu bitkinin tuz dengesini bozma ihtimali var mıdır?
    ***
    Taş şart değil. Kiremit, tuğla parçaları, strafor parçaları bile olur. Ben genelde strafor kullanıyorum. Mangal kömürü bile olur ama biraz pahalı bir şey. Ayrıca saksıyı çok sığ düşünmeyin. Toprak derinliği 15cm’den daha derin olmayacaksa sakıncası yok.

  7. Elif, Manisa dedi ki:

    Dua çiçeğim çok güzeldi. Aldığım zaman baya serpildi. Saksı değiştirdim. A101’de falan satılan topraktan koydum. 1 ay içinde böceklendi. Sonra çiçekçiden torflu toprak aldım. Yanlış ne yaptım anlamadım ama üç gündür boynunu büktü. Soldu gibi. Canlı gözükmüyor. Akşamlar dimdik olurdu. Hiç hareket yok.
    ***
    Zaten her kim solucan için sinek için bitkinin köklerini toprağından arındırarak yeni toprağa dikerse daima aynı şey oluyor. Çıplak kalan kökler yeni toprakta yanıyor ve çürüyor. Bitki ölmeye başlıyor. Zararsız canlıları yok etmek uğruna herkes bitkilerini öldürüyor. Neyse şimdi yapacak bir şey yok. Bekleyeceksiniz. Şansınıza çürüme durabilir ve yeni kökler gelişmeye başlayabilir. İsterseniz şu sayfadaki 2. çözüm yolunu uygulayın: Toprakta köklerin yanması, zehirlenmesi, kök çürümesi

  8. Selma, Sakarya dedi ki:

    Dua çiçeğim çok güzel. Sorunsuz kışı geçirdim. Baharda yaprakları yapış yapış delik delik oldu. Neden acaba? Ne yapmalıyım?
    ***
    Fena halde bitlendiğini ben bakmadan görebiliyorsam :) siz anlaşılan çiçeklerine gereken özeni göstermiyorsunuz. Fark edilmesi zor küçüklükte olan örümcek bitler dua çiçeği türlerine fena dadanır. Yaprakları mahvederler. Tamamıyla yok olduklarından emin olana kadar her gün ıslak bezle silmelisiniz. Ya da bu tür bitlere etkili bir ilaç kullanın.

  9. Ayşe, Kıbrıs dedi ki:

    Dışarıda gölge alanda bakılabilir mi?
    ***
    Dua çiçeğinin türlerine göre değişir. Salonlar için olan hassas türleri dışarıda olmaz. Didim’de iklim hemen hemen sizin oradakiyle aynı. Birçok salon bitkisi yaz sıcaklarında dışarıda ya ölüyorlar ya da bir hayli kötüleşiyorlar. Bazıları ise uyum sağlıyor ama gelişimi pek güzel olmuyor. Sebep hava sıcaklığının yüksekliğine göre nem oranının yetersiz kalışı. Deniz etkisine rağmen açık havada hava hareketleri nemliliği sürekli dağıtır. Tropikal yağmur ormanı türleri için bu iklim uygun değil. Ama ev içinde sorun çıkmaz.

  10. Miroş, Iğdır dedi ki:

    Dua çiçeğinin yaprakları neden kıvrılır?
    ***
    Ani sıcaklık yükselişinden dolayı olabilir.

  11. Nuri K. -İstanbul dedi ki:

    Dua çiçeği setossa yaprakları içe doğru dönüyor. Üç saksı vardı. İki saksının tüm yaprakları kıvrılıp içe doğru kapandı. Sebep nedir? Yazın da kışın da aynı oluyor. Triostar aynı oldu.
    ***
    Muhtemelen sulamalarda çok hatalı davranıyorsunuz. Toprakta ciddiye yakın derecede kuruma olmadıkça sulamayın. Sulayınca ise az su kullanmayın. Şurayı okuyun: Yaygın ve öldürücü sulama hatası

