Vanda

Evlerde boş cam vazolarda kökleri açıkta yetiştirilebileceği sanılan, çoğu çeşitleri hoş kokulu olan ve ticari açıdan en değerli orkidelerden olan vanda orkidelerinin yetiştirilmesi hakkında son derece değerli ve önemli bilgiler burada.

Orkidegiller (Orchidaceae) familyasının Epidendroideae alt familyasından, Vandeae grubuna mensuptur. Orkidegillerin binlerce türü içinde en fazla evrim geçirmiş olanlar Vanda orkideleridir. Vanda cinsinin 50 kadar türü var. Yüzlerce hibritleri, kültivarları geliştirilmiş. Kesme çiçekçilikte orkideler arasında en çok Vanda türlerinin yetiştiriciliği yapılır. Kesme çiçekçilikte eskiden beri batı kültüründe kadına değer vermenin ciddi göstergelerinden olup günümüzde de bir şekilde kadınlara yönelik hediyelik orkideler (tek çiçek halinde hediyelik) en çok Vanda çeşitlerindendir.

Genel özellikleri

Vandalar elli civarında türleriyle epifitik (kökleri açıkta ağaçlar, kayalar üzerinde) ve terestiyal (normal bitkiler gibi toprakta, toprağa bağımlı) olarak diğer orkidelerden pek fazla farklı olmayan orkidelerdir.

Vanda orkidesi

Süs bitkileri sektöründe en çok evlerde yetiştirilmeye uygun epifitik vandalar bütün dünyada büyük ilgi görür. Terestiyal vandalarsa iklimi uygun tropikal ve subtropikal memleketlerde bahçelerde yetiştirilmesi açısından yine değerlidir.

Habitat

Vandalar genelde 900m ve çok daha yüksek dağlara aittir (Himalayalar – Endonezya arası bölgede dağlar, dağ ormanları ve sis ormanları). Bu bölgelerde iklim farklılığı nedeniyle vanda türlerinin ait olduğu coğrafyalara göre geçirdikleri evrim de birbirlerinden biraz farklıdır. Himalaya etekerinde kış kurak ve biraz soğuk geçer. Oraların vandaları soğuğa dayanıklı succulent özelliklidir. Daha güneyde daha yumuşak iklimde vandaların succulent özellikleri de az olup Phalaenopsisler kadardır. Bunların kış soğuklarına dayanıklılıkları da Himalaya vandaları kadar iyi değildir. Farklı coğrafyalara ait türlerden türetilen hibritler genel olarak tropikal dağ iklimi bitkileridir diyebiliriz.

Yapıları

Tüm vandalar monopodyal (tek gövde halinde) gelişirler. Kök yapıları ve yaşadıkları yerler ise türden türe değişir. Epifitik olarak ağaçlar / kayalıklar üzerinde kökleri açıkta yaşayan türlerin çoğunlukta olmasıyla beraber toprakta yetişen bahçelik Vanda türleri de var. Her tür ait olduğu coğrafyanın iklimine göre farklı yapraklara sahiptir. Yapraklar genelde succulent özelliklidir. Bazılarında çok ince çok dar yapılı olabiliyor. Bazılarında geniş ve büyük.

Hibritler

Vanda orkidelerinin süs bitkisi olarak ticareti yapılan çeşitleri çeşitli türlerden oluşturulmuş hibrittir. Azgınca büyüyen liana tipi güzel çiçekli vandalar daha zarif gelişim gösteren türlerle, güzel çiçekli ama dayanıksız vandalar dayanıklı türlerle hibrit edilip ıslah edilmiş. Ayrıca çiçek güzelliklerinin, renkliliklerinin zenginleştirilmesi amacıyla da hibritler yapılmış.

