Acem borusu, Campsis radicans

Bignoniaceae familyasının Campsis cinsinden olan Acem borusunun bilgi kaynaklarında çeşitli bilimsel adları var. Farklı bitkiler sanılmasın. Aynı bitkinin isimleridir. Bignonia radicans, Tecoma radicans, Gelseminum radicans, Bignonia florida, Bignonia coccinea ve Campsis curtisii.

Özellikleri

Hızlı gelişen, tırmanıcı ve uzun ömürlü acemborusu güzel çiçekleri için yetiştirilir. Güneşi çok sever. İyi güneş alan bahçelerde süratle uzar. Arsız bir büyüme gösterir. Kışları pek sert geçmeyen bölgelerimizde ağaçları sararak boğabilir. Değer verdiğiniz ağaçlarınızı acem borusundan korumalısınız. Acımasızca budamalar yapmanız gerekir. Çitleri çabuk örter. Duvarlara yapışarak tüm yüzeyi kaplar. Duvar sıvasına zarar verir. Gerektiği gibi budamalarla 2 metreden 4-5 metreye kadar küçük ama gayet güçlü bir ağaç formuna girebilir.

acem borusu, yetiştirilmesi, bakımı, çoğaltılması bilgileri

Acem borusunun çiçekleri ve yaprakları

Anavatanı ABD’nin doğu kesimleridir. -34C dereceye kadar kış soğuklarına dayanır. Türkiye’nin hemen her yerinde acem borusu bahçelerde yetiştirilmeye uygundur. Birkaç yaşını bulunca artık kuraklıklara da çok dayanıklı hale gelir. Yerine iyice alıştıktan sonra budamaktan başka hiçbir bakım yapmanız gerekmez.

Tüm yaz boyunca çiçek açar. Sarı, altın rengi, turuncu, koyu turuncu ve kırmızı çiçek açan acem borusu çeşitleri var.

Yetiştirilmesi

Bahçelerde toprak seçmez. Sadece güneşli yer seçin. Yarı gölgeli yerde de olur. Tam gölgeye uymaz. Saksıda balkonlarda ve teraslarda acem borusu yetiştirmek için düzenli budama yapmalısınız. İyi güneş alan bir yerde tutmalısınız. Eğer köklerini ısıtıcı saksı ve toprak kullanırsanız güdük kalır. Yıllarca hiç büyümez. Bundan dolayı acem borusunu mutlaka mümkün olduğu kadar büyük saksıda ve dişli kum karıştırılmış doğal arazi toprağında yetiştirmelisiniz (hazır poşet topraklar uygun değil). Ayrıca saksı içindeki toprağı güneş ısıtmasın diye toprak üst yüzeyine ponza taşları döşemeniz iyi olur. Daha güzeli az köklenen succulent bitkiler dikin.

Acem borusunun sevdiği toprak suyu çok iyi süzdüren, iyi besleyici ve hafif asitli (pH 6,5 civarı) topraktır. Gerçi bahçelere dikince toprak seçmez. Ama saksıda yetiştirecekseniz doğal humuslu toprak kullanmalısınız. Gübre verecekseniz solucan gübresinden başka hayvan gübrelerinden vermenizi tavsiye etmem. Çünkü Acem borusu tuzlu topraklara hiç uyumlu değildir ve günümüzde maalesef hayvan gübreleri tuzluluk oranı açısından çok eski yıllardaki gibi güvenilir değil.

Toprak kurudukça sulayın. Her zaman sırılsıklam kalan toprakları sevmez.

Çoğaltılması

Acemborusu tohumla, çelikle ve çevresinde kendi türettiği kök sürgünü sonucu oluşan fidanlarını ayırmayla çoğaltılır.

1- Tohum ile: Yaz boyunca açtığı çiçeklerinden oluşan tohumlarını bahçenizde güneş gören yerlere serpin. Kışın soğukta kaldıktan sonra baharda çimlenirler. Aksi takdirde, baharın gelmesine bir ay kala tohumları nemli perlitle karıştırıp bir poşet içerisinde buzdolabında beklemeye alın. Tohumların çimlenebilmeleri kış üşümesi yaşamalarına bağlıdır.

2- Çelik ile: Mayıs ortasından ağustos başına kadar yapabilirsiniz. 15 – 20 cm uzunluğunda kurşun kalem kalınlığında sağlıklı dallarından aldığınız çeliklerin alt yapraklarını yok edin. Dalda en üsteki yapraklar kalsın. Nemli toprak doldurduğunuz saksılara 4 – 5 cm alt kısmı toprağın içinde kalacak şekilde dikin ama sulamayın. Toprağı dala biraz bastırın. Saksıyı şeffaf bir poşete geçirip bağlayın. Direkt güneş almayan ama iyi aydınlık bir yerde bekletin. Böylece yüzde yüz nemli kalan ortamda çelik köklenmeye başlar. Her gün veya iki günde bir açarak bir iki saat havalandırın. Toprak kurumuşsa hafifçe sulayın. Köklenmesi bir buçuk ay sürebilir. Köklenmesi gerçekleşince poşetten çıkarın.