  12. Sevcan K. -Kocaeli dedi ki:

    Nisanda sarı çiçeği olan kalatya aldım. Evde de birkaç tane açtı. Daha sonra evdeki yeğenim topunu vurdu. Bazı dallar kırıldı. Onları kestim ama rengi alacalı oldu. Alt yaprakları beyazladı. Silince beyazlık gitti, yeşil oldu. Yaprak temizleyici ile spreyleyince geçti. Görünürde bir şey yok. Rengi ayni bir iki yaprak açtı. Saksı değişimi sonbaharda yap dedi çiçekçi. Ne yapmalıyım?
    ***
    Külleme hastalığı olmuş. Sıcak, havasız ve aynı zamanda havası fazla nemli olan yerlerde olur. Daha fazla havadar ortam lazım. Yoksa yine tekrarlanır. Sulamaları ise sadece toprakta önemli bir kuruma olduğu zaman sabah saatlerinde yapın. Saksı değiştirmek için köklerinin bir hayli çoğalmış ve artık o saksıya hiç sığmaz hale gelmiş olması lazım. Acele etmeyin. Ya eylül ortasında ya da haziran başında yapın. Ve bunu yaparken kökleri sakın eski toprağından çözmeyin. Yeni toprak ilavesiyle daha büyük bir saksıya dediğim gibi eski toprağıyla beraber, kökleri hiç dağıtmadan, çözmeden yerleştirin.

  13. Sevcan, Kocaeli dedi ki:

    Tüm yaprakları gitti sayılır. Olanlarınsa uç kısımları kuru. Kapı açık. Havasız kalmasın diye çiçekleri perişan ettim. Havasız mı bırakmalıyım?
    ***
    Burada 40C derece sıcak esintilerden zarar görmüyorsa orada hiç zarar görmez. Sizinkinin problemi toprağıyla ilgilidir.

  14. Sevcan, Kocaeli dedi ki:

    Toprağını mı değiştirmeliyim? Toprak karışımına ne koymalıyım?
    ***
    Toprak karışımı şöyle: 3 ölçü torf toprak + 1 ölçü ponza taşı harmanlayın. Bu ayın sonunda şiddetli sıcaklar dindiğinde yapmanız iyi olur.

  15. Aydanur dedi ki:

    Dua çiçeğimi aldığımda yapraklarının birçoğu açıktı. Getirip dış mekana sadece akşam üzeri birkaç saat güneş alan bir yere koydum. suladım. Ama yapraklar bir kapandı, bir haftadır hala açılmadı. Yapraklarda kuruma falan henüz yok. Ne yapacağımı şaşırdım.
    ***
    Hangi şehirde olduğunuz ve sürekli dışarıda tutup tutmadığınız önemli. Bunları yazmamışsınız. Eğer geceleri epey serin olan bir şehirdeyseniz ve sürekli dışarıda tutuyorsanız anlaşılan gece gündüz devamlı sıcağa alışık olan bitki birden bire hiç alışkanlık kazanmamış olduğu fazla serin hava karşısında şoka girmiştir. Felç gibi bir etki olur. Bütün aktiviteleri durur. Daha da kötüsü, bu sırada kök uçları yavaş yavaş çürümeye başlayabilir. Sıcaklık derecesinde tam tersi de mümkün. Gece ve gündüz fazla sıcak olan İzmir gibi Bodrum gibi bir yerde iseniz ve dua çiçeği o kadar şiddetli sıcağa hiç alışık değilse aniden o kadar yüksek sıcaklık karşısında aynı şekilde şoka girmiş, felç olmuş gibi tüm aktiviteleri durmuştur. Acilen alışık olduğu şartlara kavuşmazsa bir süre böyle hareketsiz kalır ve sonra yavaş yavaş yapraklar bozulur. Bir yandan da yeni şartlara adapte olma çabasıyla yeni kökler geliştirmeye çalışır. Bu sırada tüm kökler çürümezse zamanla toparlanacaktır ama bu epey zaman alır.

  16. Aydanur dedi ki:

    Sürekli dışarıda tutuyorum. Sanırım yerine alışamadı. Muğla’da yaşıyorum..
    ***
    Şiddetli sıcak yüzündendir. Ben de Didim’deyim. Kışın buranın ikliminin zarar vermediği bazı salon bitkileri burada sürekli dışarıda tutmaya inat etmem yüzünden yazın sıcak yüzünden perişan oluyorlar. 4 yıl denedim. Sonunda yıldan yıla güç kaybetmiş olarak öldüler. Sonbaharda toparlanacakken hava fazla soğuyor, gelişim yarım kalıyor. Kış yıpranması oluyor. İlkbaharda tekrar tam güzelce toparlanırlarken yaz sıcaklarının bastırması her şeyi mahvediyor. Neyse siz onu hiçbir zaman dışarıda tutmayın. İklim dışarıda tutmak için hiç uygun değil. Sürekli ev içinde durması lazım.

