Lagerstroemia speciosa, fotoğraf: kew.org
Lagerstroemia speciosa (dev oya ağacı) Kınagiller familyasından, kışın yaprak döken, küçük ağaç biçiminden 15m kadar büyük ağaç olacak şekilde şekil alan bir ağaçtır. İlkbahardan sonbahara kadar çiçek açmasıyla değerlidir. Türkiye’de yaygın olmayışının sebebi kış soğuklarına fazla dayanmamasıdır. En fazla -5C dereceye kadar, yıpranarak dayanır. Ve bu yıpranmalar karşısından çoğu yerde ağaç olamaz. Dipten dallar uzatan bir çalı halde kalır. Akdeniz ve Ege bölgelerimizin deniz seviyesi düşük rakım yerlerinde güzel bir ağaç olarak yetiştirebilirsiniz. Doğu Karadeniz bölgemizin kıyı kesimlerine de uygundur.
Ana vatanı Çin’in batısı ve Hindistandır. Güneydoğu Asya’da pekçok yere dağılmıştır ve sevilen bir süs ağacı olmuştur. ABD’de de iklimi uygun yerlerde yaygınca kullanırlar.
Çiçekleri biraz iricedir. Hafifçe mora çalan pembe, lila rengi ve pembeye yakın mor gibi tonlarda çiçek açan çeşitleri var. Çiçeklerinde taç yapraklar buruşukça olup şekliyle, iriliğiyle ve rengiyle Cistus creticus çiçeklerine büyük benzerlik gösterir. Ama o küçük bir çalı, Lagerstroemia speciosa ise bir ağaçtır.
Bildiğimiz oya ağacı ile farkları: Aynı cins ağaçlardır (türleri farklı). Burada konumuz olan tür daha iri yapılıdır. Çiçekleri de daha büyük ve daha gösterişlidir. Üstelik çiçek açma dönemi uzundur. Genelde ilkbahardan sonbahara kadar çiçek açar. Daha da önemlisi, Lagerstroemia speciosa havası nemli bahçelerde hastalıklanmaz.
Sevdiği şartlar: Tam gün güneşli yerleri sever. Kuraklığa uygun değil. Gereksiz yere aşırı sulamalardan ise zarar görmez. Toprak seçmez.
Lagerstroemia speciosa fidan üretimi: Tohumdan yetiştirmek basittir. Çevreye dökülen tohumlarının kendi kendine çimlenip mini fidanlar türediğini görebilirsiniz. Fakat onları söküp başka yere dikince tutmaları çok zor olur. Genelde tutmazlar. Onun için söküp alma işini kış sonunda, köklerini tutunduğu topraktan hiç ayırmadan yapmalısınız. Diğer çoğaltma yöntemleri: Şubat başında tam olgun dal çeliği.. Yaz aylarında yarı olgun dal çeliği.. Ve havai daldırma yöntemi. Kış ortasında tam olgun dal çeliklerini topuklu çelik olarak hazırlamanızı tavsiye ederim. Ayrıca, ilkbahar sonuna doğru tepe çeliği yöntemi ile de fidan üretimi yapabilirsiniz.