Mavi yasemin, Plumbago auriculata

Mavi yasemin Plumbaginaceae familyasının Plumbago auriculata türüdür. Ana vatanı Güney Afrika’da Cape bölgesinin güneyi ve doğusudur.

Bilimsel adındaki Plumbago sözcüğü Latince kurşun anlamına gelen plumbum’dan geliyor. Eskiden kurşun zehirlemelerine iyi geldiğini düşünüyorlarmış. Türkçede mavi yasemin diyoruz ama yaseminlerle hiçbir ilgisi yoktur. Diğer adı kurşunkök’tür.

Özellikleri

Mavi yasemin orta boy çalı şeklinde, ince ince çok dallı olarak gelişir. Toprak ve sulama durumlarına göre boyu 1 metre ile 3 metre arasında değişir. Dalları yarım metreyi aşınca artık dik duramaz. Sarılıcı, tutunucu özelliği de yoktur. Bir yerlere dayanarak dik durur. Veya değneklerle destekleyeceksiniz. Sürekli dipten yeni sürgünler verir ve bunların uzamaları hızlıdır. Bunlardan en güçlülerinin uzamasına izin verin. Cılızları dipten kesin. Ayrıca sürgünler uzayıp yan dallar geliştirince en eskilerden çiçeksiz olan dalları dipten kesin. Yoksa her bir dalın birçok yan dalları ile büyük bir karmaşa olur.

Çiçek açması

Dipten uzayan ana dallar yan dallar verir ve yan dallar 30cm gibi biraz uzayınca uçlarından çiçek açarlar. Ayrıca güçlü ve eski dalları toprak altı sürgünü gibi güçlü yan dallar uzatır. Onlar da biraz uzayınca birçok yan dallar verir ve yan dallarının uçlarından çiçek açarlar. Hava sıcaklığı elverdikçe yeni sürgün dallar uzatması ve çiçek açması süreklidir.

Çiçekleri kokusuz ve açık mavidir. Gök mavisinin biraz soluk ve açık tonunda.

İklim uyumu

Mavi yaseminin toprak altı kısmı -12C dereceye kadar kış soğuklarına dayanıklıdır. Fakat dalları en fazla -4 dereceye kadar bir hayli yıpranarak dayanır. -6C derece gibi soğuklarda tüm dallar diplerine kadar kurur. Ama önemli değil. İlkbaharın en başında toprak altından hızlıca yeni dallar uzatır ve acilen çiçek açmaya girişir.

Akdeniz iklimine tam uyumludur. Yazın uzun süre saatlerce yakıcı güneş altında kalması, üstelik aylarca susuz kalması gelişimini ve çiçek açmasını engellemez. Bu yüzden susuz bahçe tasarımlarına en uygun türlerdendir.

Mavi yasemin yetiştirme

Güneşli yerlerde daha iyi gelişir. Gölgede ise gerçi çiçek açmama problemi olmaz ama yan dallar fazla uzar ve çiçekler seyrek görünür.

Bahçeye dikerseniz toprak seçmiyor. Ağır killi toprakta bile sorunsuz gelişir. Saksıda yetiştirecekseniz 2 ölçü torf toprak + 3 ölçü arazi toprağı +  2 ölçü doğal arazi toprağı + 1 ölçü 2mm dere kumu karışımı yapın. En az 30cm×30cm ebatlarında büyük saksı kullanın.

Gübre istemez. Bahçede yetiştiriyorsanız sonbaharda dibini ve çevresini çapalayarak çevrede dökülen sonbahar yapraklarını yoğun çoklukta toprağa karıştırın. Saksıda ise her iki yılda bir saksıdan çıkarın. En dış katman kökleri kesin ve yine en dış ve en alttan biraz toprak azaltın. Sonra yeni toprak karışımı ilavesiyle aynı saksısına yerleştirin.

Sulamaya gelince, bahçede yetişiyorsa hiç sulamasanız da olur. Fakat saksıda yetiştiriyorsanız toprakta ciddi bir kuruma gördükçe mutlaka sulayın.

Budama

Mavi yasemin her türlü budamayı her zaman tolere eder. Yani ne zaman nasıl bir şekilde budamaya ihtiyaç duyarsanız hiç çekinmeden istediğiniz gibi budayın. Eğer saksıda yetiştiriyorsanız fazla uzayacağı belli olan güçlü sürgün dallarının tepelerini kırın ki o güçlü dallar birkaç yan dal uzatsın. Bu şekilde ne kadar kompakt ve çok dallı tutarsanız o kadar bolca, yoğun bir şekilde çiçek açar.

Fidan üretimi

Bir yere mavi yasemin diktiğinizde bir iki yıl orada güçlendikten sonra yarım metreye kadar çevresinde dipten birçok sürgünlerle çoğalır. Bunları kış sonunda ayırın. Yeni sürgünlerinden bile, ama yeterince güçlü olanları yine kış sonunda ayırın. Bunları diktiğinizde tutarlar. Ama geç kalmayın. En geç nisanın ilk günlerinde halletmelisiniz.

Yaz aylarında gelişimini yeni tamamlamış dallarından 15cm parçalara bölüp her parçasını ⇒ yarı olgun dal çeliği yöntemiyle  köklendirin.

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Bahçe / Balkon Süs Bitkileri

Etiketler: | |

'Mavi yasemin, Plumbago auriculata' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Elif, Ankara dedi ki:

    Merhaba, beyaz yasemini balkon demire soldan sağa sardırdım. Sağdan sola doğru da mavi yasemini demire sabitleyerek sarsam uzadıkça durmaz mı?
    ***
    Mavi yaseminin dallarının hiçbir şekilde sarılıcı özelliği yok. Sürekli bağlamak zorundasınız. Esas problem ise Ankara kış soğuklarına dayanamaz. Hele saksıda olunca tamamıyla imkansız.

  2. Elif, Ankara dedi ki:

    Peki mavi yasemin kullanamıyorsam başka bir yasemin türü önerebilir misiniz balkona sardırmak için?
    ***
    Şu iki sayfaya bakın ama onlar sizin oranın iklimine uygun olacak mı emin değilim:
    1- Trachelospermum jasminoides, yıldız yasemin
    2- Yasemin / Jasminum officinale ve Jasminum Polyanthum


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.

Lütfen sorunuzu konu ile ilgili sayfaya yazmaya gayret edin.

Sorunuzu/Yorumunuzu yazın:

Sorunuz cevabımla birlikte 1 veya birkaç saat içinde burada görünür olacaktır. Lütfen ara sıra kontrol edin.