Gerbera (jerbera)

Türkçede jerbera ismiyle tanınmış, çeşitli renklerde çiçekler açan, son derece gösterişli güzellikte dev papatyalar.. İngilizcedeki yaygın adı African daisy’dir (Afrika papatyası). Gerbera bütün dünyada çiçekçilik sektöründe kesme çiçek olarak en çok üretilip ticareti yapılan ilk 6 bitki arasındadır.

Asteraceae (Papatyagiller) familyasından Gerbara cinsinin Güney Amerika, Afrika ve güney Asya kıtalarında 30 kadar türü bulunuyor. Süs bitkisi olarak ilk (1889 yılında) meşhur olan Gerbera jamesonii türü Güney Afraika’da keşfedilmiş. Daha sonra yine bir Güney Afrika türü (Gerbera viridifolia) ile melezleştirilerek çeşitli kültivarları türetilmiş. Şu anda binlerce çeşit kültivarları var.

Saksıda gerberalar

Özellikleri

Uzun ömürlüdür. Kış soğuklarına -7°C derece kadar dayanır. İlkbaharda yeniden yeşerip çiçeklenir. Dalsız olup yapraklar ve çiçekler kökten gelişir. Kökten yavrular üretir. Bunların ayrılmasıyla kolayca çoğaltılır.

Kullanım

Gerbera çiçekleriBahçelerde ve balkon saksılarında gerbera süs bitkisi olarak yetiştirilir. Daha çok kesme çiçek amacıyla ticari üretimi yapılır.

Çiçeklenmesi

Yazın fazla sıcak havada çiçek açmaya ara verip dinlenebilirler. Endişelenmeyin bekleyin. Hava şartları elverişli oldukça gerbera her zaman çiçek açarlar. Tohumdan yetişenler ilk yıl çiçek açmaz. Tohumları ilkbaharda ektiyseniz ve hızlı büyümüşlerse sonbaharda çiçek açabilirler.

Vazo için çiçek toplamak: Çiçekleri dipten çekip koparın. Yani yapraklar arasında gövdeye bağlı olduğu yerden çekilip kopması lazım. Eğer keserek alırsanız gerberanın çiçek sapının dip kısmı çürüyerek hastalık oluşturabilir. Vazoya koymadan önce sapın dibini kesmelisiniz (ki suyu emebilsin yoksa suyu ememez, pörsür).

Yetiştirilmesi, bakımı

Gerbera en iyi bahçelerde gerçek toprakta yetişir. Çok da güneş istiyor. Saksıda yetiştirecekseniz eviniz veya balkonunuz iyi güneş almıyorsa vazgeçin.

Toprak

Gerberalar suyu çabuk süzdüren toprak istiyor. Uzun ömürlü olması da buna bağlı. Killi topraklarda yazın sorun görünmese bile diğer mevsimlerde kökler kolayca çürüyebilir. İşte üç ayrı formül:

1- Her çeşit ağaçların bulunduğu, yabani otların gür yetiştiği bir yerin üst yüzey humuslu toprağı gerbera için en iyi topraktır. Eğer gerberayı evde yetiştirecekseniz bu toprağa 1/3 oranında ince ponza taşı ya da sıva yapımında kullanılan kumdan karıştırmalısınız.
2- Çiçekçilerde satılan poşet toprak (evde yetiştirecekseniz 1/4 oranında ponza taşı karıştırın). Bu çeşit topraklar aslında gerberalara pek yaramaz. Kalsiyum eksikliğine sebep olur. Bu problemin olmaması için 5 litre toprağa iki çorba kaşığı doğal kireç taşı taşı kırpıntıları eklemelisiniz (güvenilir marka poşet topraklarda gerekmiyor, zaten olması gerekir ama yine de kontrol edin).
3- %75 Hindistan cevizi lifleri + %25 perlit. Bu karışım kesme çiçek ticareti için gerbera yetiştiriciliğinde kullanılır. kontrollü bir şekilde özel besinli su ile sulama gerektiriyor. Besin vermede ve sulamada profesyonellik ister. Besin vermede bilinçsizlik kalsiyum eksikliğinden kaynaklanan çürümelere yol açar. Özel bitki besinlerinin çoğunun kalsiyum içermediğini unutmayın.