Evlerde Vanda yetiştirmek

Vanda doğal türleri hakkındaki habitat vesaire bilgileri her türde değişik olabiliyor. Hibritler ise birkaç farklı türün özelliklerini taşıdıklarından dolayı bakımı ve istediği şartlar hakkında çok kesin bir şey söylenemez. Dayanabileceği son sınırlardan, en iyi gelişim göstereceği şartlardan çok kesin bilgilenebilmemiz mümkün değil. Öte yandan çeşitli türlerin melezi olan ticari hibritlerde özellikler karışık olduğu gibi farklı ortamlara uyumları da karışıktır yani hibritler daha kolay yetiştirilebilir. Hibrit vandalar evlerde süs bitkisi olmaya uygundur. Çeşitler çok fazla ama ortalama bir bakım bilgisi vermek mümkün. Aşağıdaki tavsiyeler her türlü hibrit ev uyumlu Vanda orkideleri için ortak, genel bilgiler.

Topraklı ve topraksız şekilde vanda orkidesi bakımı

Vanda orkidelerinin büyük, geniş, renksiz cam vazolarda çıplak kökleriyle su ve toprak olmadan satıldıklarını görmüşsünüzdür. Bu şekilde yetiştirilmesi tehlikeli. Birkaç günlük ihmalde vandanız dehidrasyon sonucu tedavi edilmesi imkansız derecede bozulabilir. Onun için benim tavsiyem vandaları falanopsisler gibi saksıda yetiştirmek.

Güneş ihtiyacı

Sadece haziran, temmuz, ağustos aylarında öğle civarı güneşinden koruyun. Sabah veya akşamleyin günde 3 saat kadar güneş alabilmeli. En iyisi sabah güneşidir. Fazla sıcak oluyorsa güneşi fitreleyin. Diğer aylarda, özellikle de kasım nisan arasında ne kadar fazla güneş alsa o kadar iyi. Çiçekliyken güneşin fazlası çiçekleri çabuk soldurmasın diye yine güneşi filtrelemek iyi olur.

Sıcaklık

Vandalar sıcak sever. Soğuğa dayanıklı olsalar bile yetiştirdiğiniz odanın sıcaklığını yıl içinde hiçbir zaman 10C derece altına düşürmeyin. Yoksa çiçeklenmesi sonraki yıla kalır. Düz mavi renkliler için biraz soğuk pek fark etmiyor. Diğerlerinde dikkatli olun.

Çiçeklenme

Herhangi bir zamanı yok. Doğru şartları sağlayıp doğru besleyebildiğiniz takdirde özellikle güneşten mahrum etmezseniz, gece serin esintilerde su fısfıslamayı ihmal etmezseniz gelişiminin seyrine göre her zaman çiçek açabilir. Yılda iki-üç belki dört defa çiçek açtırabilirsiniz. Vanda çiçekleri fazla dayanmaz. 1 hafta, en fazla 1 ay dayanır.

Cam vazoda susuz topraksız Vanda yetiştirilmesi

Cam fanusta vanda orkidesi

Kökleri açıkta olarak geniş cam vazolarda satılan vandaları satın alırken dikkatle inceleyin. Kökler yeşilimsi ve sağlıklı görünüyorsa, gövdede ve yapraklarda buruşukluklar yoksa sağlığı yerindedir. Değilse çiçeğinin sağlıklı görünmesine aldanmayın. Almamanızı tavsiye ederim. En azından, kökler beyazlamış olsa bile gövdede ve dallarda hiçbir buruşma alameti olmamalı. Köklerin canlı ve dolgun görünmesi şartıyla beyazlaşması problem değildir. Bir müddet suda bekletince yeşile döner.

İlla topraksız susuz olarak cam vazoda yetiştirmek istiyorum diyorsanız aşağıdaki bilgileri dikkatle okuyun. Gereğini hiç ihmal etmeden yapmak zorundasınız. Ama ben yine de tavsiye etmem. Zira yıllar boyunca her gün her gün aynı özenli bakımı yapamazsınız.

Kökleri dikkatle gözleyeceksiniz. Her ne zaman köklerin yeşil rengi kaybolursa günün serin saatlerinde 20-30 dakika suda bekleteceksiniz. Duruma göre iki saate kadar bekletebilirsiniz. Aslında köklerin yeşilliğinin azalmasını beklemeden her gün günde 15 dakika suda bekletmeniz daha iyi olur. Çünkü kökler başka sebeplerle de yeşilliğini kaybetmeyebilir ama bünye susuzluktan telef olabilir. Neyin ne olduğunu anlayabilmek biraz profesyonellik ister.

