Campanula, maviş çiçeği

Maviş çiçeği adını verdiğimiz bitkiler sabit bir tür değil, Campanula cinsinin birkaç türü ve bunların hibrit ve kültivarlarıdır. Uzun ömürlü ve kış soğuklarına tam dayanıklıdırlar. Maviden başka mor, beyaz ve pembe çiçek açan çeşitleri de var.

Özellikleri

Campanulaceae (Çançiçeğigiller) familyasının Campanula cinsi 500’ü aşkın türleriyle çan çiçeği adıyla ve mavi ya da maviye yakın tonlarda çiçekleriyle bilinir. Latincede Campanula küçük çan demektir. Doğal yaşam alanları en çok Akdeniz çevresi ve Kafkaslardır. Afrika ve Asya’nın tropikal bölgelerindeki dağlarında da bazı türleri bulunur. Mevsimlik, iki yıllık ve uzun ömürlü türleri var. Uzun ömürlü olsalar bile park ve bahçelerde genelde mevsimlik kullanılırlar.

Campanula’nın birçok türünün bahçelerde yetiştirilmeleri kuzey ülkelerinde yaygındır. Kış soğuklarına -35 ve -40C dereceye kadar dayanırlar (fakat kültivarları genellikle -25C ile -30C dereceler arası soğuğa dayanabilir). Türkiye’de maviş çiçeği adıyla meşhur olan tür ve kültivarları en çok balkon saksı çiçeği olarak kullanılır. Maviş çiçeği denen iki tür:

Campanula garganica (yıldız çiçekli maviş)

Güney Avrupa’ya ait mavişlerden Campanula garganica’nın çiçekleri çandan ziyade yıldız şeklindedir. Yapraklalarının kenarları düzensizce irili ufaklı dişlilik gösterir. Toprak üzerinde neredeyse hiç yükselmeden çevreye yayılır (en fazla 15cm yükselebilir). Yayılıcı özelliğinden dolayı saksılarda sarkıcı gelişir. Yaz aylarında çiçek açar. Beyaz ve lila-lavanta gibi renkte kültivarları türetilmiş.

Campanula garganica (yıldız çiçekli maviş)

Campanula garganica

Campanula carpatica (çan çiçekli maviş)

Ana vatanı Karpat Dağları’dır (Romanya ve çevresi: Sırbistan, Ukrayna, Polonya vs). Çiçekleri kokuludur. Yaprakları kalp biçiminde olup yaprak kenarlarındaki dişlilik hafifçe ve düzenlidir. 30cm kadar yükselebilir. Gelişimi yavaştır. İlkbahar – sonbahar arası çiçeklenir. Mavi, mor, pembe, beyaz renklerde ve bunların ara tonlarında ve çiçek şekilleri az çok farklı birkaç kültivarı geliştirilmiş.

Campanula carpatica (çan çiçekli maviş)

Campanula carpatica

her iki türün yaprakları da çiçekleri de hem yemeklerde hem salatalarda kullanılır.

Maviş çiçeğinin yetiştirilmesi, bakımı

Yazın fazla sıcak olan bölgelerde yarı güneşli yerlerde, yaz sıcakları pek etkili olmayan bölgelerde tam gün güneşli yerlerde yetiştirilmelidirler. Yıldız çiçekli maviş güneşe daha düşkündür. Toprak seçmez ve en ağır alkalinli topraklarda bile sıkıntı çekmez. Hazır poşet toprakta yetiştirecekseniz toprağına bir miktar mıcır karıştırın. Böylece daha fazla çiçek açar. Ayrıca toprak biraz besleyici olmalıdır. Çan çiçekli maviş ise mutlaka süzek toprak istiyor ve besleyiciliği iyi olmayan toprakları sever.

Sulamalarına gelince maviş çiçeği türleri kupkuru toprakta bekletilmemelidir. Toprak hafiften kurudukça sulamalısınız.

