Madagaskar palmiyesi

Bilimsel adı Pachypodium lamerei olan Madagaskar palmiyesi zakkum ve mum çiçeği gibi Apocynaceae familyasındandır. Palmiyelerle de kaktüslerle de hiçbir alakası yoktur. Ana vatanı Madagaskar’ın güneyi, subtropikal iklim kuşağıdır.

Özellikleri

Pachypodium lamerei sukulent bitkilerdendir. Her zaman boyuna göre fazlaca kalın gövdeye sahiptir. Mesela küçük saksılarda küçük bir fide halinde satılır ama bu halinde bile gövdesi boyuna göre fazla kalındır. Doğal yaşam alanlarında 4-6 metre ağaç gibi gelişir. Ana gövde baştan sona, tamamıyla kodeks gövdeden ibarettir.

Madagaskar palmiyesinin kodeks gövdesi patates gibi kolaylıkla köklenici ve filizlenici özelliktedir. Uzayan tepesini kesseniz yanlardan filizlenip yeni dal(lar) geliştirir. Doğal yaşam alanlarında bazen kurak dönem o kadar uzun sürer ki kökleri tamamıyla kuruyup gider. Ama biraz yağmur yağdığında acilen tekrar kök salmaya başlar.

Madagaskar palmiyesi görünüm (1)

Yaprakları dar ve uzun yapılı olup parlaktır. Bitki gelişirken en uçtan yeni yapraklar ve dikenler verir. Sadece dalların tepe uçlarında yaprak görürüz. Bu haliyle palmiye gibi görünür. Gövdesi ve varsa yan dalları dikenlerle kaplı olur. Kışın yapraklarını döker. Ayrıca yaz aylarında susuz bırakırsanız yine yapraklarını döker.

Çok az yan dal verir. Yan dal vermesi ya tepesinde en uçtaki meristem hücrelerinin bulunduğu yerin zarar görmesiyle olur ya da çiçek açarsa, zakkumun çiçek açtığında yaptığı gibi, çiçek sapı tam ortadan çıkar ve sapın çevresinde birkaç filizlenmeyle ana gövde birkaç dal halinde gelişimine devam eder.

Çiçek açması genellikle 1 metreyi geçtikten sonra olur. Çiçekleri güzel görünümlüdür. Tıpkı beyaz zakkum çiçeklerine benzer ve hoş kokuludur. Fakat iç mekanlarda Madagaskar palmiyesi çiçek açmaz. Zaten salonlarda gelişimi de oldukça yavaştır. Sebep krasula metabolizmasıdır. Sadece gece karanlık saatlerde nefes alır ve bunun için esintilere ihtiyacı vardır. Ayrıca yaz boyunca günde saatlerce kızgın güneş almaya ihtiyacı var.

Zehirlidir. Budamada veya keserek üretim işlerinde öz suyuna karşı dikkatli olun.

Kış soğuklarına belki -6C dereceye kadar dayanır ama fena zarar görür. -1C derece gibi çok hafif don olaylarında bile tep kısmı kararıp çürür. Sadece tepe kısmının çürümesi önemli bir zarar sayılmaz. İlkbahar gelince tepeden uzaması mümkün olmayacağından tepe kısmın yanlarından bir, iki veya birkaç yeni yan dal ile gelişimine devam eder.

Yetiştirme, bakım istekleri

Madagaskar palmiyesi günde birkaç saat direkt güneş ister. Evde tam pencere yanında tutmalısınız. Ayrıca yeri yaz boyunca özellikle gece saatlerinde havadar, esintili olmalıdır.

Toprak olarak 3 ölçü torf toprak + 2 ölçü iri taneli dere kumu + 2 ölçü ponza taşı karışımı yapın.

Sulama: Yaz buyunca dışarıda ya da gece gündüz esintili pencere yanında olması şartıyla çok sık, bol bol su dökerek sulayın. Fakat havadar olmayan odalarda toprak iyice kurudukça sulamalısınız. Kışın eğer bulunduğu oda gece gündüz sürekli sıcak değilse hiç sulamayın. Susuz bırakmaktan hiç korkmayın. Yaprakları kurur. Belki kökleri de kurur ama bunların hiçbir sakıncası yok. Ama eğer uygunsuz zaman ve mekanlarda sulama hatası yaparsanız çürüyüp ölür.

Suladığınız zaman mutlaka çok fazla su dökerek, toprağı yıkayarak sulamalısınız. Saksı altındaki tabakta su beklemesin.

Saksının alt tarafında suyu derhal süzdürecek şekilde birkaç delik olmalıdır. Deliklerin üstüne toprak dışarı akmasın diye taş veya strafor tabak parçaları koyun.

Bitki besini verme: Önemlidir. Kaktüs-sukulent bitki besininden, nisandan eylüle kadar her üç sulamada bir, sulama suyuna karaştırarak verin. Besinli suyu yukarıda anlattığım kadar bolca tutmanıza gerek yok. Saksı alt deliklerinden bir iki damla su çıkacak kadar miktar yeterli. Ayrıca bitki besini vereceğiniz zaman toprak kupkuru olmamalıdır. Bir önceki sulamadan sonra, toprak biraz kuruyunca besinli su ile sulayın.

Madagaskar palmiyesi üretimi

Tohumla, gövdeyi bölmekle ve dipten verdiği yavrusunu ayırmakla çoğaltılır. Tohumla üretim tavsiye edilmez çünkü fidelerini büyütmek çok zordur.

Dipten yavru verirse iyice güçlendiği zaman ayırın. Yavruyu anasından keskin ve temiz bir bıçakla kesip alacaksınız. Kesme işinden sonrasını aşağıda ana gövdeyi bölme yönteminde anlattığım gibi yapın.

Bölerek çoğaltmak

Yan dal vermiyor ama fazla uzayınca üst kısmı haziran ayının başında keserek o parçayı köklendirebilirsiniz. Ana gövde ne kadar kalınsa o kadar uzun keseceksiniz. 1 metre ise ana gövde kol gibi kalındır. Bu takdirde 30-35cm olarak parçalara ayırın. Daha kısa ise daha incedir. Sadece 30cm ise üst 20cm kısmı kesip alın.

Üst kısmı giden ana bitki ise tam kesik yerin kenarlarından en az bir yeni dal uzatacaktır. Eğer fazla sayıda dal uzatırsa onları da sonraki yılın haziranında aynı şekilde yeni fide üretimi için kullanabilirsiniz.

Haziran başında kesip aldığınız parçayı 8-9 gün tamamen açık havada bekletin. Kesik, yaralı kısım kuruyup kabuk bağlamalıdır. Sonra toprak kısmında anlattığım gibi karışıma dikin. Karışım kuru olmalıdır. İlk on gün boyunca hiç sulamayın. Sonra normal köklü bir bitkiymiş gibi sulamaya, bakıma devam edin. Çok hızlı köklenir ve hızlıca yapraklar verir.

***

Pachypodium cinsinin birçok türü var. Bazıları tıpkı Adenium tarzında gelişir. Burada sadece Madagaskar palmiyesi adıyla bilinen Pachypodium lamerei türünü ele aldım. Zaten süs bitkisi olarak en çok yetiştirilen türü budur.

(1) – Fotoğraf: Pinterest

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Kaktüs-Succulent

Etiketler:


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.

Lütfen sorunuzu konu ile ilgili sayfaya yazmaya gayret edin.

Sorunuzu/Yorumunuzu yazın:

Sorunuz cevabımla birlikte 1 veya birkaç saat içinde burada görünür olacaktır. Lütfen ara sıra kontrol edin.