Sıcak yaz günlerinde akşam serini başladıktan sonra ev içinde hava cereyanı gibi esinti, kuvvetli hava akımı sağlayarak vanda orkidenize bol bol su fısfıslayın. Bu sırada kökleri vazoda olmamalı. Akşamları çamaşır ipine asın püfür püfür rüzgar alırken sık sık üstüne su fısfıslayın. Bunu çok sever. Aktif gelişmesi de buna bağlıdır zaten. Kışın da aynı şartları sağlar aynı şeyi yaparsanız çok iyi olur. Suda bekletme işi ayrı, hem onu hem bunu ikisini de yapmalısınız. Kışın zor ama klima kullanılan odalarda sürekli hava akımlarının olur ve bu da Vanda için güzel bir avantajdır.

Topraklı olarak, saksıda vanda orkidesi yetiştirilmesi

Bu daha kolayı, daha sağlıklısı. Vanda orkidelerinizi saksıda yetiştirmenizi tavsiye ederim. Devamlı kalın kökler çıkarıp çevreye uzatsa bile köklerinin az da olsa bir kısmının nemli toprakta olabilmesi ihmaller sonucu dehidrasyon sorununu, hayati tehlikeleri azaltacaktır.

Vanda toprağı hazırlama

Falanopsis orkideleri için satılan özel orkide toprağı (çam kabuklarından ibarettir) ve ponza taşı edinmelisiniz.
iki farklı şart için iki ayrı formül:

Saksı plastik veya seramik saksı ise: 1 ölçü çam kabukları + 1 ölçü ponza taşı. İyice karıştırın.

Saksı her tarafı delikli organik sepet saksı ise: 2 ölçü çam kabukları + 1 ölçü ponza taşı. İyice karıştırın.

Vandanızı en üst birkaç kök dışarıda kalacak şekilde diğer alt kökleriyle bu karışıma dikin.

Saksı

Yukarıda toprak meselesinde anlattığım gibi iki ayrı saksı modeli var.

1- Herhangi bildiğimiz saksılar. Bunlarda altta büyük delikler mutlaka olmalı ki suladığınızda içerde su birikmesin derhal aksın gitsin. Daha büyük saksıya aktarmak gerekmedikçe toprak değiştirmek de gerekmez. Topraktaki kökler çok fazla artarsa yılda veya iki yılda bir saksı değiştirin.

2- Her tarafı delikli organik sepet saksılar. Aslında Vanda vb orkideler için ince tahta çıta parçalarından kafes gibi saksılar yapılır. Kendiniz yapabilirsiniz. Bunlarda yıllık veya iki yıllık saksı değişimi şöyle: İçerde kökler fazlaca arttığında hiç sökmeden olduğu gibi az farkla bir boy büyük sepete / kafes saksıya geçirin kenarlardan ponza-çam karışımı doldurun.

Saksıda vanda orkideleri

Saksıda vanda orkideleri

Saksıların büyüklüğü ise köklerin çok zor sığacağı kadar olmalı. Yoksa büyük saksıda kökler fazlaca havasız kalır. Vandanın en alt kısmının ve birkaç kökünün toprakta olması yeterli. Zaten ortam şartları Vandaların yaşayabileceği nitelikteyse bol bol havai kökler çıkarıp çevreye uzatır. Toprakta zaptedebilmeniz kesinlikle imkansızdır. Ortam şartları uygun değilse vandaları hiçbir şekilde yaşatamazsınız.

Sulama

Toprağını birkaç santim eşeleyerek kontrol edin. Çam kabuklarını sıktığınızda elinize hiç yaşlık gelmiyorsa bütün saksı içeriği maddelerini ve kökleri iyice yıkayacak kadar bol miktarda su ile sulayın. Toprak fazlaca ponza taşı ile karıştırılması gerektiğinden dolayı çabuk kurur. Duruma göre yazın her gün veya haftada iki defa, serin zamanlarda haftada bir, kışınsa haftada veya on günde bir sulamak gerekecek kadar toprağı kurumuş olur. Kışın bulunduğu yer fazlaca serin oluyorsa ayda bir gibi, az miktarda su ile sulayın.