3- Acem borusunun çevresinde gördüğünüz fidanları sonbahar ortasında veya kış sonunda söküp ayrı yerlere dikebilirsiniz.


'Acem borusu, Campsis radicans' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Seden dedi ki:

    Bizdeki yanlışlık toprak ve saksıdan kaynaklanıyormuş demek. Toprak sıradan ve biraz koyun gübresi katkılıydı. Saksı ise plastik. 7 senedir uzamadan kısalmadan çiçek açmadan durmasının nedeni buymuş. Değiştireceğim en kısa zamanda.

  2. Alperen, Eskişehir dedi ki:

    Bizim İzmir’de yazlığımızda olan hiç bir bakım ve özen olmadan diktiğimiz gibi duran, aklımıza geldiğince suladığımız bu yaratık artık çitleri görünmez hale getirdi. Bu sene budama için bahcıvan çağırdık artık kaldırmayı düşünüyoruz.

  3. Morbahçe dedi ki:

    Ben de acem borusunu çok seviyorum ama bir türlü bahçemde çoğaltamadım. Bahçe Amasya merkezde ırmak kenarı. Acaba nemden hoşlanmıyor mu? Satın alıp dikmiş olduklarım da çok gelişmedi. Güneşi iyi görüyor aslında. Yoksa fikrimi değiştirip başka sarmaşık mı diksem?
    ***
    Yanlış bitkiden bahsetmiyorsanız hata sizdedir. Bu bitki ağaç gibi bir özelliktedir. Önce, iki üç yıl iyice kökler yerleşmeli sonra çok süratle dallar uzatır. Buna rağmen iyi bir gelişim göstermiyorsa ya sizin yeterli dediğiniz güneş hiç yeterli değil ya da bahçenizin toprak yapısı çok kötü.

  4. Barış, Ankara dedi ki:

    Bende turuncu acem borusu var. Üzüm asmasının dibinde kardeş kardeş yaşıyorlar. Bu yıl çok çiçek açtı. Her yıl dipten sürgün veriyor. Ancak dalı çok narindir. Çok özenli tutmak gerekir çabuk kırılıyor.

  5. Şerife, İzmir dedi ki:

    Ben birkaç yıldır yetiştirmeye çalışıyorum bir türlü başaramadım. Çiçekçiden de aldım öldü. Apartmanın bahçesinden aldım saksıda idi çiçek açıyordu. Birden çiçekleri döktü ve yapraklar kurudu. Bu sene baktım gene yeşerdi. Çiçek beklerken yaprakları kurudu. Yakınında incir ağacı var etkisi olur mu?
    ***
    Acem borusu saksıda yetişmeyi sevmiyor. Ancak fazlaca büyük bir saksı ve sıradan arazi / bahçe, tarla toprağı kullanırsanız başarılı olursunuz. Hem güneş ister hem serin toprak ister. Saksıda yetiştirirken hazır poşet toprak kesinlikle kullanmayın çünkü havanın sıcağını köklere iletiyor ve bu da acem borusunu çok kötü etkiliyor.

  6. Defne, İzmit dedi ki:

    Merhaba, Acem borusunu iki yil once aldiğim bir celikten zar zor tutturdum. Bu yil boyu 25cm gibi oldu nihayet. Ben de alip esas yerine ekeyim diye düşundum ve cikardim. Daha ilk dakikalarda yapraklari ve yeni sürgunler solmaya başladi. Geciktirmeden ektim ama bir hafta oldu henuz duzelme yok. Kurudu mu acaba? Ne yapabilirim?
    ***
    Toprağından sökmekle hata etmişsiniz. köklerin hassas tutucu organları kopmuş. Bir daha aklınızda bulunsun böyle bir şey yaparken bitkinin köklerini eski toprağından hiç temizlemeden ve büyük çoğunluğunda toprağın dağılmamasına dikkat ederek saksı değiştirin. Bazı bitkiler bu konuda çok naziktir. Şimdsi yapacağınız şey suzuz bırakmamak ve beklemek. Zamanla ne olur göreceksiniz. Şimdi belli olmaz.

  7. Defne, İzmit dedi ki:

    Evet dediginiz gibi oldu. Şansima bol yagmur yagdi. Olmadigi gunler ben suladim ve nihayet bu hafta yeni yaprak vermeye basladi.
    ***
    Gözünüz aydın yeni yapraklar vermeye başladığına göre kurtulmuş. Yine de tam güvende sayılmaz. Yaz boyu susuz bırakmayın. Bu yıl kökler biraz daha gelişir ve toprağa iyice tutunur. Belki şimdilik fazla büyümese bile esas hızlı gelişim seneye başlar.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)