Mantar, virüs hastalıkları

Yapraklardaki mantar hastalıkları, bütün bünyede olan virüs kaynaklı hastalıklar ve salonlarda saksılarda mantarlar ve küflenmeler.. Hastalıklarla nasıl mücadele edilir? Problemler ve çözüm yolları birlikte aşağıda.

Özet

Yapraklardaki mantar hastalıklarıyla mücadele basittir. Virüslere bağlı hastalıklar ise yapraklarda olabileceği gibi dallarda, ana gövdede ve kök sisteminde de olabilir. Tehlikesi büyük, tedavisi de çok zordur. Saksılardan çıkan mantarlar ise örtü gibi geniş yüzey kaplamadıkça, mini mantarlar şeklinde göründükçe tamamıyla zararsızdır. Küflere dikkatli olun.

Yapraklarda külleme, pas vb mantar hastalıkları

Yapraklarda normal dışı sararmalar, kararmalar, un veya kül serpilmiş gibi tozlanmalar, benekler, kabartılar gibi bozuluklara sebep olan mantarlar (genelde mildiyö ve külleme denen hastalıklar) bitkilerin bulundukları ortamlara ve şartlara göre baş gösterebilir. Birçok farklı mantar hastalığı yapraklarda aynı görünümü verebilir. Daha farklı görünümde zararları da olabiliyor. Tedavileri ise hemen hemen aynıdır.

Yapraklarda külleme hastalığı ilkbahar sonundan sonbahar ortalarına kadarki dönemde daha sık görülür.

Mantar (fungus) hastalıklarının sebebi ne olursa olsun ilaç kullanmak çoğu zaman işe yarar. Topas adlı ilacı kullanan herkes (özellikle külleme hastalığında) memnun. Bunun kullanımı da son derece kolay. Fakat hastalıklar çevrede hiç yoksa sadece sizin bitkileriniz varsa ilaçtan önce sebepleri öğrenip uygun çözümlere yönelmek daha iyi olur.

Potasyum eksikliği

Bitkilerin toprakta olması gereken başta potasyum olmak üzere çeşitli elementlerden yoksun kalmaları sonucunda yapraklarda gereken yapılaşmanın güçlü olamaması ve savunma mekanizmalarının çalışamaması. Çözümü ise iyi bir gübrelemedir. Fakat eğer gübrelemede sorun yoksa o zaman toprağın kimyasal dengesi bozulmuştur. Bu da başta külleme olmak üzere bazı hastalıklara yol açar. Bu durumda en iyi çözüm organik toprak düzenleyicileri ile toprağı işlemektir. Toprak düzenleyicileri saksı bitkilerine uymaz. Zararı olur. Tarlalar ve bahçeler içindir. Saksı bitkilerinizdeki toprak sorunları ile uğraşmak yerine bitkilerinizin toprağını değiştirmelisiniz.

Havasız, kuytu ortamlarda gece ıslaklığı

Geceleri esintinin olmaması, aynı zamanda yoğun hava nemliliği ve çevre ıslaklığıdır (özellikle yeterince kuvvetli rüzgar almayan kuytu bahçelerde) bitkilerin yapraklarında çeşitli mantar hastalıklarının kolayca türemelerine yol açar. Rüzgarlara açık olmayan bahçelerde sulamaları sabahları, güneş biraz yükseldiği zaman yapın. Toprak zaten yeterince nemli ise sulamayı ertesi güne bırakın. Böylece gece boyunca ortam ıslak olmaz. İlkbaharda mildiyö hastalıklarının, yazın külleme hastalıklarının biraz olsun önüne geçmede bu yöntem duruma göre gayet etkili olabiliyor.

Gül yaprağında mildiyö hastalığı

Yanlış mevsimde toprağa taze gübre ve bitkisel artıklar yaymak

Toprağa doğal gübre ve bitkisel çürüntüler karıştıracaksanız bunların kullanılabilecek gübre haline geldiklerinden emin olun (yani fermantasyon, çürüme ve ayrışma aşamaları tamamlanmış olmalı – aynen yanmış gübrelerde olduğu gibi). Yoksa bahçenizde onların üzerinde pekçok bakteri, mantar ve küf çeşitleri türeyip bitkilere de sirayet ederler.

