Filkulağı (Alocasia ve Colocasia)

Dünyada en çok filkulağı (elephant ear) adıyla bilinen süs bitkileri iki ayrı cinsin çeşitli türleri ve hibritleridir. Alocasia türlerinin yaprakları genelde uçları yukarı doğru gelişir. Ama Colocasia türlerinin yaprakları birçok bitki gibi yaprak uçları aşağı yöneliktir. Her ikisi de Araceae familyasının Colocasieae grubundan yumrulu ve rizomlu bitkilerdir. Alocasia cinsinin yumrulu ve rizomlu 81 filkulağı türü var. Colocasia cinsi büyük rizomlara sahiptir ve en az 25 türü vardır.

Bu bitkiler zehirlidir fakat Güneydoğu Asya, Okyanusya civarında bazı filkulağı türlerini iyice pişirerek yerler. Ve bu amaçla tarımı yapılır. Türkiye’de de aynı şekilde Mersin civarlarında Colocasia esculenta türü yemeklik amacıyla tarlalarda yetiştirilir. Bizdeki yöresel adı gölevezdir.

Salon ve ofislerin dekorasyonunda önemli yeri olan filkulağı çeşitlerinin bakımı hakkında burada bilgi vermiyorum. Aşağıda bahçelerde yetişmeye uygun birkaç tür hakkında kısa bilgiler..

Bahçelere uygun filkulağı çeşitlerinden birkaçı

Yaprakları devleşen Alocasia türlerinin yaprakları havası nemli (deniz etkisindeki) yerlerde güneş sayesinde 1m²’den daha fazla geniş ve uzun yapılı olur. Yaprak sapı uzunluğuyla beraber 3 metreyi bulur. Birkaç tür ve kültivar kışın don olaylarının hemen hiç olmadığı (veya sadece kışın don olaylarının çok hafif geçtiği) il ve ilçelerimizde bahçelerde yetişmeye uygundur.

Direkt güneşe ya da filtrelenmiş güneşe ihtiyaçları var. Kışın -1C derece soğuğa kadar pek fazla zarar görmezler. Soğuğa dayanıklılıkları kof değil de dengeli gelişimlerine göre değişir. Soğuğun uzun sürmesine göre yapraklar soğuktan yanar. Ama her yıl baharda sıcakların artmasıyla beraber yeniden yeşerir ve her yıl çok daha büyük yapraklı olurlar.  Küçük bir yavru iyi bakım şartıyla en geç 3. yılda devleşir. Devleşmeleri yumru – rizom kısmının zamanla güç kazanıp büyümesine bağlı.

Bahçe havuzlarında su içinde yetişmeye uygundurlar. Fakat su sabit, her zaman aynı olursa oksijen tükenir, kökler çürüyüp bitkiler ölür. Devamlı akan bir süs çeşmesi veya bir süs fıskiyesi ile suyun oksijen kazanması gereklidir.

Alocasia macrorrhizos (yabani taro)

Kış soğuklarına dayanıklılığı: -9,4C derece. Toprak: Nötr (pH 6.6 ila 7.5). Boy: 2 metreye çıkar. Çiçek rengi: Krem, koyu krem, ten renginde.

Alocasia macrorrhizos ‘Borneo Giant’

Kış soğuklarına dayanıklılığı: -4C derece. Boy: 3 metrenin üzerinde. Çiçek rengi: Yeşilimsi.

Alocasia macrorrhizos ‘Black Stem’ (kara sap’lı yabani taro)

Kış soğuklarına dayanıklılığı: -7C derece. Toprak: asitli, hafif asitli ve nötr (pH 5.6 ila 7.5). Boy: 5 metreye yakın.

Alocasia odora

Kış soğuklarına dayanıklılığı: -15C derece. Toprak: orta asitli ila hafif alkalinli topraklar (pH 5.6 ila 7.8). Boy: 2 metrenin üstünde. Çiçek rengi: Soluk pembe ve fuşya renklerinde.

Alocasia Robusta

Kış soğuklarına dayanıklılığı: -3.8°C derece. Toprak: orta asitli, hafif asitli, nötr (pH 5.6 – 7.5 aralığı). Boy: 6 metre. Çiçek rengi: Çok açık krem ve beyaz..