Bu şekilde toprakta yetiştirdiğiniz vandalarınızın üstlerine hemen her gece serin esintiler eşliğinde su fısfıslamalısınız. Çünkü pek sık sulamamanız gerektiğinden dolayı ve çevreye fazlaca yaydığı dış köklerinden dolayı sadece topraktan aldığı su yetmez. Doğal ortamında olduğu gibi yapraklarıyla ve dış kökleriyle de su içebilmeli.

Besin verme

Camda, topraksız yetiştirmede usul: Her beş suda bekletmede bir defa suyuna uygun oranda bitki besini karıştırın. Sonra o suyu atmayın diğer bitkilerinizi sulayın.

Toprakta yetiştirmede usul: Yine her beş sulamanın birinde sulama suyuna bitki besini karıştırın.

Besinin dönemlere göre niteliği: Vanda orkidelerinde özel orkide besini kullanmayacaksınız. Çiçeklendikten sonra iki ay boyunca azot oranı yüksek bitki besini verin. Daha sonra genel amaçlı bitki besini ile devam edin. Çiçek tomurcukları fındık kadar olduğunda besin vermeyi bırakın. Çiçekler açtıktan sonra yine başa dönüp azot oranı yüksek bitki besinine iki ay kadar devam edin.

Yapraktan besleme her epifitik orkidede olduğu gibi Vanda türlerinde de büyük fayda sağlar.

Esinti ve su fısfıslama

Falanopsislerde olduğu gibi Vandalarda da esinti çok önemlidir yoksa yaşayamazlar. Özellikle günün karanlık – gece vakitlerinde esinti sağlamalı ve esinti varken üstlerine su fısfıslamalısınız. Diğerlerinden farklı olarak, vandalarda serin esintilerin fazla soğuk olmamasına dikkat edin. 15C derece altına düşmemesi gerekiyor. Havası kuru olmayan yerlerde son sınır 10C derece. Daha soğuk ise bir yıl kadar çiçek açmamada inat etmesine sebep olabilir.

Yukarıda da esintide su fısfıslamanın önemine değinmiştim. Ayrıca her tropikal dağ ormanı ve sis ormanı bitkilerinde aynı şey geçerlidir. Esintiler devam ettikçe bu tip bitkilere ıslaklık kurudukça tekrar tekrar su püskürtebilirsiniz. Islaklık kuruyana kadar esinti devam edebilmeli. Sıcak saatlerde ya da güneş alması gereken türlerde güneşli sıcak vakitlerde esinti fazla şiddetli olmasın ve üstlerini de ıslatmayın.

Çoğaltılması

Vanda orkideleri tek gövde olarak uzar gider. Çiçek saplarında keiki yapmaz. Nadiren gövde üzerinde keiki oluşturur. Bu da en az 4 yıl yaşlandığında başlar. Evlerde kendi imkanlarımızla çoğaltabilmemiz zor. Aşağıdaki iki metoda göre düşünün.

1- Gövdeyi ikiye bölme: Bu usulde ikiye bölünecek gövdenin her iki kısmında da en az 3 tane uzun ve sağlıklı köklerin olması gerekiyor. Vandanızın uzamış gövdesinde köklenme olmamışsa sebep gece esinti sağlamamanız ve esintide üstüne su fısfıslamamanızdır. Özel hormonlar hikaye. İnanmayın. Köklenme gece esintileri sayesinde olur. Yeterince güçlü kökleri varsa üst kısmı kesip ayırın. Üst kısım hayatına devam edeceği gibi alt kısım bir veya iki yerden filizlenerek büyümeye devam edecektir. Ama unutmayın, kestiğinizde her iki kısımda da yeterince güçlü kökler olmak zorunda. Toprakta yetiştiriyorsanız toprak altındaki kökleri yeterince sağlıklıysa alt kısma o kökler yeter. Ama üst kısımda mutlaka tam gelişmiş tam sağlıklı en az üç kök olmalı.

