Gilaburu, Kartopu, Viburnum opulus

Adoxaceae familyasından Viburnum cinsinin birçok türü kartopu diye isimlendiriliyor (İngilizcede de öyle: snowball). Bizde eskiden beri yaygın olan doğal kartopu türüne gilaburu deniyor (bu isim daha çok meyvelerine verilir).

Tüm karpopu türleri hakkında genel bilgi

Gilaburu denince bu türler bitkilerin kendilerinden ziyade meyveleri anlaşılır. Güneşi severler. Tam gölgeli yerler uygun değildir. Kartopu türlerinin kış soğuklarına dayanıklılıkları tüm türlerde genel olarak -35°C dereceye kadardır. Doğal türleri bozkır iklimine uyum sağlamıştır. Pek bakım istemezler.

Gilaburu (Viburnum opulus)

Gilaburu (Viburnum opulus)

Çiçeklenme zamanları ilkbahar başından yaz ortasına kadar, tür özelliğine göre veya coğrafya ve mevsim şartlarına göre değişir. Meyveler sonbaharda olgunlaşır. Meyvelerine gilaburu denir.

Kartopu budamaları sonbaharda yapılmalıdır.

Çoğaltılmaları her tip çelikleme yöntemleri, basit daldırma yöntemi, aşı ve tohum ile her türlü yapılabilir.

Viburnum opulus ‘Roseum’

Kış soğuklarına gilaburudan biraz daha dayanıklıdır (-40C derece). İlkbaharda çiçek açarlar. Çiçekler ilkin elma yeşili olup zamanla bembeyaz olur. Kesme çiçekçilikte kullanmak için çiçekler henüz tam olarak beyazlanmadan önce toplanmalıdır. Vazoda iki hafta kadar solmadan dayanırlar.

Kartopu - Viburnum opulus 'Roseum'

Kartopu – Viburnum opulus ‘Roseum’

Toprak olarak iyi bir bahçe toprağı yeterli. Fazla kireçli olmasın yeter. Sonbahar ortasında dibini iyice çapalayıp toprağa bitkisel çürüntüler karıştırın. Her üç yılda bir bitkisel çürüntülerin yanısıra koyun gübresi de karıştırın.

Yaz boyunca toprak biraz kurudukça sulamak gerekir. Susuz bırakmayın.

Bu kartopu kültivarı aslında tohum vermeyen kısır bir hibrittir. Eğer tohum verse bile tohumdan yetişenler aynı kalitede olmaz. Viburnum opulus ‘Roseum’ kültivarını özelliğini bozmadan çoğaltmak olgun dal çeliği ile veya tam olgunlaşmış genç dallardan tepe çeliği ile mümkündür. Başka tür kartopuna aşılamayı da deneyebilirsiniz.

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Bahçe / Balkon Süs Bitkileri, Meyve-Yemiş

Etiketler: | |


'Gilaburu, Kartopu, Viburnum opulus' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Sema Ercan dedi ki:

    Sanki benim diktiğim kartopu filizlerine benzemiyor gibiler. Yapraklarından dolayı. Ama ellerinize sağlık. Benim bahçemde 2 tane geçen sene dikmiş idim. Şimdi tabi hiçbir belirti yok ne oldukları hakkında. Eğer baharla birlikte canlanırlar ise (sırf size fotoğraflı izah edebileyim diye fotoğraf makinesi aldım) bundan sonra fotoğraflarla yardım istemeye çalışacağım sizden. Teşekkürler, ellerinize sağlık.
    ***
    Yazımın ilk paragrafında belirttiğim gibi kartopu tek türden ibaret değil. Birçok türleri var (beyaz, pembe, kokulu, az kokulu, kokusuz, az çiçekli çok çiçekli.. ve yaprakları da birbirlerine benzemeyebilir). Bu yazımdaki daha iyi çiçeklenen özel bir kültivar.

  2. Serhan A. -Bursa dedi ki:

    Bu ağaç benim çocukken yaşadığım yerde, bahçede vardı. İnanılmaz güzel kokuyordu. Şimdi bahçemiz yok ama ben bu çiçeklerden bakmak istiyorum. Balkonda büyükçe bir saksı içinde bakmak mümkün olur mu? Viburnum x bodnantense -dawn- cinsini Bursa’da bulabilir miyim?
    ***
    Kartopunun türleri, çeşitleri, kültivarları var – yüzlerce. Aradığınız Bursada var mıdır bilemem. Fidanlıklara soracaksınız.Büyük saksıda yetiştirebilirsiniz ama köklerin serinde olması gerekiyor. Yani mutlaka doğal gerçek toprak kullanın. Hazır poşet topraklar hiç uygun olmaz çünkü sıcağı köklere iletir.

