Yasemin

Oleaceae (Zeytingiller) familyasından yasemin adıyla tanıdığımız ve yaprakları hemen hemen aynı olan birkaç farklı tür var. Bunların tümünde yaprak yapısı bir yaprak sapında karşılıklı dizili yaprakçıklar bütününden ibarettir. Söz konusu türler arasında gerçek yasemin diyeceğimi bir tür varsa Jasminum officinale türüdür. Ana vatanı Kafkaslar’dan Çin’in batısına kadar geniş bir coğrafyadır. Genellikle subtropikal iklime sahip yerlerde yaşarlar. Kış soğuklarına dayanıklılıkları -12C derecedir. Yaz aylarında çiçeklenir. Kışın fazla soğuk olmayan yerlerde tüm yıl çiçek açan benzer yapraklı yaseminler ya farklı türlerdendir ya da bu türün varyetesi ya da kültivarıdır.

Çok benzer diğer bir tür: Jasminum Polyanthum‘un anavatanı Çin’dir. Kış soğuklarına -7C dereceye kadar dayanır. Çiçekleri beyaz olduğu halde tomurcukları ve açmış çiçeklerinin dip kısımları pembe olduğu için bu türe pembe yasemin denir. Bu türde çiçeklenme daha yoğundur (çok fazla sayıda çiçekler bir arada). Ayrıca neredeyse tüm yıl boyunca, hava şartları uygun olduğu müddetçe ara sıra tekrar tekrar çiçeklenebiliyor.

Adını sayamayacağım bir iki tür daha var. Birbirlerinden ayırt etmek zor. Aşağıdaki resim “gerçek yasemin” tipindeki türlerin ortak görüntüsüdür diyebiliriz.

Yasemin bakımı

Yukarıda anlattığım gibi gerçek yasemin ve ona çok benzer birkaç tür yasemin birbirlerine her bakımdan çok benzerler. Benzerlikleri gibi bakımları da aynıdır ve aşağıdaki bilgiler hepsine ortaktır.

Bahçeye yasemin fidanı dikecekseniz pek toprak seçmez ve gübre de istemez. İlk iki yılı sağlıklı bir gelişimle atlattıktan sonra, sonraki yıllar susuzluktan çok az etkilenirler.

Saksı, toprak ve gübre

Saksıda yasemin yetiştirecekseniz mümkün olduğunca büyük saksı kullanın. Toprak olarak torf toprak + arazi toprağı eşit oranlarda karışım yapmalısınız. Saksıya uzun değnekler saplamak gerektiğinden dolayı da bu karışım toprağa bir miktar ponza taşı karıştırın. Yoksa değnekler rüzgarın etkisiyle toprağı sıkıştırır ve bu da kökler için iyi olmaz. Oranlar şöyle: 5 ölçü karışım toprak + 1 ölçü ponza taşı (toprakla iyice karıştırın). Sulamayı saksı yüzeyinde toprak biraz kurudukça yapın. Bitki besini (eğer gübre vermeyecekseniz) nisandan eylül başına kadar ayda bir defa tavsiye dozajın yarısını uygulayarak verseniz iyi olur. Saksı bitkilerine doğal gübreleri ⇒ şu şekilde vermelisiniz.

Yasemin nasıl budanır?

İlkbaharda yaseminin çiçekleri dökülünce budayın. Çiçekleri solup dökülmüş tüm çiçek dallarını kesip kısaltın. Dipten bile budayabilirsiniz. Çünkü yaseminin yeni çıkan filizleri belirli bir uzunlukta uzamasını tamamlayınca dal uçlarından çiçek açarlar. Henüz küçük bir fidansa yeni uzayan dallarını 15-20cm olduklarında uçlarını kopartın ki fazlaca dallanıp budaklansın. Hatta bu durumda küçük boydayken bile çiçek açarlar. Ayrıca yerini sevmiş ve köklerini toprağa iyice salmış olan yaseminler ilkbahar ve yaz ayları boyunca her yerinden, en çok alt taraftan arsızca filizlenip durur. Bunların çoğunu yok etmelisiniz. Yoksa başa çıkamazsınız. Çünkü kısa sürede çoğalmış, uzamış, karman çorman olmuş hale gelir. Öyle ki birçok kör düğümlerle birbirlerine girmiş koskoca dal yığınları haline gelirler.