2- Vandalar nadiren yavru (keiki) oluşturur. Biraz uzamasını bekleyin (bir yılı bulur). Yavrunun sağlam bir gövdesi ve en az 10cm uzunluğunda en az iki tane sağlam kökleri varsa anasına bitiştiği yerden temiz keskin bir bıçakla keserek ayırın.

Dikkat: Yukarıdaki her iki yolda da ayırma zamanı ilkbaharda olmalı. Sonra ayrılan kısım aynen yukarıda ‘camda topraksız yetiştirme‘ usulündeki gibi en az 10 gün büyük bir dikkatle bakılmalı. Toprağa dikecekseniz 10 gün geçtikten sonra dikin.

Sorunlar, hastalıklar

Orkidelerden anlamayanların başlayacağı bir tür değildir, zordur diyenlere katılmıyorum. Bütün mesele yukarıda anlattığım bakım şartlarını eksiksiz yapabilmek. Bunun için diğer kolay orkidelerden tecrübe kazanmış olmak hiç gerekmez. Ama biraz müşkülpesent bir tür olduğu elbette doğru. Ben yukarıda gerekenleri anlattım. Riayet ederseniz problem yok. Umursamazsanız vandanız bozulacak ve tedaviye cevap veremeyecek hale gelecektir.

Vandalarda en sık görülen problem dehidrasyondur (bünyenin susuz kalması, dokuların susuzluk yüzünden tahrip olması). Çünkü insanlar yanlış anlama sonucu Vandaları kaktüslerden bile daha çok susuz bırakırlar. Oysa vanda orkideleri sadece soğukta susuz kalmaya dayanabilirler. O da ihtiyaç değil, sadece dayanıklılık.

Diğer bir sorun saksıda toprakta yetiştirilenlerin ikide birde sulanması sonucu köklerde başlayan çürümenin gövdeye sirayet ederek bitkinin ölmesi. Ya da hiç sulamayıp vandacığı dehidrasyona terk etmek ayrı bir ‘meraklı duyarsızlığı’dır.

Yine çok yaygın sorunlardan biri vanda orkidelerini hiç sevmedikleri esintisiz yerlerde tutmak, gece serinlik veya esinti sağlamamak. Bu da büyük zarar verir. Gelişim tamamıyla durur.

» Orkide promlemleri sayfasını okuyarak hangi sorunlara ne gibi çözümler getirilebilir öğrenebilirsiniz.

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Orkideler

Etiketler: | | | |


'Vanda' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Candan H. -İzmir dedi ki:

    Merhaba, ben yine bilgi rica ediyorum. İki tane vanda orkide aldım çok güzel mor çiçekli. İki ay oluyor. Büyük cam vazolar içindeydiler. Haftada bir sadece köklerine kadar suda 10- 15 dakika bırakıyorum. Çiçekleri geçti, bir tanesi gayet sağlıklı diğeri alttan devamlı yaprak döküyor. Köklerden yapraklara kadar olan ara sopa gibi kaldı. Bu arada göbekten yeni yaprak veriyor. O köklerle yaprak arasında olan bölgeyi de suya batırsam mı? Çok kuru görünüyor. Çiçeklenmeleri için ne yapmalıyım?
    ***
    Haftada bir yapmakla büyük hata etmişsiniz. Her gün yapacaktınız. Ayrıca gece saatlerinde üstüne su fısfıslamak lazım. Yukarda ayrındılı bilgiler var. Bakımını doğru yaparsanız çiçeklenmeme problemi olmaz. Unutmayın gündüz sıcak, gece serin.

  2. Tuba T. -İzmir dedi ki:

    Bana Singapur’dan korumalı bir ambalajda dikilmek üzere hediye vanda orkidesi geldi. Halihazırda vakumlu bir ambalajda, besinli bir kapta duruyor. Paketi açtığımda hemen kökü yıkayıp dikmem gerekirmiş. Evde daha önceden aldığım ve yazın mevsimsel sebeplerle yaşatmayı beceremediğim orkidemin toprağımı kullansam uygun olur mu sizce?
    ***
    Olabilir ama vandanın kökleri çürüyebilir. mutlaka ponza taşı ile karıştırmak lazım.