  17. Nihal, İzmir dedi ki:

    Dua çiçeğim 1 aydır evde hiçbir problem yoktu. Yapraklar açılıp kapanıyor ve sağlıklıydı. Ancak birkaç gündür özellikle köke doğru alt kısımdaki yapraklarda delikler oluşmaya başladı. Yapraklar da kıvrılıyor. Şimdi burayı okuyunca bit olma ihtimali geldi. Sebebi ve çözümü hakkında sizin fikirleriniz nelerdir?
    ***
    Örümcek bitler ev ortamı bitkilerinde hep olur. Sebebini bilmiyorum ama dünyanın her ülkesinde durum aynı. Görmek zor. Yaprakları güneş altında büyüteçle dikkatlice inceleyin. Güneş ışınları etkisiyle hareket ediyorlar ve kolayca görünürler. Islak bezle silerek bitleri yok edeceksiniz. Bitlerin yok olduklarından emin olana kadar her gün tekrarlayın. Veya etkili bir ilaç Avirmec EC. Bu ve her tip yaprak bitlerine etkisi tamdır. Yalnız dışarıda ilaçlamanız ve zehirli kokusu gidene kadar 3-4 saat dışarıda bekletmeniz lazım.

  18. Nihal, İzmir dedi ki:

    Size yazdıktan sonra yapraklarını silerken saksının altında beyaz küçücük uçabilen böcekler gördüm. köke doğru birkaç yaprakta delikler oluşmuş nedeni belli oldu.. kurtarmak çok istiyorum. hangi yöntemlerle ilerlemeliyim? salon içerisinde başka köşelerde birkaç farklı bitki daha vardı, dua çiçeğimi hemen ayrı bir odaya balkon kapısının önüne aldım. umarım böcekler diğer bitkilere de geçmemiştir.
    ***
    Çok tehlikeli. Beyaz sinek denir. Sırf silmekle kurtulmak çok zor. Bunlara herhangi, yani ev yapımı bile olsa her türlü yaprak biti ilacı işe yarıyor ama tek kullanımda yok olmuyorlar. iki üç günde bir ilaçlamayı tekrarlamak lazım. üç defadan sonra gün aralıklarını arttırın. Dört günde bir, sonra beş günde bir gibi. Yok olduklarından emin oluncaya kadar devam edin. Şurayı okuyun: https://azbitki.com/bitler#beyazsinek

  19. Halime, Ankara dedi ki:

    Dua çiçeğimin gelişiminde, hareketliliğinde ve toprağında filan sorun yok. Yaprakları açık yeşil kalıyor. Canlı renkte halkalar oluşmuyor. Ne yapabilirim?
    ***
    Sabah saatlerinde güneş almalı. Mümkün değilse ikindiden sonraki saatlerde güneş almalı. Güneş almadığı saatlerde ise mutlaka ortam çok güçlü aydınlık olmalıdır.

  20. Seher, İzmir dedi ki:

    Merhaba dua çiçeğim için torf yerine sadece cocopeat+pomzalı toprak karışımı kullansam olur mu?
    ***
    Hiç iyi olmaz. felaket kötü bir maddedir. Bunu sade yapılı torf ve ponza taşı ile karışım yapmalısınız. Daha ayrıntılı bilgi için kendi sayfasındaki karışım tavsiyelerine bakın: Cocopeat, coir, çeşitleri ve saksı bitkilerinde kullanımı

  21. İrem, İstanbul dedi ki:

    Dua çiçeğim için Genta marka humuslu organik torf toprak kullanabilir miyim?
    ***
    Hiç denemedim ama olabilir sanıyorum. Ama ponza taşı ile karıştırırsanız çok daha iyi olur.

  22. İrem, İstanbul dedi ki:

    Ponza taşı nohut büyüklüğünde olanından var onunla karıştırsam olur mu yoksa daha ince ponza taşı mı almalıyım?
    ***
    Nohut kadar, hatta zeytin kadar bile olmasında sakınca yok. Böylesi daha iyi.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.

Lütfen sorunuzu konu ile ilgili sayfaya yazmaya gayret edin.

Sorunuzu/Yorumunuzu yazın:

Sorunuz cevabımla birlikte 1 veya birkaç saat içinde burada görünür olacaktır. Lütfen ara sıra kontrol edin.