Yapraklarda tozların fazla birikmesi

Fazlaca biriken tozlar gece nemliliği etkisiyle bazı bakteri ve mantar çeşitlerinin türemelerine elverişli bir zemin oluşur. Az biraz tozlanma norma karşılanabilir ama az da olsa uzun süre yaprakların tozlu kalması iyi değil.

Bitki bitlerinin etkisi

Bitki bitleri ile mücadele şart. Yapraklara şu üç şekilde zarar verirler: Birincisi kendi verdikleri zarar. İkincisi taşıdıkları virüsleri bitkilere bulaştırmaları. Üçüncüsü yapraklara verdikleri tahribatlar sonucunda sızan öz su üzerinde mutlaka bakteriler ve mantarlar peyda olup kısa zamanda hastalık tüm yapraklara yayılabilir.

Bitkilerde virüs hastalıkları

Bu tip hastalıklar en çok ağaç özellikli bazı bitki türlerinin dallarında ve gövdesinde en dış tabakalarında olup dış tabakadan içeri doğru hastalık ilerleyip bitkiyi öldürür. Çözümü çok zordur. En iyisi nereye hangi tür ağaç dikecekseniz önceden o tür hakkında iyi bir araştırma yaparak hangi hastalıklara hangi şartlarda yakalanabileceklerini öğrenin. En başta tedbirli olun. Mesela güneşli ve rüzgarlı yer isteyen bir ağaç rüzgar almayan ve güneşçe de pek nasipli olmayan bir yerde her çeşit hastalığa karşı savunmasız kalır.

Köklerde hastalık yapan virüsler de var. Bunda sebep genellikle bitkinin köklerine hiç uygun olmayan toprak özelliğidir. Bir diğer sebep köklerdeki yaralanmalardır. Soğanlı ve yumrulu bitkilerin soğanlarında, yumrularında görülen virüs hastalıkları da benzer şekilde veya herhangi bir şekilde bulaşabilir ve bitkiyi genellikle kısa sürede değil uzun bir zaman sürecinde öldürürler. Tedavisi yoktur.

Yapraklara zarar veren virüsler genellikle bitki bitleriyle yapraklara bulaşır.

Saksı çiçeklerinin diplerindeki mantarlar

Bunlar aslında üçe ayrılır. ilki genellikle zararsızdır. İkinci ve üçüncü paragraflarda anlatılanlara karşı dikkatli olun.

Kolayca görünen mini şirin mantarlar

Bunların hiçbir zararı yoktur ama toprak yüzeyinde beyaz bir örtü gibi oluşum yapabilirler. O zaman bu örtü benzeri tabakayı topraktan alıp atarsınız.

Küflenmeler

Bunlar da mantarlardandır aslında. Toprağa organik maddeler katarsanız küflenme olur. Toprakta küf fazla olursa toprağın içinde hiç oksijen kalmaz ve kökler çürür. Onun için salon, ofis gibi kapalı mekanlarda saksılara kesinlikle meyve kabukları, meyve suları, süt ve bira katmayın. Ayrıca ⇒ şu sayfaya da bakabilirsiniz.

Toprakta baş gösterebilen mantar hastalıkları

Bu hastalık mantarları gözle görülemez. Bitkinin toprak altı kısmına zararlı enzimler vererek bitkiyi öldürebilirler. Bitkilerinize mutlaka o bitki türüne göre uzman tavsiyesi toprak karışımı yapmalısınız. Sulamasını ve evdeki-ofisteki konumunu da yine uzman tavsiyelerini dikkate alarak ayarlayın.