  3. Canan, İstanbul dedi ki:

    Merhaba sitenizden çok faydalanıyorum öncelikle elinize sağlık. Nasıl olduysa bir vanda orkide bulup aldım fakat ambalajının altında farketmemişim yaprakların gövdeyle birleştiği yerlerde çok ince örümcek ağları ve ağların üstünde onlarca küçük siyah sinek vardı, paniklediğim için hemen elimin altında olan muhabbet kuşu bit ilacını uzaktan sıktım ve açık havaya çıkardım. Birkaç saat sonra da tüm yaprak diplerini ıslak havluyla temizledim, yıkayamıyorum çünkü çiçekli, yaprak aralarındaki suyu atması için ters çevirirsem çiçekler zarar görür yada kırarım diye düşündüm. Fakat temizliği yaparken köklere yakın kısımda çürük kokusu aldım sanki. Şimdi bir insektisit (bitkisel) bir de fungal ilaç kullanacağım. öneriyor musunuz? Başka ne yapmalıyım? Bir de yeni satışa çıkan rattan sepetlerde büyütsem nasıl olur? 60- 70 cm uzunluğunda kalın kökleri var. Şimdiden teşekkürler…
    ***
    Örümcek ağları dediğiniz şeyler tarifinize göre örümcek bit denen akar’ların eseri. Her zaman ağ oluşturmazlar. Gözle görülmeleri çok zor o kadar küçükler. Zararları ise çok büyük. Ağların üstündeki böcekler ayrı. Onlar önceki ortamda diğer saksılardaki sulu toprakta üremiş olup oraya düşmüş ölmüşlerdir sanıyorum. Yapmanız gereken şey, musluğun altında güzelce yıkamaktı. En iyisi duş altında şiddetli su püskürterek yıkamak. Çiçekler ıslanmakla zarar görmez. Suyunu süzdürürsünüz, esintili yerde tutarsınız (zaten orkideler esintide ıslaklığının kuruyup bünyenin soğumasında canlanır zindeleşir). Bitki bitleri için olan ilaçtan kullanmanız iyi olur. Küf veya çürük kokusu için ilaç kullanmanız hiç gerekmez çünkü küf olması daha iyidir zira küf der ki orkideniz için bu ortamın esinti ve güneş şartları hiç iyi değil, sağlığı tehlikede. Bakım bilgilerini okumuşsanız esintinin güneşin vandalar için önemli olduğunu görmüşsünüzdür. Bu şartlarda küf, mantar filan olmaz. Rattan sepetler evet vandalar için çok uygun.

  4. Nihan, Eskişehir dedi ki:

    Ben vanda orkidemi satın alırken büyük bir cam vazo içindeydi ve içinde kökleri kaplayacak kadar su vardı. Satıcı su eksildikçe ilave etmemi, 2 haftada bir bu suya bitki besini eklememi söyledi. Ancak eve gelip meraktan internette araştırma yapınca sürekli su içinde tutulduğuna dair hiçbir bilgi görmedim. Böyle bir uygulama vandayı öldürür mü?
    ***
    Kesinlikle öldürür. Çiçekçilerin verdikleri tavsiyelerin yüzde doksan dokuzu bitkileri öldüren zararlı şeyler, geri kalan yüzde biri ise tamamıyla deli saçması.. Galiba kimse bitkileri yaşatamasın yeni alsın diye öyle yapıyorlar. Yıllarca birçok farklı tür hakkında sizin gibi soranlar hep çiçekçilerin akıl almaz zararlı tavsiyelerini anlatmıştır. Siz ne ilksiniz ne de son. :) Garip ama gerçek.