  3. Sadakat K. -Ankara dedi ki:

    Kartopu ağacına gilabolu aşılayabilir miyim?
    ***
    Evet aşılayabilirsiniz.

  4. Dilek Uysaler dedi ki:

    Kartopu fidanımı bahçeye diktim. Bahçem bol güneşli. İkinci gün üst yapraklarda sararma başladı üzüldüm. Sorun nedir acaba?
    ***
    Yer değişikliği ve dolayısıyla alıştığı şartlardan yeni farklı şartları yadırgama olayı.. Belki dikerken kökler biraz rahatsız olmuştur.. Kısaca bunlar problem değil. Zamanla yerine alışacak. Bu sırada biraz yıpranabilir normaldir.

  5. Lilpar, Bakü dedi ki:

    İki yıl önce çiçekli olarak bahçeme diktiğim kartopum geçen yıl çiçek açmadı. Yerini değiştirdiğim için hemin yıl açmamış olabilir mi?
    ***
    Evet olabilir. Belki bu kış sonunda umduğunuzdan daha çok daha güzel çiçeklenebilir.

  6. Ayşe, Şanlıurfa dedi ki:

    Şanlıurfa’nın 45 dereceyi bulan sıcağına dayanır mı acaba? Alacağım ama kurur diye korkuyorum.
    ***
    Aynen o kadar sıcak olan Aydın’da yetiştirenler var diye biliyorum. O halde Urfa’da da olur.

  7. Mehmet, Nazilli dedi ki:

    Ben kartopunu diktim fakat 4 yıl sonra çiçek verdi. Gerçekten çok güzel bir çiçek türü. Aydın yaz aylarında 50-55 dereceye kadar sıcaklık olan bir iklimdir. Herkesin dikmesini tavsiye ederim.

  8. Ahmet, İzmir dedi ki:

    Merhaba, bizde çiçek açmayan kartopu cinsinden var. Parlak yapraklı. Geçen sene dikmiştik. Bir hafta önce yaprakları sararıp dökülmeye başladı. Bütün yaprakları değil ama sararıp dökülmeler çoğaldı diyebilirim. Alt yapraklardan. Neden olabilir?
    ***
    O yapraklar eğer geçen yıldan kalmış yapraklar ise: Geçen yıldan kalan yapraklar şimdi havalar ısındıkça birikimlerini bünyeye geçirip vazifesini tamamlıyor. Kışın yaprakları dökülmeyen birçok bitki türünde böyle olur.

  9. Zeynep, Şanlıurfa dedi ki:

    Merhaba ben çok beğeniyorum bu çiçeği. Bizim küçük bahçemiz güneş görmüyor. Orda yetişmesi mümkün mü? Ya da büyük bir saksıda damda yetiştirmem mümkün müdür?
    ***
    Bahçeniz hiç mi güneş görmüyor? Belki az da olsa güneş alıyor olabilir. Veya koyu gölge değilse güneş gelmese bile şiddetli ışıklı oluyorsa tamamdır. Ama bahardan bahar kısa dönem çiçeklenen bir bitki. Bu yüzden zahmete değmez diye düşünüyorum. Yine de siz bilirsiniz.

  10. Mehmet K. -Bodrum dedi ki:

    Benim bahçedeki kartopu çiçekleri malesef büzülmeye ve yaprakların üzeri kırmızı olmaya başladı. Bunun nedeni ne olabilir?
    ***
    Görmeden doğru bir yorumda bulunamam. Bu cıvarlarda toprak genellikle hem yoğun killi hem yoğun alkalinli. Bir de yaz sıcakları aşırı yüksek.. Yaz sıcakları başlarken dibini iyice çapalayarak bol miktarda çürüntü dibine yaymak kökleri sıcaktan korur ve toprağın alkalinlilik seviyesini biraz düşürebilir. Bu gerekli. Ayrıca yine bu cıvarlarda kök yiyen kurtlar bazen çok kötü zararlar verebiliyor. Bunun belirtileri ise sanki bitki çok kötü bir toprakta imiş gibi gelişimlerin durması ya da yeni gelişimlerin çok zayıf devam etmesidir. Bazen de susuz kalmış gibi pörsümeler olabilir (köklerin kurtlar tarafından ne denli yendiğine göre bu etkiler değişebilir).

  11. İlknur, Sakarya dedi ki:

    İlkbaharda kartopu ciceginin dalı tutar mı? Komşu dene dedi diktim.
    ***
    Denemişsiniz. Olur mu bilmiyorum. İnşallah tutturursunuz. Olmazsa mayıs sonunda benim yukarıda verdiğim talimatlara göre yeniden deneyin.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)