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Parazitler-Hastalıklar

Etiketler:

'Mantar, virüs hastalıkları' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Behice, İzmir dedi ki:

    Çiçeğimde beyaz lekelenmeler ve siyah yara gibi şeyler oluştu. Balkonum açık, esintili. Yaprakları dökülmeye başladı. Yeni çıkan ufaklar bile güçsüz kalıp dökülüyor. Daha önce karşılaşmadığım için hastalığı tespit edemedim ve herhangi bir ilaç uygulaması da yapamadım. https://www.hizliresim.com/tsv9pjc https://www.hizliresim.com/idcvmua https://www.hizliresim.com/a3v58y0
    ***
    Külleme, mildiyo vb mantar hastalıkları. Topas adlı ilaçtan kullanın. Dozajını yarım bile uygulasanız etkisi tam olur. Toprakta ciddi bir kuru olmadan sulamayın. Ayrıca bitlenme var mı diye büyüteçle dikkatle inceleyin. Onların zararına da benziyor. Zaten bitki bitlerinin tahribatlarını mantar hastalıkları takip eder.

  2. Turan, Kadıköy dedi ki:

    Asmada külleme için topas ne zaman ve nasıl kullanılmalıdır? Pülverizatöre konacak topas miktarı ne olmalıdır?
    ***
    1 litre suya 1ml karıştırmak yeterli doz olması açısından fazlasıyla etkili. 15-20 günde bir tekrarlamak gerekiyor. Yalnız çiçek açıyorken yapmayın. Ya da elinize alacağınız faraş gibi bir şeyi çiçeklere siper ederek ilaçlamayı yapın. Ayrıca sadece yapraklara değil dallara da ilaçlama yapmanızı tavsiye ederim.

  3. Kadir, Adana dedi ki:

    Benim bahçedeki biberlerimin üst yaprakları büzüştü zenk ilacı attım ama fayda etmedi. Daha sonra üst yaprak kenarları sararmaya başladı. Şimdi de mantar ilacı attım ama nasıl geçecek bilmiyorum. Sürekli çapalıyorum toprak hava alsın diye. 3-4 günde bir suluyorum. Ne yapmam lazım?
    ***
    Anlaşılan problemin ne olduğunu hiç bilmeden çeşit çeşit ilaçlar deniyorsunuz. Büyük bir ihtimalle problem köklerdedir. Fazla gübre veya yanlış usulde gübreleme bitkileri öldürür. Belki de hatalı çapalama yüzünden kökler fena zarar görmüştür. Veya hiçbir sorun yoktu ama siz körpe yaprakların güneş aldığı saatlerde pörsümesini problem sandınız. Halbuki bu hep olur. Normaldir. Hiçbir zararı yok. Problem yokken uygunsuz ilaçlarla bitkilere zarar vermiş olabilirsiniz. Cevabım bu kadar. Siz bütün bunları iyice düşünün. Problemin esas kaynağını bulun.

  4. Hayrullah, İzmir dedi ki:

    Asmalardaki üzümler mercimek büyüklüğüne yaklaştı. Topas 100cc ilacı kullanacağım. 16 litrelik depoya kaç cay kaşığı topas katayım?
    ***
    Çeşitli ebatlarda çay kaşıkları var. Böylesi çok hassas ilaçlarda kabaca ölçümlemeler yanlıştır. Eczanelerde çok ucuza satılan tek kullanımlık şırıngalar var. Onunla ölçeceksiniz. Litre başına 1 ml olacak. Buna göre hesaplayın. 16 litre su için 16 ml ilaç. Biraz düşük dozajı bile tam etkilidir. Ama fazla dozajın ciddi zararları olur. Bundan dolayı çay kaşığı ile hesaplamayın.

  5. Kadir, Adana dedi ki:

    10 kök antep biberi ektim. Şu an yaprakları yeşil ama üst domur yapraklar buruşuk. Tek tük çiçek döküntüsü var. Kuruyup dökülüyor. Ne yapmam lazım? Bunun yanında patlıcan ve domateslerde hiç bir sıkıntı yok. Gayet iyiler. Tek sorun biberlerdeki üst yaprak kırışıklığı.
    ***
    Kesin bitlenmişlerdir. İyi kontrol edin. Evvelki gün komşumun birberlerinde benzer sorun gördüm. Yapraklara dokundum. Alt kısımları tamamıyla bitlerle kaplıydı. Sizinkinde sorun bit değilse toprakla ilgili hata var demektir. Yanındaki bitkilerde sorun olmaması bir şey değiştirmez. Ben de bahçemde görüyorum yan yana tek sıra aynı fidelerden bazıları güdük kaldı. Sebep şu: Toprağı gerektiği gibi işlememiştim. Bu işler dikkatli çalışma istiyor. Yoksa her şey şansa kalır.