Saksıda gerbera yetiştirmek

Çiçekçiler daima uygunsuz toprak kullanır. En ucuz kompost toprakları veya bataklık torfu dedikleri saçma sapan şeyler kullanırlar. Küçük çiçekçiler ise bahçelerin tarlaların toprağını kullanır. Bilinçsizce toprak seçtikleri için genelde fazla killi olur. Bazen de aşırı kumlu oluyor. Çiçekçilerden aldığınız gerbera saksıda ise söküp yukarıdaki toprak formüllerinden 1 veya 2 numaralı toprağa dikin.

Evde yetiştirmek: Havasız esintisiz köşelerde kısa sürede kökleri çürür. Eğer yaz kış günün çoğu saatlerinde açık bir pencere yanında tutabilirseniz evde yetiştirebilirsiniz. Ayrıca iyi güneş alabilmeli. Kuvvetli aydınlık gerbera için hiç yeterli değildir.

Saksı: Ortalama 4 litre toprak hacimli, 18 – 20 cm derinliğinde saksılar..

Mesafe: Bahçelerde (veya seralarda) çok sayıda gerberalar bir sırada 20cm aralıklarla dikilmeli. Sıraların arasındaki mesafe ise 75 – 80cm olmalı.

Sulama ve gübreleme

Toprak ıslaklığını yitirmeden tekrar tekrar sulamak gerberayı öldürür. Sulamalar arasında toprağın ıslaklığının gitmesini beklemelisiniz. Fazla kurumasını beklemeyin. Yaz kış asla kupkuru toprakta kalmamalı. Gerberanız saksıda güzelce gelişim gösterdiği zaman bitki besini vermeye başlayın. Her sulamada verilmesi tavsiye edilen sıvı bitki besininden tavsiye ederim (genel amaçlı veya çiçek amaçlı türden besin olacak). Siz her beş sulamada bir verin. Her sulamada vermek hem gereksiz hem zararlıdır.

Çoğaltılması

Gerbera tohumları kısa ömürlü oldukları için paket tohum alıp ekerseniz (eğer biraz bayatsa) hiçbiri çimlenmez çünkü çoktan ölmüşlerdir. Tohumların çimlenmesini en fazla 30 gün bekleyin.. çimlenme yoksa daha fazla beklemeyin.

Gerberanızı kökten ayırma ile çoğaltabilirsiniz. Kökten oluşan yavrular iyice köklendiklerinde ayırın. Yeterince nemli toprağa dikin. Sulamayın. Şeffaf poşete sokup bağlayın. Bir hafta – 10 gün kapalı durmalı ki kökler aktifleşip toprağa tutunsun. Sonra açıp sulayın ve havadar, esintili bir yerde tutun.

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Bahçe / Balkon Süs Bitkileri

Etiketler: |


'Gerbera (jerbera)' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Sema E. -İstanbul dedi ki:

    Ellerinize sağlık. Ben bu çiçekleri pazarda gördüğüm zaman zinniaların gübrelenmiş, sera hali kesinlikle demiş idim. Yanılmışım. Artık seneye inşallah, teşekkürler.
    ***
    Benzetmekte haklısınız. İkisi aynı familyadan akraba bitkiler. Jerberalarda hiç dal yok burdan ayırt edebilirsiniz.

