Kudüs kirazı (Solanum pseudocapsicum)

Mini ağaç formunda yetiştirilebilen, yuvarlak kırmızı meyveleriyle güzel görünümlü, hem bahçe hem salon-ofis bitkilerinden olan Kudüs kirazı Solanaceae (patlıcangiller) familyasının Solanum cinsindendir.  Biberlerle aynı cins (ama farklı tür) olduğu halde meyveleri yenilmez.

Dünyada yaygın adı Kudus kirazı (İngilizcesi Jerusalem Cherry) olsa da Kudüs ile veya İsrail ile hiçbir ilgisi yok.

Özellikleri

Yaz-kış yapraklıdır. Boyu 1 metreyi pek geçmez veya az geçebilir (bu biraz da bakıma ve budama şekline bağlı). Yerini çok severse boyu 2 metreyi bulabilir. Kudüs kirazı küçük fidelerini düzenli budamalarla birkaç yılda küçük bir ağaç görünümüne sokabilirsiniz. Yoksa düzensiz çalı şeklinde gelişir.

Kudüs kirazı ortalama 10 yıl ömürlüdür. İyi bir bakımla belki 12-15 yıl yaşatılabilir. İlkbahardan sonbahara kadar biber çiçekleri gibi beyaz çiçekler açar. İri fındık büyüklüğünde, koyu turuncu renkte domates benzeri meyveler yapar.

Soğuğa dayanıklılığı

Kış soğuklarına -6C dereceye kadar hiç hasarsız dayanır (kar altında kalması yapraklarına zarar vermez). Biraz daha fazla veya daha uzun süreli soğukta yapraklarını ve körpe dallarını kaybeder. -10C derece ve daha fazla soğukta hayatta kalabilmesi mümkün değil. Türkiye’de mikroklima açısından subtropikal özellik taşıyan yerlerde (tüm deniz etkisi taşıyan kıyı kesimlerimizde) bir bahçeye dikildiğinde meyveleri düşüp yuvarlanarak çevrede tohumları kendiliğinden çimlenir ve orada kalıcı olurlar.

Habitat

Anavatanı Güney Amerika kıtasının kuzeyi ve Kuzey Amerika kıtasının güneyi kesimleri: genelde tropikal – subrtropikal yerlerdir. En çok ormanlarda ve orman kenarlarında bulunurlar. Nadiren yarı çöl özellikli arazilerde de görülür.

Kullanım

Dayanıklı bir süs bitkisidir. Hem evde hem bahçede yetiştirilebilen Kudüs kirazının meyveleri yenmez. İnsanlar için zararı mideyi rahatsız etmekle, kusturmakla sınırlıdır. Kedilere ve köpeklere daha fazla zarar verir. Dikkatli olunmalıdır.

Noel – Yılbaşı zamanı süsleme bitkilerindendir. Yaz boyunca çiçek açar. Oluşan meyvelerin hepsinin olgunlaşması, renklenmesi kış başını bulur. Bu da hıristiyanların Noel kutlamaları zamanına denk geliyor. Yaz ortasından sonra kudus kirazının görünümü aşağıdaki gibidir.

Solanum pseudocapsicum (Kudüs kirazı)

Solanum pseudocapsicum (Kudüs kirazı)

Çok fazla uzun ömürlü olmadığı için bonsai sanatında makbul değildir ama yine de 3-5 yıllık bir emekle küçük bir ağaç gibi görünüm verilebilir. Kök budaması filan gerektirmez. 10-15 yıllık ömrü boyunca gayet güzeldir.

Yetiştirilmesi, bakımı

Ev içinde güneşli ve havadar pencere yanında yetiştirilmeye uygundur. Evde ya da camekanlı balkonda yetiştiriyorsanız Kudüs kirazının çiçeklerinde polenlenme pek mümkün olmaz. Çiçeklerde polenleşme olmazsa meyve de olmuyor. Çiçeklendiği zaman günün çoğu zamanında açık duran bir pencerenin tam önünde ya da dışarıda bulundurmanız gerekir. Bunları yapmaya imkanınız yoksa çiçekler iyice açıldıkları zaman ince bir suluboya resim fırçası ile polenlemeyi kendiniz yapabilirsiniz. Bu gibi şartlarda meyve oluşturacaktır.

Toprak olarak orta halli, orta verimli park-bahçe-tarla topraklarından kullanabilirsiniz. Hazır poşet toprak da uygundur. Hangi toprak olursa olsun Kudüs kirazının kök sisteminin sağlığı için toprağa 1/4 oranında ince ponza taşı veya sıva kumu karıştırmalısınız. İkinci yıl toprak ve saksı değiştirmeyecekseniz her 4 sulamada bir genel amaçlı bitki besini vermelisiniz.