  6. Eda, Eskisehir dedi ki:

    Annemin camgüzeli çiçeği yapraklarından yağ gibi nem çıkarıyor. Cama benek benek yağ yapıyor. Neden acaba?
    ***
    Onlar bitki bitleri yüzünden olur. Anlaşılan bitlenmiş. Büyüteçle dikkatle inceleyin.

  7. Besime, Hatay dedi ki:

    … yapraklarında lekelenme var bir süredir. Fotoğrafını çekip ziraatçiye gösterdim. Mildiyö dedi. İlaç pahalı. 4 fide için almana değmez dedi. Hastalıkla mücadele etmenin bir yolu var mı?
    ***
    Evet sulamaları sakın akşamları yapmayın. Sabah saatlerinde yapın. Bunun önemli ölçüde hastalığı önleme etkisi var. Gece ıslaklığı pek rüzgarlı olmayan kuytu yerlerde çeşitli yaprak mantar hastalıklarına yol açıyor.

  8. Mustafa Kuş dedi ki:

    Çiçeklerin yapraklarında kurtçuk gibi beyaz benekler var ve parlaklık var.
    ***
    Problemi anlayamadım. Daha detaylı tarif etmeliydiniz. Mesela dokunun. Yapışkanlık da varsa konu şu sayfa ile ilgilidir: Bitki bitleri (basra, koşnil vs yaprak bitleri)

  9. Muhittin, İzmir dedi ki:

    50 kök karpuz ektim. 70 santim dalları ile zeytin büyüklüğünde meyvesiyle çökme yapıyor. Köklerini söküyorum sapsarı. İlacı nedir?
    ***
    Hastalık olduğunu sanmıyorum. Önceden yaptığınız gübrelemedeki hatanız ile ilgilidir. Veya gübreleme hiç yapmadıysanız toprağın özelliğine göre yanlış sulama tarzından kaynaklanır. Bu tip riskleri bertaraf etmek için diğer sebze fidelerine uygulandığı gibi çapalama ve kök boğazına toprak çekme yani her fidenin dibinde toprağı yükseltme işlemlerini yapmalısınız. Sularken her iki yandan alçak kısımları sulayacak, kök boğazı kısmın yani fidelerin tam dibinde yüksek topraklı kısmın kuru kalmasına dikkat edeceksiniz. Önceden yapılması gereken gübreleme ise sonbahar sonuna doğru yapılmalı. Biraz geç de olabilir. Ama en geç zamanı fide ekiminden iki ay öncesi olmalıdır. Daha geç kalınırsa gübrelerin öldürücü etkisi olur.

  10. Sema, İstanbul dedi ki:

    .. yaprak uçları kahverengi oluyor kuruyor. Ara ara olurdu ama bu sefer çoğalmış. .. yapraklarında yapışkan bir terleme ve kahveden siyaha dönen noktalanmalar sonucu dökülme oluyor.
    ***
    Yaprak uçlarındaki sorun muhtemelen sulama hatalarınızla ilgilidir. Yapışkanlık ise bitki bitleriyle ilgili. Sorularınız hangi bitki türü ile ilgili ise lütfen kendi saylarına yazmanızı rica ediyorum. Sorularınız ve problemler ile ilgili sayfalar:
    Areka palmiyesi, Dypsis lutescens
    Yaygın ve öldürücü sulama hatası
    Para ağacı, Refah çiçeği (Pachira aquatica)
    Bitki bitleri (basra, koşnil vs yaprak bitleri)

  11. Funda Karasolak dedi ki:

    Bitkimin içinde çok şirin görünümlü sarı renkli sanırım mantar var ne yapmalıyım acaba?
    ***
    Saksıda toprak yüzeyinde olan şirin mini mantarlar bazen oluyor. Bir şey yapmaya gerek yok.

  12. Meli, Belçika dedi ki:

    .. kökünden minik beyaz noktalar var ve çiçek erimiş gibi olmuş. Sebebini ve ne yapmam gerekeni söylerseniz sevinirim.
    ***
    Galiba çürüme var. Sebep yanlış topraktır. Her bitki her toprakta yaşayamaz. Bitkiniz hangi cinsin hangi türü ise ona göre uygun toprak gerekir.