Çoğaltılması

İlkbahar ve yaz boyunca ⇒ basit daldırma..
İlkbahar ortasında ⇒ tepe çeliği.. Çelikle yasemin fidanları üretirken aldığınız dalları önce mutlaka 5-6 gün suda bekletin. Çelikleri sonra köklendirme toprağına dikin.
Yasemin ayrıca kök sürgünlerinin ayrılmasıyla ve tohumla da çoğaltılır.

'Yasemin' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Sevi, İzmir dedi ki:

    İki ay önce aldığım yaseminime balkonda büyük bir saksıda bakıyorum. Dediğiniz gibi toprak ve torf karıştırdım. Yerini de sevdi ve kısa sürede tomurcuklandı. Hemen her dalında ya çiçek açtı da tomurcuk var. Ancak son iki haftadır dibinden çiçekli dalla aynı dala bağlı bir yerden bir filiz çıktı. Diğer dallara göre daha güçlü, kalın ve açık renkli ama bunda hiç tomurcuk yok. Sadece yaprak var ve çok hızlı uzadı. İki haftada 80cm falan oldu. Yabani olabilir mi? Budamak mı lazım yoksa öldürmek mi lazım? Diğer tomurcuklu dalların uzaması da yavaşladı bu süre içinde. Kışın içeri almam gerekir mi? Evin içi çok sıcak oluyor ama balkonun da önü tamamen açık direkt rüzgar ve yağmur alabilir.
    ***
    Yaseminlerin aynen anlattığınız gibi dipten çok kuvvetli sürgün verme özelliği var. Zaten aynı gövdeden filizlenip çıktığını söylüyorsunuz. O halde başka bir şey olması mümkün değil. Kışın içeri almayın. Sizin oranın belli belirsiz hafif don olaylarına tam dayanıklıdır. Hatta tüm yıl aralıksız çiçeklenmeye devam edebilir.

  2. İlkan, Ankara dedi ki:

    Jasminum officinale türü yasemin hangi ayda çelik alınır? Çok geç yaprak döküyor. Kış ortasına kadar yeşil kalıyor. Bu güzel kokulu sarmaşığı nasıl köklendirebilirim? Her denemem başarısız oldu.
    ***
    Başarısızlığınızın nedeni kullandığınız topraktır. Kış sonundan itibaren tekrar deneyin. Şurayı mutlaka okuyun o şekilde köklendirme toprağı hazırlayın: Köklendirme ve tohum çimlendirme toprağı hazırlama

  3. Duru, İstanbul dedi ki:

    Bugün saksıda 1m bir yasemin hediye geldi. Toprağı azalmış. Kökler görünüyor. Ne yapmalıyım? Güneş alan bir cam önüne odaya koymayı düşünuyorum.
    ***
    Hiçbir şey yapmayın. Üstüne toprak ilave ederseniz ve sularsanız hemen çürüme başlar. Öylece kalsın. Toprak tamamıyla kurusa bile bu 15 gün içinde sulamayın. İlkbaharda köklerinin topraktan çözülmemesine dikkat ederek saksıdan çıkarıp yeni saksıya ya da aynı saksıya yeni toprak ilavesiyle yeniden dikin.