Maviş çiçekleri evlerde yetiştirilmez. Bahçe-balkon süs bitkileridir. Belki havadarlığı iyi ve güneşli pencere önünde olması şartıyla evde yetiştirilebilirler.

Çoğaltılması

Kökten ayırma ile, dip dallarını kırıp köklendirmeyle ve tohumla çoğaltılırlar. Bahçede yetiştikleri yerde çevreye saçtıkları tohumlar kendiliğinden çimlenir ve çevrede yeni fideler peyda olur. Ayrıca çeşitli maviş çiçeği kültivarları bir arada yetiştirilince çiçekler birbirlerinin polenlerinden etkilenir ve böylece aralarında melezleşmeler olur. Bunların verdikleri tohumlardan çıkan mavişlerin açtığı çiçekler daha farklı renk ve şekillerde olabilir.

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Bahçe / Balkon Süs Bitkileri

Etiketler: | | | |


'Campanula, maviş çiçeği' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Berna, Afyonkarahisar dedi ki:

    Maviş çiçeği kaç günde köklenir? Yeni diktim.
    ***
    Aldığınız çelik dipten yeni çıkanlardan güçlenmiş bir dal olmalıdır (aşağıda resimdeki gibi). Yapraklarını azaltın ve direkt toprağa dikin. İlk beş-on gün içinde cansızlaşmış görünürse bu önemli değil. Sonradan canlanır. Yeri biraz serin olmalı. Bir ay içinde köklenir.
    Maviş çiçeğinin çelikle çoğaltılması

  2. Nazılli, Kezban dedi ki:

    Eski, sarkıcı büyük çiçekli mavişten iki kez köylülerden aldım. Yazın çok sıcakta kurudular. Simdi bitane daha mor ve beyaz buldum. Yaz icin ne yapabilirim? Ortamı, topragı nasıl olmalı? Kurumaması için ne yapabilirim?
    ***
    Şiddetli yaz sıcakları olan memleketlere pek uygun değil. Saksısında kesinlikle hazır poşet toprak kullanmayın. Köklerinin yazın ısınmaması lazım. Humuslu doğal arazi toprağı daha iyi olur. Köklere sıcağı pek iletmez.

  3. Berna, Afyonkarahisar dedi ki:

    Az önce mavişçiçeği hediye geldi. Çiçekleri mor renk. Yaprakları benim bildiğimden küçük. Hemen camekanlı balkona koydum. Soğuğu sever diye biliyorum. Mevsimlik mi çok yıllık mı bilmiyorum. Nasıl anlayabiliriz?
    ***
    Birçok hibritleri var. Bilemeyiz. En iyisi ara sıra çelikle yenilerini türetin. Zaten maviş çiçeğinin kök sistemi geliştikçe kötüleşir. Uzun ömürlülerini bile iki yılda bir yenilemek daha iyi olur.

  4. Berna, Afyonkarahisar dedi ki:

    Celikle çoğaltmak bana göre değil pek başarılı olamıyorum. Maviş in bu mevsimde cicek açması normal mi? Şimdi kış mevsimi olduğu için çiçekleri tohum olmaz mı?
    ***
    Yüksek dağ bitkisi olduğundan dolayı serin havada da gelişirler. Tabii dondurucu soğuk yoksa. Çelikle çoğaltmaktan korkmayın. Bütün mesele toprak. İnşaat yerlerinden az bir miktar sıva yapımında kullanılan dişli kum alın. Azıcık da yol kenarlarından herhangi toprak. İkisinin karışımında maviş çiçeği dalları sorunsuz köklenirler. Tohum verir de eğer hibrit bir çeşit ise ya tohum vermez ya da tohumlardan farklı mavişler gelişir.

  5. Berna, Afyonkarahisar dedi ki:

    Çeliği bardakla kapatsam olur mu?
    ***
    Evet hatta daha iyi olur. Ama bunu sadece serin aylarda yapın. Ayrıca kapalı olduğu sürece direkt güneş ile ısınmaması gerekir.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)