  5. Nihan, Eskişehir dedi ki:

    Uyarınızdan sonra hemen vazonun içindeki suyu boşalttım. Anlattıklarınıza uygun bir bakım yapmaya gayret ediyorum. Çok teşekkürler…

  6. Hakan, Istanbul dedi ki:

    Merhaba, tesadufen sitenizi kesfettim, oncelikle derinlemesine bilgi acigi cok olan cicek kulturu konusunda uzman bir yerli site ile karsilastigim icin mutluyum. Su ana dek yurtdisindan getirdigim kitaplar ve yabanci orkide siteleri ile bilgi dagarcigimi genisletmeye calistim. Orkide merakim yeni diyebilirim, 6 ay gibi. 10 kadar Phalaenopsis ve 2 tane Vanda edindim. Vandalar uzun cam vazoda, ikisi de hibrid, bir tanesi Sansai Blue, digeri Robert’s Delight Red Spots (hibrid cinslerini internette uzun sure arastirdiktan sonra tespit ettim aldigim cicekcilerin cok fazla bilgisi yok). Cicekcilerden bunlari temin ederken sizin de takdir edeceginiz gibi yalan yanlis bilgiler gelecegini bildigimden tamami ile kitaplara ve uzman sitelerdeki bilgilere basvurdum. Haftada 4-5 kere gunde yarim saat suda bekletiyorum. Haftada 1 ayrica sivi gubre katiyorum (Orchid Myst Grow ve Bloom, cicekleri varken Bloom, cicek doktukten sonra spike larini kesip grow a donuyorum). Ikisi de yeni kok verdi ve yapraklari oldukca saglikli, yeni yaprak vererek uzamaya basladilar. Size danismak istedigim iki konu var (sayfadaki bilgileri okudum), her ne kadar aksam sulayin diyorsaniz da bazi yayinlar ve kitaplarda aksam yerine sabah sulamasi oneriliyor, fungus ve benzeri problemler olabilir aksam sulamada hava soguyunca denmis. Ben suan aksam suluyorum ama hava sicak, sonbahar ve kisin sabah sulanmasi daha iyi midir yoksa 4 mevsim aksam sulama mi oneriyorsunuz? Vandalari sularken vazodan cikarip ayri bir kovada suluyorum, ancak sikca vazodan cikarip tekrar koyunca narin olan bazi koklerin zarar gorme ihtimalini dusunup artik vazoda birakip vazo icinde suluyorum, ancak bu durumda da vazonun dibinde az da olsa su birikintisi kaliyor tabii, buna temas eden kokler de var, ne tavsiye edersiniz? Son sorum, gubreleme icin haftada bir sizce uygun mu (elimdeki yayinlardan gorebildigim 1 yada 2 hafta civari denmis). Selam ve sevgiler.
    ***
    Akşam sulamayın diyenler iki şeyi görmezden geliyor ya da bilmiyorlar. Orkideler akşam karanlıkta aktif olur. İkincisi esinti mutlaka lazım. Esinti yoksa her türlü hastalıklar türeyebilir. Esinti mutlaka lazım. Mümkün değilse vantilatör çalıştırılabilir. En azından ıslaklık tamamıyla kuruyana kadar. Besin vermeye gelince, önemli olan şey orkidelerin gece karanlık saatlerde esinti alabilmesi ve yaşamsal aktivitelerinin sekteye uğramamasıdır. Bu takdirde havadaki tozlardan ve sulama suyundan bile ihtiyacı olan elementleri alabilmede orkideleri çok becereklidir. Yaratılışları böyledir. dolayısıyla özel orkide besinini haftada bir vermek yeterli olabilir. Fazla olsa ihtiyacı kadarını alır. Bünyesinde depolar, daha sonra besin vermeseniz bile depoladıkları besini enerjiyi aylarca kullanabilirler. Bunların özelliği zaten önce depolamak sonra kullanmak. gerçi hemen her bitki böyle yapıyor.

  7. Hakan, İstanbul dedi ki:

    Çok teşekkür ederim yanıtınız için. Vandaların gelişimlerini bir süre daha izleyip sizle tekrar paylaşmak isterim. Her ne kadar cam vazodan uzak durun deseniz de ben vazoyu şu an için kendi sistemime daha uygun buluyorum zira kökler açıkta olduğu ve düzenli sulama istediği için unutma ihmal etme ya da tembelleşme gibi bir duruma imkan olmadığını biliyorum. Bir süre evde olmayacağımız durumlar için de (tatil vs) bakmasını öğrettiğim arkadaşlarıma bırakıyorum. Selam ve sevgiler.
    ***
    Her gün ilgilenecekseniz belki öylesi daha iyi bile denebilir. Gelişmeleri yazmanızı beklerim. Teşekkür ederim.