  4. Hümeyra, İstanbul dedi ki:

    Ben 2 ay önce aldım. Evde cam önünde duruyor. Üzerinde açmış çiçek ve tomurcuklar vardı. Hepsini döktü. Şimdi de yaprağı sararmaya başladı. Çürüyor mu?
    ***
    Sadece yapraklarda sararmalar olmaya başladı ise tehlike büyük değil. Saksıdan üst yüzey toprağı azaltın. Toprak tamamıyla kupkuru olmadıkça sulamayın. Güneşli ve çok iyi havadar bir yerde tutmalısınız. Aslında evlere hiç uygun değildir. 7/24 püfür püfür hava hareketleri olan yani klima kullanılan ve klimanın hiç durmadığı mekanlarda sağlıklı yaşayabilir o kadar.

  5. Hülya, İstanbul dedi ki:

    Gecen bahar çelikten köklendirdiğim yasemin 30cm kadar boylandı. Gövdenin orta kısmında kök benzeri kılsı yapılar oluştu. Bunlar nedir? Ayrıca üzerinde çok minik yapraklar var ve çok yavaş gelişiyor. Kapalı balkonda tutuyorum. Sağlıklı gelişmesi için ne yapmalıyım?
    ***
    Sorunuz üzerine bahçemdeki yasemine baktım. Bahsettiğiniz kılsı şeylerden hiçbir yerinde yok. Ancak hanımelinde hep oluyor. Dal kalınlaştıkça eski dış deri kurur, incelik ve tel tel, bazen kabuk kabuk soyulur. Deri değiştirir gibi birkaç ayda bir tekrarlanıyor. Sizin yasemin bendekine göre farklı çeşitten ise benzeri bir şey olabilir. İlkbahara girmek üzereyiz. Geçen yıl köklendirdiğinize göre bu yıl hızlıca uzayıp gider.Biraz sabredin. Ancak bu yasemin serin toprak seviyor. Küçük saksı ve sırf torf kullanırsanız hızlı gelişemez. Doğal arazi toprağı + torf karışımı yapın. Gereğinden biraz büyük saksı kullanın. Ayrıca kapalı balkonlarda her türlü yaprak bitleri fena zarar verir. Gözünüz hep üzerinde olsun.

  6. Samet, İstanbul dedi ki:

    Bugün bir buçuk metre boyunda aldım. Direkt güneş olan bir yere koydum. Saksı değiştireyim mi?
    ***
    Bir iki hafta bekleyin. Daha büyük saksıya, şimdiki toprağından hiç ayırmadan yeni toprak ilavesiyle aktarın.

  7. Ada, İstanbul dedi ki:

    80-90cm boyunda bir yasemin aldım. Üretim saksısında. Terasta bakacağım. Daha buyuk saksıya geçirmem durumunda enerjisini köklerin saksıya yayılması için harcayıp çiçek vermemesi sorunu olur mu?
    ***
    Hayır ama olsa bile büyük saksı gerekiyor. Yoksa teras şartlarında yaşayamaz.

  8. Aslı, İstanbul dedi ki:

    Boyu yaklaşık bir metre olan, uzunca sürgünler vermiş ve tamamı çiçekli bir yasemin aldım. Balkona koydum. Sürgünlerini bir kumaş kurdele yardımıyla hafifçe ahşap duvara sardırdım. Adada yaşıyorum. Yasemine burada bahçelerde çok sık rastlanıyor. Endişem balkonun bahçeden daha fazla rüzgar alması. Lodos vurmuyor ama yine de bu mevsimde rüzgarlı bir balkon. Acaba rüzgar olumsuz etkiler mi? Kışa yakın içeri almalı mıyım ve içeri almadan önce budamalı mıyım?
    ***
    Kışın içer almayın. Gereksiz fazlalıkları olmadıkça budamayın. Esas yapmanız gereken şey 10-15 gün boyunca yerine alıştıktan sonra daha büyük saksıya aktarmanız. Torf toprak + doğal arazi toprağı eşit oranlarda birbirleriyle harmanlayın. Saksıya doldurun. Yaseminin köklerini şimdiki saksısındaki toprağından hiç ayırmadan, kökleri açığa çıkarmadan kalıp gibi çıkarın ve yeni saksıya aktarın. Sonra bol bol sulayın. Rüzgara gelince: Didim’de bahçemin kuzey-doğu cephesindeki yaseminim çok pis poyraz rüzgarı alan yerde. Evim konum itibarıyla o kadar kuvvetli bir poyraz rüzgarı akım yolu üzerindedir ki kışın zaman zaman bazı bitkileri kökünden sökecek kadar şiddetli eser. Ama yaseminime hiçbir şey olmuyor. Sizin balkonda böylesi dehşet rüzgarlar olmuyorsa endişelenmeyin. Aynı yaseminden iki komşumda batı cephede yazın saatlerce 35-40C derece sıcakta saatlerce direkt güneş altında onlar da gayet iyi. Topraklarımız felaket kötü ağır killi toprak. Siz dediğim gibi büyük saksı ve toprak karışımını halledin. Her şey fazlasıyla yolunda gider.