  2. Ramazan G. -Düzce dedi ki:

    Ben bu çiçeğin üç farklı rengi de var kışlık serama koydum gayet iyi sağlıklı görünüyorlardı ki sülükler marul gibi yaparaklarını nerdeyse bitirdiler. Yazıda söylediğiniz gibi bahçeye diksek ilkbaharda tekrar yeşerir mi? böyle olursa şu sülüklerden kurtulurum. Sera içindeki sülükle mücadelede ne tavsiye edersiniz?
    ***
    Onlar sülük değil, sümüklüböcek olsagerek. Sera işiyle uğraştığınıza göre her türlü zararlılarla mücadele etmeyi bilmeniz lazım. Ben burada ticari amaçlı yetiştiriciliklerle ilgili pek yazmıyorum. Siz seracılara ya da zirai mücadele ilaç satıcılarına sorup öğrenmelisiniz. Seranızı zararlı mahluklara ev etmeyin. Orası bitkilerin sağlıkla esenlikle yetişeceği yer. Jerbera Düzce’de kış soğuklarına dayanır, ancak kış mevsiminin başladığı bu zamanda söküp yeniden hem de açık hava-bahçe ortamına dikerek kökleri rahatsız etmenin sonucu ne olur bilemem.

  3. Ramazan, Düzce dedi ki:

    Yazınız için çok teşekkür ederim. ben seracılık yapmıyorum. sadece kışa dayanamayacak bitkilerimi koydum o kadar. ticari amaçlı değil kendi sevdiğim bitkilere bakıyorum. serama kolanşeler, okuliptus, çin gülü, ortancalar, değişik zambak türleri, zakkum, clendenron çeşitleri, kolanya çalısı, mavi yasemin, madagaskar yasemini gibi bitkileri koruma amaçlı koydum saygılarımla.

  4. Buket, Adana dedi ki:

    Gerbera bitkimi marketten alıp saksıya diktim. Üstünde üç çiçeği ve altta tomurcukları vardı. Balkonda güneş alan bir yere koydum ve hergün aynı saatte düzenli suladım. Toprağından mı bilemiyorum ama çiçeğim kurudu. Hiçbir şey kalmadı. Şimdiki hali alttan küçük küçük yapraklar vermiş ama ilerlemiyor. Uzun zaman oldu. Nasıl çoğaltabilirim?
    ***
    Hem kullandığınız toprak hem her gün sulamanız zarar vermiştir. Yukardaki bilgilere göre bakımını yapın.

  5. Emine, Konya dedi ki:

    Üç hafta önce gerbera çiçeği aldım. Gelişimi çok güzel. Alttan yeni tomurcuklar vermeye başladı. Saksısını henüz değiştirmedim. Çiçekli iken değiştirmem gelişimini etkiler mi? Mevcut saksının altından kökler dışarı çıkmaya başladı. Ne yapmam gerekir?
    ***
    Az köklü ise saksı toprak değişimi gelişimi aksatabilir. Çok fazla kök varsa pek bir zararı olmaz. Saksının altından köklerin çıkmış olması saksının küçük geldiğine işaret değildir. Eğer bitkinin köklerinin saksı içinde sığamayacak kadar çoğalması gibi bir durum yoksa saksı değiştirmek gerekmez. Alttan çıkan köklerle ilgilenmeyin görmezden gelin.

  6. Emine, Konya dedi ki:

    Peki saksı değişimi için en uygun zaman nedir? sSaksı gayet basit ince bir plastik. Yerinden oynuyor ve en ufak bir sarsıntıda çıkıyor. Bu arada köklerin toprağın her tarafını kapladığını gördüm. Saksıyı ne zaman değiştirmeliyim?
    ***
    Evet madem kökler her tarafı sarmış o halde biraz büyük saksıya geçirmelisiniz. Ama eski toprağını hiç dağıtmadan kalıp gibi aktarın. Şimdi hemen yapabilirsiniz. Çok iyi olur. Yeni saksı alttan ve her yönden iki parmak daha geniş olmalı. Oraları yeni toprak dolduracak.

  7. Amasya dedi ki:

    Günde 8-9 saat güneş gören güneye bakan bir balkonum var. Bu kadar güneşe hiçbir çiçek dayanmıyor. Bu harika çiçeğe iyi gelecekse mutlaka almak istiyorum. Üstelik bahçede de yetiştirebilirim. Bizim burda hava pek eksilere düşmüyor. Hangi ayda almayı tavsiye ediyorsunuz?
    ***
    Amasya’da pek şiddetli yaz sıcakları olmaz. Belki siz sulamayı ihmal ediyorsunuz ya da hazır poşet toprak kullanıyorsunuzdur. O topraklar güneşli balkonlarda yazın bitkilere zarar verir. Kışın sizin orda gerbera kış soğuklarına dayanamaz.