  13. Tuncer, Eskişehir dedi ki:

    Black dragon cinsi yeni aldığım yaprak güzeli çiçeğinin yapraklarında küçük dairesel delikler var, üzerlerinde herhangi bir canlı göremedim. önce zarımsı saydam benekler oluşuyor ve sonra etrafı siyah delikler ortaya çıkıyor. Nedeni ne olabilir ve çaresi nedir?
    https://www.hizliresim.com/n1of2wk
    https://www.hizliresim.com/tjnlrw3
    https://www.hizliresim.com/aru82xi
    ***
    Felaket derecede bitlenme var. İkinci fotoğraf resim kalitesi çok kötü olmasına rağmen açıkça belli. İlgili sayfaya bakın: Bitki bitleri (basra, koşnil vs yaprak bitleri)

  14. Turan, Malatya dedi ki:

    5 yaşındaki kayısı fidanlarında yapraklarda kuruma ve lekelenme var. Mantar ilacı attık lakin düzelme yok. Fıskiye sulama sistemi ile sulanıyor 4 saat boyunca.
    ***
    Fıskiye sulamaya hiç uygun bir tür değil. Ya ağaçlardan vazgeçin ya da o tip sulamadan vazgeçin.

  15. Ercan, Kütahya dedi ki:

    Merhaba damlama su ile 10 dönüm .. ekimi yaptım ilk etapta pek sorun yoktu. Sonrasında yapraklarda sararma ve kurumalar, en sonunda köklerde ölmeler başladı. Mantar ilacını yaprak üstü yaptım. Ancak halen yapraklar sararıp bitki kuruyor. Ne yapabilirim?
    ***
    Emin değilim ama sanıyorum artık yapılacak bir şey yok. Problemin mantar hastalıklarından kaynaklandığını düşünmüyorum. Toprağın özelliği ile ilgili olabilir. Yaprak bitleriyle ilgili olabilir. Hatta iklim değişikliği yüzünden olan aşırı hava sıcaklığına paralel olarak toprağın ve dolayısıyla köklerin fazla ısıya maruz kalmasıyla da ilgili olabilir.

  16. Asım, İstanbul dedi ki:

    Bazı yapraklarında yaprağın uç kısmında içe doğru v harfine benzer kesik şekilleri var. Sanki tırtıl gibi bir şey yemiş gibi. Ama gözle görülür bir canlı yok ve diğer yapraklarda kesik olmuyor.
    ***
    Bunun mantar hastalığı ile ilgisi yok. Sebebini bilmiyorum. Belki yeni gelişim halindeyken herhangi bir etki yüzünden oluyordur.

  17. Nehir, İstanbul dedi ki:

    Merhaba, öncelikle azbitkide çok şey öğrendim her sorum içim ilk adresim oldu. Palmiyemin birkaç dalında yaprağa kadar kahverengi noktalar farkettim. Bunların mantar mı yoksa bir zararlı mı olduğunu anlamadım. Halihazırda unlu bit için Neemazal diye bir ilacı gün aşırı yapraklarına sıktığım için acaba mantara mı sebep oldum diye de düşünüyorum. Bu ilacın başka zararlıları da engelleyeceğini düşünmüştüm çünkü. Kahverengi noktaları oksijenli bezle olabildiğince temizledim hafif de sararma gözlemledim bu dallarda. Bu kahverengi noktalar ne olabilir sizce nasıl bir tedavi uygulamalıyım?
    https://www.hizliresim.com/5cviwl2
    ***
    Direkt bir mantar hastalığı değil. O türde özellikle yaprak saplarının dip kısımlarında mor noktalar oluyor. Ama bu çok farklı. İlacı o kadar sık kullanmanız yanlış. Bitler yok olduktan sona tedbiren 40 günde bir kullanabilirsiniz. Belki ilacın zararıdır. Veya başka tür bir yaprak bitinin tahribatları yüzünden olmuştur. Yaprak bitlerinin ısırıklarını mantar hastalıkları takip eder. Ayrıca hiçbir bit, parazit olmasa bile toprağın kimyasal özelliği bu tip sorunlara yol açar. Toprağa ve sulamalara karşı çok titiz davranalısınız. İlgili sayfalar:
    1- Öncelikle çok önemli bir konu: Yaygın ve öldürücü sulama hatası
    2- Saksı ve toprak değiştireceğiniz zaman bu bilgileri dikkate alın: Salon bitkilerine sağlıklı torf toprak hazırlamak