  9. Melek, Beylikdüzü dedi ki:

    İki ay önce bir yasemin aldım. Beyaz ama tomurcukları pembe bir yasemin. 220cm boyunda. Çokça çiçekli. Mis gibi kokuyordu. 11. katta oturuyorum. Camekan bir balkonum var. Akşam 5’ten itibaren güneş alan, hep aydınlık olan bir yer. 20 gün önce çiçeklerini döktü. Üzerinde hiç çiçek kalmadı. Tavanı sarması için şeritler yaptım. Saksısını büyüttüm. Şimdi çiçeklerin kalan kısımlarını budamalı mıyım? Yaprakları sağlıklı. Sararma yok. Sadece biraz yumuşamış gibi. Çürür diye çok sulamamaya çalışıyorum.
    ***
    Saksısını büyüttüm diyorsunuz. Eski saksıdan çıkarırken köklerini eski toprağından arındırdıysanız büyük hata etmişsiniz. Köklerin bu şekilde rahatsız edilmesi hiç iyi değil. Yapraklardaki yumuşama bu yüzdendir. Veya havaların ani ısınmasından dolayı da olabilir. Eğer kökler zarar gördüğü için olmuşsa muhtemelen o yapraklar ve dalların çoğu kurur. Sonra kökler tekrar uzayıp toprağa tutunucu hale geldiği zaman yeniden gelişmeye başlar. Bu arada yaseminlerin kapalı camekan balkonlara uygun olup olmadıklarını bilmiyorum. Kapalı balkonlarda genelde yoğun yaprak bitleri olur ve sık sık ilaçlamak gerekir. Çiçeksiz kalmış kısımları budayabilirisiniz. Onda sorun yok. Sulamasına gelince çok sulamaktan değil yanlış sulamaktan korkun. Şurayı okuyun ve hatalara düşmeyin: Yaygın ve öldürücü sulama hatası

  10. Ümit, İzmir dedi ki:

    Ben çelikleme yaparak yaseminimi bu ayda üretmek istiyorum. Şu an sadece perlit kullanıcam. Aklına takılan soru şu oldu. Çelik köklendirmesinde de bitkinin gövdesine çizik atacak mıyız yoksa direk kestiğimiz gibi önce suda bekletip sonra perlite koyup, şeffaf poşetle bağlayıp bekletecek miyiz?
    ***
    Tepe çeliği biraz körpece olur. Bundan dolayı çizik yapılmaz. Yasemin için tepe çeliği ilkbahar ortası demişim ama illere göre net tarih vermek gerekirse İzmir için nisan ayının başında başlamak lazım. Poşetle kapalı tutmayın. Köklendirme toprağına da perlite de gerek yok (gerçi iyi olur). Gübresiz, besleyicisiz ve oldukça süzek/havadar herhangi bir toprak uygundur. Hatta ben bahçemin ağır killi toprağına “ya tutarsa” diye diktiğim yasemin dalları köklenmişti (burası Didim) ve bunlar körpe tepe çeliği değildi. Fakat sonra ilgilenemedim. Bakımsızlıktan dolayı sadece biri hayatta kaldı. O ise fazlasıyla yeterli oldu. 2-3 yılda her yeri sardı. Sizin denemenize gelince: Şu an havalar iyice ısındığı için siz gölgeli ve serin bir yerde tutun. Kuzey cephe açık hava iyi olur. Yaz sonuna kadar yerini değiştirmeyin ve rahatsız etmeyin. Başarı ihtimallerini arttırmak için tepe çeliğinden başka, ayrıca: Yapraklı bir yan dal olması şartıyla şu usul çeliği çizik atarak deneyin: Topuklu çelik