  8. amasya dedi ki:

    sanırım uzun süredir buralara uğramadınız son 5-6 senedir ne kış kışa benziyor ne yaz yaza. kışın doğru düzgün kar bile yağmıyor. yazın ise eskisi gibi 25-30 derece olsa keşke 35in altına düşerse şükrediyoruz. önceden temmuz ağustosta bile geceleri buz gibi olurdu yorgansiz uyuyamazdik simdiyse sicaktan uyunmuyor. ya aslına bakarsaniz ben amasya merkezde değilim oralar nasil bilmiyorum merzifondayim ben ve burasi cok sicak.
    ***
    O halde bir deneyin. Ben oraları hiç bilmem. Bazen Devlet Meteoroloji sayfasından öğrenirim hangi ilde kışın rekor soğuklar kaç derece oluyor diye. Hepsi bu. İstanbulda da iklim eskisi gibi değil. Eskiden karlı günler kış boyu birkaç defa tekrarlanırdı. şimdi ya hiç olmuyor ya bir iki defa oluyor. Sıfırın altında soğuklar ise eskiye göre daha nadir.

  9. Murat A. -Adana dedi ki:

    Çiçekçilik yapıyorum. Gerbera çiçeğini Antalya’dan temin ediyorum. Adana’da sera kurup yetiştirmek istiyorum. Çünkü geniş bir pazarı var. Burada gerbera hiç deneyen olmadı. Antalya’daki gibi burada da olur mu? Sıcaklık ve nem farkı etken midir? Nasıl olmalıdır?
    ***
    Benim bilgilerim genelde hobi amacıyla bahçede, balkonda yetiştirmeye yönelik. Ticari işlerden, seri üretimlerden, seracılıktan anlamıyorum. Antalya’da oluyorsa bence Adana’da da olur. Çok fazla nem farkı olacağını sanmıyorum. Ancak yaz sıcakları problem olabilir. Bence küçük çapta denemelere başlayın. Antalya’da gerbera üreticiliği yapanlara danışmalısınız. Hangi tip seralarda neyi nasıl yapıyorlar bunları da bilmek lazım.

  10. Rojda, Diyarbakır dedi ki:

    Balkonumun en güzel çiçekleri bunlar ama birinin yapraklarında sararma başladı. Üç yıldan beri bakıyorum. Sürekli çiçekli ve canlılar ama bu sararma beni tedirgin ediyor. Yapraklari artık açık yeşil. Diğerlerine de bulaşır mı? Aslında hiç vitamin kullanmıyorum. Bundan kaynaklanabilir mi?
    ***
    Üç yıldır aynı saksıda aynı toprakta ve hiç gübre filan vermemişsiniz. Sebep budur. Yukardaki bakım bilgilerini okuyun.

  11. Ali, Mersin dedi ki:

    Gerbera çiçeği balkonda öğlen sonrası 3 saat güneş aldığında hem yaprağı hem de çiçek uzantıları kendini tamamen bırakıyor. Su verdiğimde yarım saat zarfında toparlanıyor. Fakat her gün su vermek kökünü çürütüyor. Sabahın ilk güneşi saat 11e kadar güneş gören yerde sorun olmuyor.
    ***
    Güneşte birçok bitkiler pörsür ama hiç zararı yok. Bunu bir zarar gibi düşünmeyin. Su vermek de hiç gerekmez. Güneş çekilince tekrar dipdiri olurlar. Ayrıca isterseniz sabah güneşi alan yere koyabilirsiniz. Günde birkaç saat direkt güneşi yeterli olur.

  12. Ali dedi ki:

    Garberanın çiçekleri çok kirleniyor tozlanıyor. Su ihtiyacı duyduğunda yapraklarına su serpip suluyorum ama yine de yapraklar temizlenmiyor. Çiçeğe zarar vermeden yaprağını temizlemenin yolu yok mu?
    ***
    Üstüne yağmurlama gibi su dökerek yıkayabilirsiniz. Hiç zararı olmaz.