Sulamayı serin ve sıcak aylarda toprakta kayda değer bir kuruma oldukça yapın. Çok soğuk aylarda ise toprak adamakıllı kurudukça az miktarda su ile sulamak yeterli. Bahçeye dikili olanlar kış boyu hiç su istemez. Sıcak evlerde yetiştirilen kudüs kirazlarının kış aylarında da normal sulanması gerekir.

Uzun ömürlü ve sağlıklı olabilmesi için kışın 5°C dereceden daha soğuk bir yerde dinlendirip kış sonuna doğru hafiften budamalısınız.

Çoğaltılması

Kudüs kirazı meyvelerinin içindeki tohumlarının toprağa ekilmesiyle çoğaltılır. Olgun bir meyve çok sayıda tohum içerir. Sıkıp patlattıktan sonra esintili bir yerde günlerce tutup kurumasını bekleyin. Sonra tohumlarını ekin. İstisnasız her bir tohum kısa sürede çimlenir ve birsürü kudus kirazı fidecikleriniz olur. Fideleri söküp yer değiştirmede hiçbir sorun olmuyor. Bir şey olmamış gibi hayatlarına devam ederler. Fazlaca kökleneceklerinden dolayı fideleri ayırmakta geç kalmayın (ki kökler birbirlerine dolanmasın). Boyları 6 – 7 santime gelince ayrı saksılara dikmelisiniz.

Yazar: Erdal Yüksel

Kategori: Bahçe / Balkon Süs Bitkileri, Salon Ofis Dekor

Etiketler: |


'Kudüs kirazı (Solanum pseudocapsicum)' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Yaşar, Kayseri dedi ki:

    Bir akrabamızdan kudüs kirazı meyveleri aldım. İçerinden çekirdeklerini çıkartıp kalorifer üzerinde 15 dk. gibi kisa bir sürede kurutup ektim. Aradan 15-20 gün geçti. Bir sey çıktı ama o mudur bilemiyorum. Oysa ben 20ye yakın çekirdek ekmiştim.
    ***
    Yanlış yapmışsınız. O şekilde kurutmakla çekirdekler işe yaramaz. Belki de yeterli sıcak olmadığı için çimlenmeleri gecikmiştir (iki hafta daha bekleyin).
    Aslında şöyle yapmanız lazımdı: Meyveleri yarıp çekirdekleri ayırmadan yavaş yavaş zamanla kurumalarını bekleyeceksiniz. Belki on gün, belki bir ay içinde tamamen kururlar. Böylece tohumlar bağlı oldukları yerden beslenerek sağlamlaşırlar. Tamamen kuruyana kadar tohumlar olması gerektiği gibi sağlıklı olurlar. Sonra toprağa ekince sıcaklık vb şartlar yerindeyse çimlenirler. Yeni bir tane meyve daha alıp bu şekilde tekrar deneyin.

  2. Emine dedi ki:

    Kudüs kirazım çiçek açmasına rağmen meyve vermiyor. Meyve vermesi için ne yapmam lazım?
    ***
    Rüzgarlı yerde olursa kesin meyve veriyor. Kapalı yerlerde zor.

  3. Halis, İstanbul dedi ki:

    Kudus ciceyim var. Budama nasıl yaparım?
    ***
    Kış sonunda cılız alt dallarını budamak lazım. Şimdi ise güçsüz, güdük, zayıf alt veya iç dallarını budayabilirsiniz.

  4. Elif dedi ki:

    Bana geçen kış hediye olarak gelen bu türden saksı çiçeğim var ama çok acemi olduğumdan doğru bakamadım. Şimdiye kadar tüm yaprakları sararıp döküldü. Bu siteyi gördükten sonra daha çok güneş alan pencere önüne koydum saksıyı. Sizce tekrar hayata dönmesi için ne yapmak gerekiyor acaba?
    ***
    Esinti ve rüzgar lazım. Ya dışarı koyun ya da pencereyi elinizden geldiğince sık ve uzun süreli açık tutun.