  18. Betül, Ankara dedi ki:

    Toprak yüzeyinde beyaz tuz gibi kristaller var; bir de bir yaprağın altında pamuk ağı vardı ağ gibiydi. Bütün bunlar neden ve ne yapmam gerekir?
    ***
    Hangi bitkinizde problem varsa o bitkinin bakımı hakkındaki sayfayı dikkatle okuyup bakım hatalarınızı bulmanız lazım. Veya bulamazsanız, her şeyi doğru yaptığınızdan eminseniz sorunuzu bitkinizin kendi sayfasına yazın.

  19. İlkan, Ankara dedi ki:

    İlk defa bu kadar hızlı öldüren yaprak küf hastalığı gördüm. Ne yapmalıyım? ana gövdesinin dibindede küf vardı. Çiçeğim bu gidişatla 2-3 güne tamamen ölecek gibi.Yoksa toprakta mı sorun var?
    ***
    Yaprakta oluyorsa küf değil külleme hastalığı derler. Bir de mildiyö diyenler var. Mildiyönün küf gibi olmayan, yaprakları karartıp zarar veren tipleri de var. Çaresi Topas adlı ilaçtan kullanmak. Bir de toz kükürt var (bahçe sülfürü). Açık sarı renkte bir tozdur. Bu da işe yarar ve klasik bağcılıkta külleme hastalığına karşı kükürt kullanımı yaygındır.
    Topraktan kaynaklanan sorun var mı bunu düşünmeyeceksin. Çünkü anlayamayız. Başlıca sebep toprakta potasyum olsa bile toprağın kimyasal dengesinin bozulması yüzünden bitkinin köklerinin topraktan yeterince potasyum alamamasıdır. Yani bitki potasyum eksikliği yüzünden kolayca külleme vb hastalıklardan zarar görür. Ama bahsettiğin türler zaten küllemeye karşı çok hassas türlerdir. Çok yaygın bir problemdir ve bu konuda çok kişi soru sormuştur. Antalya’dan yazan birileri bu bitkileri sürekli dışarıda açık havada verandada yetiştirdiği halde külleme hastalığı yüzünden hep öldüklerinden bahsetmişlerdi. Oysa Didim’de bahçemde 5 farklı Kalanchoe türü var ve 7 yıldır asla hiç birinde külleme hastalığı olmadı. Çünkü ben bunları daima doğal arazi toprakları ile yaptığım karışımlarda, bazılarını da direkt bahçe zemininde yetiştiriyorum. Galiba toprakla ilgisi potasyum açısından oluyor. Her neyse.. bahsettiğim ilaç veya toz kükürt kullanmaktan başka çaren yok.

    Not:
    Sukulent bitkiler için sırf torf toprak kullanıyorsanız ilkbahardan sonbahar başına kadar ayda bir defa sukulent-kaktüs türlerine özel bitki besinlerinden vermeniz gereklidir. Yukarıdaki örnek ne kadar gerekli olduğunu bir de bu yönüyle gösteriyor.

  20. Bora Rüzgar dedi ki:

    Toprakta beyaz noktalar var. Sanırım küflenmiş. Ne yapmalıyım? Çok zararlı mantarlar mı minik sarı mantarlar?
    ***
    Mini şirin mantarların hiçbir zararı yok. Küflenmeler yoğun değilse onun da zararı yok. Yukarıda detaylı açıklamalar var.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.

Lütfen sorunuzu konu ile ilgili sayfaya yazmaya gayret edin.

Sorunuzu/Yorumunuzu yazın:

Sorunuz cevabımla birlikte 1 veya birkaç saat içinde burada görünür olacaktır. Lütfen ara sıra kontrol edin.