  13. Tuba, Manisa dedi ki:

    Selamlar. Bendeki Gerberanın yapraklarının gelişimi çok iyi fakat çiçek sapları çok kısa. Çiçeği de haliyle küçük. Büyük büyük 16 tane yaprağı var. Acaba yapraklarından 3, 4 tane kalacak şekilde kopartsam çiçeklere faydası olur mu?
    ***
    Hayır hiç faydası olmaz. Anlaşılan azotça zengin bir toprağa dikilmiş. Ya daha fazla güneşli bir yerde tutup zamanla dengesini bulmasını bekleyeceksiniz ya da toprağını değiştirin.

  14. Sibel, Van dedi ki:

    Çiçeğim çok güzel yetişiyordu. Yaklasıkk 9 gün evde değildim. Ne yazık ki döndüğümde kurumuş olduğunu gördüm. Hemen suladım. Güneş almasını sağlıyorum. Yeniden canlanabilir mi?
    ***
    Kökler kurumadıysa yeniden canlanır. Kuruduysa yapacak bir şey yok.

  15. Hacer Selçuk dedi ki:

    Gerberayı alalı daha iki gün oldu. Saat ikiden beşe kadar güneş gören bir balkona koyuyoruz. Yaprakları sarardı ve çiçeği soldu. Ne yapabiliriz?
    ***
    İki gün gibi çok kısa bir sürede bu şekilde bozulma olmuşsa anlaşılan sıcak seralara alışık yetişmiş. Yavaş yavaş değil de birdenbire sonbaharın gece serinlerine maruz kalınca kökleri şok etkisinde kalmıştır. Böyle olmuşsa kurtarmak zor.

  16. KKTC- Swimmer dedi ki:

    Yaklaşık 6 gün kadar evde değildim. Çiçeğimi döndüğümde yaprakları hafif kurumuş, çiçeği aşağı doğru eğilmiş ve pörsümüş buldum. Fakat dipten gelen küçük çiçek daha iyi durumda. Sizce yeniden canlanır mı? Ne yapmalıyım?
    ***
    Pörsümesi eğer susuzluktan dolayı ise sulayınca birkaç saatte düzelir. Eğer kök çürümesi ise düzelmesi imkansız gibidir. Yavaş yavaş ölüp gider.

  17. Ali, Bursa dedi ki:

    merhaba internette astım için yatak odası biktilerine bakarken Gerbera Jamesonii yi sigara açısından da iyi olması sebebiyle tercih edecektim ama sizin verdiğiniz bilgilere tam ters düşüyor. Cinsi çok olduğundan benim istediğimi diğerlerinden nasıl ayırt edebilirim. Yada annem için tavsiye edebileceğiniz tür hangisi vereceğim bilgilere göre.
    -Bursada olduğu için haliyle nemli ortam
    -Gece uyurken etkili olması gerekiyor en çok sıkıntı o zaman yaşanıyor
    -Sigaradan ve mobilyalardan çıkan benzen ve formaldehit emen olması gerekiyor.
    ***
    Bir iki saksı bitki hiç etkili olmaz. Hem büyük ve çok yapraklı bitki lazım hem sayıca da çok olması lazım. Barış çiçeği, Dracaena marginata’nın koyu kızılımsı yapraklı olanı, hedera..
    Şu kategoriye de bakabilirsiniz: https://azbitki.com/alt/hava-temizleyici

  18. Misafir, Antalya dedi ki:

    Kesme çiçek olarak aldığımız gerberanın uzun süre dayanmasını sağlayıp tohumunu alabileceğimiz bir yöntem var mi ya da çelik olarak kullanılabilir mi?
    ***
    Onu köklendiremezsiniz. Suyuna çok az miktarda eğer varsa mısır glikozu, yoksa bal, o da yoksa şeker karıştırın. Suyunu iki veya üç günde bir değiştirin. Böylece beslenebilir ve tohumlar gelişebilir ama garantisi yok. Bir deneyin. Yeri mümkün mertebe havadar ve güçlü gün ışığı alan bir yer olsun.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)