  8. Sarp S. -İstanbul dedi ki:

    Benim vandam mavi zemin beyaz noktalı. 4 ay sonunda yaprakları çürümeye başladı. tatile giderken bırakacak kimse olmayınca onu da yanımda götürdüm. tatildeyken zannedersem güneş yapraklarını yaktı. kökleri. sağlam neyapabilirim?
    ***
    Bekleyeceksiniz yeni yapraklar çıkarsın. Şimdi güzelliği gitmiş yaprakları sakın kesmeyin. Yukardaki bakım bilgilerine göre yetiştirin.

  9. İset, İstanbul dedi ki:

    Benim vanda orkidem geçen sene mayısta geldi. Bir süre sonra ciceğini ve sonrasında da teker teker yapraklarını sarartarak döktü. Şu an 3 yaprağı var ve hiç büyümüyor. Kökleri çürümüş olmalı ki kahverengi. Suda beklettiğimde daha da koyulaşıyor. Yaşayan yeşil bir kökü kalmadı maalesef. Çürük kökleri kesersem hiçbir kökü kalmayacak, ne yapmalıyım?
    ***
    Hatalarınız çok. Anlaşılan hiç esinti sağlamamışsınız. Neredeyse bir yıl olacak. Bu sürede çok güçlü köklenmeler olmalıydı. VErdiğim bilgilere dikkat edin. Esinti, rüzgar özellikle karanlık saatler boyunca kesinlikle şart. Kışın bunu pek sağlayamasanız kış dışında fazlasıyla yeterli süre var.

  10. İset, İstanbul dedi ki:

    Şu anda saksıya diksem ve esinti, rüzgar sağlasam kök çıkarma ihtimali daha yüksek olabilir mi?
    ***
    Ponza taşı ve çam kabukları yarı yarıya oranlarda karışık toprak yapacaksanız, daha da önemlisi gece esintileri saatlerce sürekli olacaksa deneyin. Vanda orkideleri sopa gibi kalın kökler çıkarma özelliklidir. Sizinkinde tam tersi hiç kök kalmamış. nisandan itibaren hava iyi giderse dışarda tutmanız kesin işe yarar.

  11. Demet, Samsun dedi ki:

    Arkadaşım hediye olarak bana orkide aldı. Türünün Vanda olduğunu öğrendim. Cam vazo içinde. Kökleri görünüyor. Toprak yok. Uzun yoldan geldi, çiçekleri çok solgun. Aldığı yerde haftada bir kez su fısfıslayın demişler. Bakımını nasıl yapabilirim? Solmus çiçekler canlanır mı yeniden?
    ***
    Arkadaşınız muhteşem bir hediye almış. Kendisini tebrik ederim. Sabah erkende suya koyun. İlkinde 1 saat bekletin. Sonra çıkarın tekrar susuz vazosuna koyun. Daha sonraki günlerde günde 15-20 dakika suda bekletmek yeterli. Yukarda bunun ayrıntılarını yazmıştım. Lütfen orayı da okuyun. Bütün bilgileri okuyun. Bu sayfa vanda sayfası. Değerli hediyenize hürmet edin. Hakkında fazlasıyla geniş bilgiler edinmelisiniz. Sadece problem olunca araştırırım diye düşünürseniz iş işten geçmiş olur.

  12. Devrim dedi ki:

    Penalopsis orkideleri de vazo içinde yetiştirilebilir mi?
    ***
    Olabilir diye düşünüyorum. Tıpatıp aynı bakımı yaparak deneyin.

  13. Çiğdem Yılmaz dedi ki:

    Yeni Vanda orkidem oldu. Size sorum vazonun içinde onların köklerini sulamak için vazodan çıkartmamız gerekir mi? Nasıl suluyabiliriz?
    ***
    Gerekmez. Su doldurup bir müddet beklettikten sonra yan yatırıp suyu boşaltın.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)