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Salon, iç mekan dekor

Etiketler: | | |

'Filkulağı (Alocasia ve Colocasia)' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Esra, Ankara dedi ki:

    Küçük yapraklı fil kulağı bitkisi sahibiyim. Aldığımdan beri dış yaprakları eğilip sararıyor ve yere kadar eğiliyor. Oyaprağı gövdesinden ayırınca ortasından yeni yaprak çıkmaya başlıyor. Dış yapraklarındaki sorunun ne olduğunu çözemedim.
    ***
    Evlerde fil kulaklarına mutlaka mini örümcek bitler musallat olur. Bunlar yüzünden yapraklar son derece kısa ömürlü kalıyor. Bitler yaprakları sürekli sömürerek öldürür. Bitleri görebilmek için yapraklarına güneş gelmesi gerek. Güneşin sıcaklığıyla bitler hızlı hareket eder ve o sayede gözle görülmesi zor olan çok küçük ve renksizce olan örümcek bitleri görebilirsiniz. Çaresi, eğer etkili bir ilaç bulamazsanız her gün ıslak bezle yaprakları silip bitleri temizlemektir. O zaman yapraklar birkaç ay gibi uzun süre sağlıklı kalırlar.

  2. Şükrü C. -Muğla dedi ki:

    Fil kulağı bitkisinin öz suyu ağzıma kaçtı. Dilim uyuştu. Bildiginiz zararları var mıdır?
    ***
    Yani yenecek bir bitki değil. Özsuyunda okzalik asit bulunur.

  3. Fatma K. -Ankara dedi ki:

    Fil kulağı çiçeğimi nasıl çoğaltabiliriz?
    ***
    Dipten yavrular. Onları ayırarak çoğaltabilirsiniz.

  4. Tuğçe, İstanbul dedi ki:

    Elimde boyum kadar bir fil kulağı yaprağı bulunuyor. Kaynaklardan araştırdığım kadarıyla yapraktan köklendirme tavsiye etmiyorlar ancak bunu çöpe atmaya asla kıyamam şansımı deneyeceğim. Suda mı köklendirme tavsiye edersiniz yoksa toprakta mı?
    ***
    Sadece yaprak ise hiç uğraşmayın (uzunca bir yaprak sapı üzerinde koca bir yaprak). Ne yaprakta ne de sağlam görünen sapında asla köklenme olmaz. Ancak dipten bir yan filizden uzamış bir yaprak ise ve dipte filizin kendi rizom oluşumu varsa o takdirde gübresiz, kumlu bir toprakta kolayca köklenir.

  5. Ayşe, İstanbul dedi ki:

    Merhaba, alocasia macrorrhizos bitkim var. Yapraklar çok canlı. Bazı yapraklarım dallarında aşağı doğru eğilme ve dallarda kırılma oluyor. Bunu nasıl önleyebilirim? Sonbahar aylarında haftada kaç kere sulamalıyım? Az sulamaktan olabilir mi?
    ***
    Toprak yüzeyinde hafiften kuruma görmüyorsanız haftalar geçse bile sulamayın. Susuz bıraktıysanız ondan etkilenmiştir ama önemli bir sorun değil. Esas tehlike köklerden başlayan çürümedir.

  6. Havva, İstanbul dedi ki:

    Yaprakları kurumuş bir fil kulağını kurtarmaya çalışıyorum. Yaprakları kesmeli miyim? Nasıl bir bakım uygulamalıyım?
    ***
    Son yıllarda satılanlar bambaşka türler. Önce hangi tür olduğunu tespit edin ve sonra o türün bakım bilgilerini arayın.

