Platycodon grandiflorus, balon çiçeği

Campanulaceae (Çançiçeğigiller) familyasından Platycodon cinsinin sadece tek türü var: Platycodon grandiflorus. Ana vatanı Asya’nın doğusudur. Güzel bir süs bitkisi olarak kullanımı dünyanın birçok yerinde yaygındır. Dünya çapında halk arasında yaygın isimleri balon çiçeği ve Çin çan çiçeğidir. Çok yıllık otsu bir bitkidir.

Boyu 40cm ile 60cm arasında değişir. Yerine göre 1m’ye yaklaşabilir. Ayrıca çeşitli bodur kültivarları geliştirilmiş. Bunlar 15cm ile 30cm arasında olurlar. Bodur balon çiçekleri saksıda balkonlarda yetiştirilmeye daha uygundur.

Balon çiçeği özellikleri, yetiştirilmesi, bakımı

Çiçeklenme dönemi genelde yaz sonunda başlar. Fakat iki veya üç yıl iyice güçlenmiş, yerini ve toprağını sevmiş olan balon çiçekleri ilkbahar sonundan itibaren çiçek açmaya başlarlar. Solan çiçekleri hemen kesmelisiniz ki tekrar tekrar çiçeklenmek istesin. Tohum vermesine izin verirseniz iyi olmaz. Çiçek tomurcukları büyüdükçe balon şeklini alır. Sonra o balonlar çiçek halinde açılır. Çeşidine göre beyaz, mavi, menekşe moru ve pembe çiçekleri açıldığı zaman 5cm genişliğinde olur. Çiçek açmada bazen değişkenlik gösterir. Katmerlileri yalın kat açabilir. Yalın kat olanlar katmerli açabilir. Mor çiçeklisi beyaz çiçek açabilir.

Balon çiçeğinin kış soğuklarına dayanıklılığı müthiştir. -40C dereceye kadar dayanırlar (bodur kültivarları çeşitlidir ve bazılarının kış soğuklarına dayanıklılıkları farklı olabilir ama yine de -20C dereceye kadar hiç birinde tehlike yok). Tam gün direkt güneşli yerlerde yetiştirilmelidir. Yaz mevsimi sürekli şiddetli sıcak ve geceleri hiç serin olmayan memleketlere pek uygun değildir. Buralarda balon çiçeği kuzeyli yönlerden rüzgarlara açık ama koyu gölge olmayan, az güneşli yerlerde yetiştirilse daha iyi olur.

Fideleri bir defa dikince bir daha rahatsız etmemelisiniz. Çünkü küsme huyu var (kökleri çok hassas ve kırılgandır). Eğer  sökerek yerini değiştirmeye mecbursanız bu işi sonbahar ortası ile kış sonu arasında yapın. En geç ilkbahar sonuna kadar yer değişimi yapılabilir. Ancak bu durumda yeni gelişmiş olan dallar ve yapraklar iyice pörsür ve kötüleşir. İki-üç hafta sonra tekrar hızlı gelişim göstermeye başlar.

Doğal humuslu arazi toprağı en sevdiği topraktır. Yeterince süzek değilse derinden çapalayarak toprağa ponza taşı veya dişli kum karıştırın. Bahçenizin toprağı humuslu değilse leonardit ile veya yaprak çürüntüleriyle terbiye edin. Alkalinli toprak sevmez. Bu yüzden verilecek en iyi gübre kestane gübresi + koyun gübresi karışımıdır. Gerçi pek gübre istemez. Toprağa biraz asitlilik kazandırmak ve biraz da gübrelemek için kestane gübresi yeterlidir. Balon çiçeği suyu sever. Yaz boyunca asla toprak kupkuru kalmamalı. Kışın ise çok uzun süre kupkuru toprakta bırakılmamalıdır.

Budama: Mayısta fazla uzayan dallar yarı yarıya kısaltılmalı ve sonbahar soğuklarında çiçekleri bittiği zaman dipten kesilmelidir. İlkbaharda biraz geç uyanır. Bu yüzden sonbaharda tüm dalları dipten kesilen balon çiçeklerinin yerlerini belli edecek işaretler konulması tavsiye edilir.

Çoğaltılması: Balon çiçeği 1: sonbahar ile ilkbahar başı arasında kökten ayırmayla, 2: kış sonunda tohumlarını ekmeyle çoğaltılır. Tohumdan yetiştirilenler genelde ilk yıl yaz sonunda çiçeklenir ama bazen ilk yılı çiçeksiz geçirirler.

Ayrıca bakınız: ⇒ Balon sarmaşığı

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Bahçe / Balkon Süs Bitkileri

Etiketler: |



Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)