Balon çiçeği, Platycodon grandiflorus

Campanulaceae (Çançiçeğigiller) familyasından Platycodon cinsinin sadece tek türü var: Platycodon grandiflorus. Ana vatanı Asya’nın doğusudur. Güzel bir süs bitkisi olarak kullanımı dünyanın birçok yerinde yaygındır. Dünya çapında halk arasında yaygın isimleri balon çiçeği ve Çin çan çiçeğidir. Çok yıllık otsu bir bitkidir.

Özellikleri

Boyu 40cm ile 60cm arasında değişir. Yerine göre 1m’yi bulur. Ayrıca çeşitli bodur balon çiçeği kültivarları geliştirilmiş. Bunlar 15cm ile 30cm arasında olurlar. Bodur balon çiçekleri saksıda balkonlarda yetiştirmeye daha uygundur.

Balon çiçeğinin kış soğuklarına dayanıklılığı müthiştir. -40C dereceye kadar dayanırlar. Bodur kültivarları çeşitlidir ve bazılarının kış soğuklarına dayanıklılıkları farklıdır. Ama yine de -20C dereceye kadar hiç birinde tehlike yok. Tam gün direkt güneşli yerlerde yetiştirin. Yaz mevsimi sürekli şiddetli sıcak ve geceleri hiç serin olmayan memleketlere pek uygun değildir. Buralarda balon çiçeğini kuzeyli yönlerden rüzgarlara açık ama koyu gölge olmayan, az güneşli yerlerde yetiştirmek daha iyi olur.

Çiçek açma dönemi

Çok genç balon çiçeği fideleri genelde yaz sonunda çiçek açmaya başlar. Fakat iki veya üç yıllık olanlar yerini ve toprağını da sevmişlerse ilkbahar ortasından itibaren çiçek açmaya başlarlar. Solan çiçekleri hemen kesin ki tekrar tekrar yeni tomurcuklar versin. Yani tohum oluşturmasına izin verirseniz tekrar çiçek açmaya gerek duymaz. Çiçek tomurcukları büyüdükçe balon şeklini alır. Sonra o balonlar çiçek halinde açılır. Çeşidine göre beyaz, mavi, menekşe moru ve pembe olan çiçekleri 5cm genişliğinde olur. Çiçek açmada bazen değişkenlik gösterir. Katmerlileri yalın kat, yalın kat olanlar katmerli, Mor çiçeklisinin ise beyaz açması gibi gariplikleri var.

Yetiştirme, bakım

Fideleri bir defa dikince bir daha rahatsız etmemelisiniz. Çünkü küsme huyu var. Kökleri çok hassas ve kırılgandır. Eğer  sökerek yerini değiştirmeye mecbursanız bu işi sonbahar ortası ile kış sonu arasında yapın. En geç ilkbahar sonuna kadar yer değişimi yapın. Ancak bu durumda yeni gelişmiş olan dallar ve yapraklar iyice pörsür ve kötüleşir. İki-üç hafta sonra tekrar hızlı gelişim göstermeye başlar.

Doğal humuslu arazi toprağı en sevdiği topraktır. Yeterince süzek değilse derinden çapalayarak toprağa ponza taşı veya dere kumu karıştırın. Bahçenizin toprağı humuslu değilse leonardit ile veya yaprak çürüntüleriyle terbiye edin. Alkalinli toprak sevmez. Gübre istemez. Toprağa biraz asitlilik kazandırmak ve biraz da gübrelemek için kestane gübresi yeterlidir. Balon çiçeği suyu sever. Yaz boyunca asla toprak kupkuru kalmamalı. Kışın ise çok uzun süre kupkuru toprakta bırakmayın.

Budama: Mayısta fazla uzayan dallarını yarı yarıya kısaltın. Sonbahar soğuklarında çiçekleri bittiği zaman dipten kesin. İlkbaharda biraz geç uyanır. Bu yüzden sonbaharda tüm dalları dipten kestiğiniz balon çiçeklerinin yerlerini belli edecek işaretler koymanız iyi olur.

Balon çiçeği çoğaltılması

Kökten ayırma ve tohumla olmak üzere iki üretim yolu var.

Balon çiçeği çoğaltmada kökten ayırma zamanı sonbahar ortasından ilkbaharın en başına kadarki ara dönemdir. Kökten ayırma aslında kökleri birbirlerinden ayırmadan, bir bütün olarak dalları ve kökleri ikiye veya fazla kalabalık ise ona göre üçe, dörde bölmektir. Her parçanın köklerinin topraktan arınmaması gerekir. Kökler fazla hırpalanırsa, topraktan koparlarsa tutmama riski büyüktür.

Tohum ile üretim zamanı ise kış sonudur. Tohumları ekmede fazla geç kalmayın. En geç nisanın ilk günlerinde tohumları ekmiş olmalısınız.

Ayrıca bakınız

⇒ Balon sarmaşığı

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Bahçe / Balkon Süs Bitkileri

Etiketler: |

'Balon çiçeği, Platycodon grandiflorus' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Hatice, Kırklareli dedi ki:

    İki saksi Platycodon aldım. Biri mavi diğeri katlı (şimdilik) pembe. Havalar çok ısınmadı daha. Onları doğrudan saksılardaki toprağa ile birlikte bahçeye transfer etsem olur mu? Şu an çiçekliler. Malum sera ürünleri forse edilmiş oluyor.
    ***
    Evet bir sorun olacağını sanmam. Köklerini bulunduğu topraktan ayırmadan saksıdan çıkarıp o şekilde bahçeye dikin. Kökler böylece daha serinde olur ve bu sayede daha iyi gelişir.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.

Lütfen sorunuzu konu ile ilgili sayfaya yazmaya gayret edin.

Sorunuzu/Yorumunuzu yazın:

Sorunuz cevabımla birlikte 1 veya birkaç saat içinde burada görünür olacaktır. Lütfen ara sıra kontrol edin.