  7. Aykut, Bursa dedi ki:

    Büyük yaprağımda bozuk para büyüklüğünde önce sararma şimdi de incelme gözlemliyorum. Sanırım oradan bir açılma meydana gelecek. Bunun önüne nasıl geçebilirim?
    ***
    Geçemezsiniz. Bozulmalar geri dönmez, ilerler. Filkulağı türlerinde yaprakların sağlığına en başta dikkat etmeniz lazım. Zaten fazla ömürlü olmuyorlar. Örümcek bitler olmazsa olmaz baş düşmanıdır. Toprağın tuz tutucu özelliği de öyle. Toprak ve sulamada şu iki sayfaya göre hareket edin:
    1- Salon bitkilerine sağlıklı torf toprak hazırlamak
    2- Yaygın ve öldürücü sulama hatası

  8. Nejla, Antalya dedi ki:

    Çiçeği alalı 3 gün oldu. Yapraklarından su damlıyor. Neden su geldiğini anlamadım. Sürekli mi böyle su damlatır? Çocuklar elleyip duruyor. Göz yaşı damlası gibi.
    ***
    Tüm Arum familyası türlerinin ortak özelliğidir. Ama her zaman değil. Hava neminin sıcaklığa göre daha baskın olduğu gece saatlerinde ve eğer bulunduğu yerde hava hareketleri yoksa.. Ve eğer toprağı fazla ıslak ise. İşte bu şartlarda gece boyunca yapraklar su damlatır. Sizinki eğer bütün gün su damlatıyorsa hem eviniz bitkilerin yaşayamayacağı derecede havasız hem de toprağı kökleri çürütecek kadar olumsuz özellikler taşıyor demektir. Hiç sulamayın. Bırakın toprak iyice kurusun. Hatta yapraklarda pörsüme görmedikçe hiç sulamayın.

  9. Ümit, İzmir dedi ki:

    Fil kulağı bitkimin yavrusunu bu mevsimde başka saksıya ayırabilir miyim? Havalar izmir’de sıcak gidiyor 19-20 derece civarı.
    ***
    Ev içinde yetiştiriyorsanız ve bulunduğu yerde gelişimi hızlı ise evet. Diğer şartlarda nisan ayını bekleyin.

  10. Didem, İstanbul dedi ki:

    İlk kez fil kulağı bitkisi bakıyorum. Çiçek açar mı onu öğrenmek istemiştim.
    ***
    Evet ama gösterişli değil. Sadece yapraklarının güzelliği için yetiştiriliyor.

  11. Mustafa, Sinop dedi ki:

    Fil kulağı kökleri haşlanıp yemek yapılır mı veya kızartma yapılarak yenir mi?
    ***
    Her türü uygun olmaz. Zehirleyebilir. Siz şu sayfaya bakın: Colocasia esculenta, gölevez (taro)

  12. Emel, İstanbul dedi ki:

    yeni aldığım alocasia machorriza mi serada saksını değiştirmiştik. Dibinden fazla su akıyor ancak bir miktarda haznesinde içinde tutan cinslerden. İlk hafta önce yaprağı ucundan sarardı ve kırıldı. Sonraki hafta diğer dalı kırıldı. Bir yandan yeni yaprak verdi. Yeni yaprakta gece sulanma olmuş. Haftada 1 iyi suyla duş yaptırıp iyi suyla suluyorum. Dallarının kırılması saksı kaynaklı ve köküne zarar veriyor olabilir mi?
    ***
    Dallanma olmaz. Dal dediğinize göre alakasız bir tür olmalı. Eğer bahsettiğiniz tür olduğundan eminseniz dal demekle yaprak sapını kastediyorsunuzdur. Bahçemde aşırı rüzgarda, lodos ve poyraz fırtınalarında bile yaprak sapları kırılmıyor. Siz nasıl bir ortamda tutuyorsanız onun etkisi vardır. Bu türler ışık yetersizliğinde son derece güçsüz olur. Direkt güneş günde en az iki saat alması lazım. Bunun dışında diğeer gündüz saatlerinde son derece güçlü gün ışığı lazım. Ayrıca örümcek bitler fil kulağı bitkilerinin tüm gücünü emip tüketirler. Önlem için neredeyse her gün yapraklarını ıslak bezle silmeniz lazım (ektili bir ilaç bulamadığınız takdirde). Yıkamak etki etmiyor çünkü filkulağı yapraklarının özelliği o parazitlerin tutunup yuvallanmalarına elverişli dokuya sahiptir.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.

Lütfen sorunuzu konu ile ilgili sayfaya yazmaya gayret edin.

Sorunuzu/Yorumunuzu yazın:

Sorunuz cevabımla birlikte 1 veya birkaç saat içinde burada görünür olacaktır. Lütfen ara sıra kontrol edin.