Ağaçlar kütüphanesi

Atropurpureum – Japon akçaağacı (kızıl yapraklı çeşidi)

Bir Japon akçaağacı kültivarı Acer palmatum 'Atropurpureum'

Birçok türleri olan Acer (akçaağaç) cinsinin süs ağacı olarak en yaygın yetiştirilen türü, birçok çeşitleriyle Japon akçaağacı‘dır (Acer palmatum). Yaprak şekilleri farklı farklı birçok çeşitleri var. Yeşil yapraklılar sonbaharda yapraklarını kırmızılaştırıp sonra döker. Birkaç kültivar zaten kızıl yapraklıdır ama sonbaharda daha güzel renklenirler. Kızıl yapraklılardan en yaygını ve en meşhuru Atropurpureum kültivarıdır. Bilimsel adı Acer palmatum ‘Atropurpureum’ şeklindedir. Akçaağaç türleri Sapindaceae (Sabunağacıgiller) familyasındandır.

Sedir ağacı (Cedrus libani türü)

Cedrus libani türü sedir ağaçları

Çamgiller (Pinaceae) familyasının Sedir cinsinin birkaç türü ve türlerin de çeşitleri ve var. Ben burada sadece bir türünü iki çeşidiyle ele aldım. Cedrus libani (Lübnan sediri) Akdeniz’in doğu tarafındaki çevre ülkelere aittir. Adı Lübnan sediri olmasına rağmen dünyada en çok Türkiye’de Akdeniz bölgesinde (dağlık kesimlerde) ve bölgeye yakın yerlerde bulunur. Lübnan’da ve Suriye’de çok azdır.

Kafir laym

Citrus hystrix narenciye türü, kaffir lime, kafir laym

Kafir laym (İngilizce kaffir lime) Narenciyelerden Citrus hystrix türüdür. Makrut lime de derler ama kaffir lime adı daha yaygındır. İngilizce yaygın adındaki kaffir sözcüğü Arapça kökenlidir ve bildiğimiz kâfir manasındadır. Ana vatanı Güneydoğu Asya ve Çin’in güneyidir.

Hünnap (jujuba)

Hünnap bitkisinin dikenli dalları, yaprakları ve meyveleri

Hünnap deyince meyvesi yenen bitki olarak düşünürüz. Oysa daha çok güvenlik amaçlı çit bitkisi kullanımı vardır. Sağlam, sert ve sıkça dallarıyla, tehlikeli dikenleriyle kırsal kesimlerde bahçe çevrelerine en iyi güvenlikçi çit bitkisidir. Üstelik ara sıra budamaktan başka hiçbir bakım istemez.

Kara servi, mezarlık servisi

Kara servi (Cupressus sempervirens) ağaç

Kara servi Cupressaceae (servigiller) familyasının Cupressus sempervirens türüdür. Akdeniz çevresinin kışın yaprak dökmeyen ağaçlarındandır.

İğde

Çiçekli iğde dalları

Elaeagnaceae (İğdegiller) familyası üç ayrı cins kapsamında birçok türlere sahiptir. Türlerin çoğunun meyveleri yenir. Bazı türler birbirlerine benzer ve bunlara iğde denir. Ama burada konu sadece bildiğimiz iğde, Elaeagnus angustifolia türüdür. Yani kuruyemişçilerde meyveleri satılan tür. Ana vatanı Orta Asya’dan Türkiye’ye kadar bölgelerdir.

Bergamot

Bergamot ağacı, meyveli ve yapraklı dalları

Bir Narenciye türü olan bergamot ağacı meyve kabuklarının kokusu ve aroması açısından önemli bir bitkidir. Bilimsel adı Citrus bergamia’dır.

Ağaç kavunu (Citron)

Ağaç kavunu, Citrus medica narenciye türü

Ağaç kavunu en büyük meyve veren Narenciye türüdür. Aynı zamanda narenciyelerde nadir görülen tam safkan (doğal has tür) olmasıyla da özeldir. İngilizce citron derler. Birkaç formu var.  Formlarında başka, alt türleri de diyebileceğimiz varyeteleri vardır. Farklılıklar meyve şekli (parmaklı gibileri bile var), kabuk kalınlığı, kabuk yüzeyinin pütürlülüğünün niteliği, meyvelerin asitli veya tatlı olması vesaire.. Doğada kendiliğinden ve ayrıca ve insan müdahalesiyle diğer bazı narenciyelerle hibritleri olmuştur. Hibritlerin özellikleri ağaç kavununun hangi formunun veya hangi varyetesinin diğer bir narenciye türü ile melezlendiğine göre değişir.

Güvem

Güvem, çakal eriği, Prunus spinosa bitki türü

Erik türlerinden güvem büyük çalı ve küçük ağaç biçimlerinde gelişir. Boyu 6m’yi geçmez. Diğer adları çakal eriği ve güvem eriğidir. Bilimsel adı ise Prunus spinosa. Kışın yapraklarını döker. İngilizcede blackthorn (karadiken) derler.

Mersin (murt)

Beyaz mersin, Myrtus communis var. leucocarpa

Mersingiller (Myrtaceae) familyasından Myrtus communis türünü Türkiye’de en çok mersin ve murt isimleriyle biliriz. Beyaz meyvelisine hambeles derler. Akdeniz çevresi maki örtüsünün çalı / küçük ağaç bitkilerindendir.