  11. Özlem, Bursa dedi ki:

    Geçen sene aldığım yasemini güneş alan balkonuma koydum. Oldukça güzel uzuyordu. Sonbaharda çiçeklerini döktü. Kışın oldukça iyi gözüken yaseminim nisan sonunda ise yaprakları kırmızılaştı ve dökülmeye başladı. Yaprakları oldukça azaldı. Şimdi budama mı yapmam gerekiyor? Yerini mi değiştirmeliyim?
    ***
    Hızlı gelişim göstereceği günlerdeyiz. Anlaşılan o ki toprağı bozulmuş. Başka sebep aramayın. Saksısı çok küçükse iyi yani bu durumda tek sorun budur. Şimdi büyük bir saksıya uygun toprak doldurun. Yaseminin köklerini eski toprağından hiç ayırmadan yeni saksıya aktarın. Fakat eğer eski saksı büyük ise (dolayısıyla toprağı da çoktur) köklerini eski topraktan fazla arındırmayın ama eski toprağı yanlardan ve alttan biraz giderip yeni saksıya aktarın. Her halükarda köklerin en az yarısının eski toprağa bağlılığı devam etmelidir. Saksı değiştirmeye başlamadan önce biraz budamanız iyi olur.

  12. Caner, İstanbul dedi ki:

    Yaklaşık 3 yıl önce aldığım yasemin balkon demirlerimizin hakimi oldu. Endişem mevcut saksısı artık yetmeyecek acaba büyütmem gerekir mi?
    ***
    Şimdi en az 25cmX25cm (genişlik-derinlik) ebatlarında bir saksı lazım.

  13. Nebahat, İstanbul dedi ki:

    Yasemine su veriyorum ama galiba az geldi. Yeni tomurcuklar veriyordu. Hafif sararmış. Su verdikçe o tomurcuklar açar mı yine?
    ***
    Onun bilmem ama yasemin tekrar tekrar yeni çiçek dalları geliştirip çiçek açar. Bakımını doğru yapın. Yanlış yerde tutmayın.

  14. Siğnem, İzmir dedi ki:

    2 ay önce bahçeme ektim. Sarmaşık gibi pergolaya sarması için. Çok yeşillendi ve sarmaya başladı bile ama hiç çiçek açmıyor. Tomurcuk yok. Tamamen yeşillik. Ne yapmak lazım?
    ***
    Yapılacak hiçbir şey yok. Bekleyeceksiniz. Her an tomurcuk verebilir. Bu yıl olmazsa gelecek yıl mutlaka çiçek açar.

  15. Ali dedi ki:

    Yerde ekili 4 yıllık yaseminim var. Fakat yerinden memnun değilim. Söküp büyük saksıya eksem olur mu? Dallarında çoğunu kessem?
    ***
    Saksı sevmeyen bitkilerdendir. Bu yüzden koskocaman saksı ister. Şimdi değil kış sonunda sökün. Dallarını istediğiniz kadar azaltabilirsiniz.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.

Lütfen sorunuzu konu ile ilgili sayfaya yazmaya gayret edin.

Sorunuzu/Yorumunuzu yazın:

Sorunuz cevabımla birlikte 1 veya birkaç saat içinde burada görünür olacaktır. Lütfen ara sıra kontrol edin.