  5. Aydın Şahin dedi ki:

    Değerli arkadaşlar Kudüs kirazı (solanum capsicosrum) meyvelerinden üretmek isterseniz tohumlarını toprağa gömün. Bir süre sonra tohumlar topluca yeşerip toprak üstüne çıkarlar. Tohum bulamazsanız da hiç dert değil. Bu bitkiden bir dal parçası (çelik) alıp bir saksıya dikin. Sonra da şeffaf bir naylon torbayı saksıya geçirin. Naylonun çökmemesi için 4 tane kurşun kalem büyüklüğünde cubuğu karşılıklı olarak saksı kenarına batırın. Bir kez su verin ve gölge veye yarı gölge bir yerde bekletin. En çok 15 gün içinde çeliğiniz köklenecektir.

  6. Semra K. -Aydın dedi ki:

    Kudüs kirazım küçük şık bir saksıda hediye gelmişti. Üzeri kırmızı meyveleri ile kıpkırmızı idi. 10 gün olmuştu aniden annemi kaybettim ve sıcak kalöriferli evde bırakıp gittim. 15 gün sonra döndüğümde yaprakların çoğu kurumuş, meyvelerin çoğu dökülmüştü. Az su verip daha havadar yere koydum. Yaprakları yeşilleniyor. Düşen meyvelerini Kök kısmına dizdim. Tekrar meyve verir mi?
    ***
    Elbette yeniden bol bol çiçek açar ve bol bol meyve verir. Eğer dışarda tutarsanız meyve oluşumu kesindir. Ama ev içinde çiçekler açar ve dökülür meyve oluşumu nadir olur. Aydın’da kış soğuklarına dayanıklılığı tamdır.

  7. Sinem, Bursa dedi ki:

    Arkadaşlar ben rahim kanseriydim. Tavsiye üzerine Kudüs kirazının meyvelerinden günde 3 ya da 4 tane yedim. Şükür kemoterapi almadan hastalığım geçti. Hepinize de tavsiye ediyorum. Ben tohumundan ürettim. Çevremde ne kadar kanser insan varsa dağıtıyorum. Lütfen siz de evinizde süs olarak tutmak yerine meyvesini benim gibi kanser insanlara verin.

  8. Emre, Samsun dedi ki:

    Kudüs kirazı benim çocukken en çok hoşuma giden çiçeklerdendi. Bundan dolayı ne yaptım ne ettim kurumuş domateslerinden buldum toprağa ektim. Fakat bir türlü çimlenmedi. Tohumlar çok kuru fakat yine de çimlenmedi. Hatta şöyle yaptım birinci saksıya diktiğim tohum saksısını dışarıya aldım diğer saksıyı ise iç mekanda baktım. İkisi de çimlenmedi. Ben nerede yanlış yapıyorum anlamadım. Öneriniz nedir?
    ***
    Çekirdekleri meyvelerden çıkarıp ekmeliydiniz. Bir de acele etmeyin. Sıcakta en geç on günde, serinde ise soğuk durumuna göre bir aydan fazla sürebilir çimlenmeleri.

  9. Barış, Alanya dedi ki:

    Geçen yıl çiçekçide görmüştüm. Hoşuma gitti. Çaktırmadan olgun bir meyve aldım ektim. Kışın odanın içinde çimlendi. Şimdi büyüdü gelişti. Çiçek açtı ama çiçekler dökülüyor meyveye dönüşmüyor. Balkonda havadar bir yerde. Ne yapmam gerek acaba?
    ***
    Ben İstanbul’dayken camekanlı balkonda aynı sorun vardı. Sonra balkonun hep açık kalan penceresinin tam önüne koyunca az da olsa meyve vermeye başlamıştı. Didim’e taşınınca bahçeye diktim. Burada daha fazla meyve veriyor. Yani havadar ortam yeterli değil. Rüzgar lazım.

  10. Mehmet, Kayseri dedi ki:

    Kudüs kirazı tohumlarını nerden bulabilirim?
    ***
    Tohumları satılmaz. Ancak bir yerde görürseniz meyvelerinden bir tane isteyerek veya çaktırmadan alacaksınız. Meyvelerinin içlerinde çok tohum var.

  11. Emre, Samsun dedi ki:

    Acaba bu çiçeğe fısfısla sürekli su sıksak yapraklarına bundan hoşlanıyor mu? Evin içinde sorunsuz büyüyor gibi. Direkt bahçeye direkt güneşe maruz bıraksak daha iyi gelişir mi?
    ***
    Ben hiçbir bitkime su fısfıslamam. Bu iş havası tam kuru memleketlerde gereklidir. Hele Samsun’da, bir de ev içinde üstelik.. Hiç gerekmez. Evet Kudüs kirazı açık havada, güneşli yerde daha güçlü gelişir.

  12. Dila dedi ki:

    Kudüs çiçeğim kendi kendine meyvelerini döküyor. Ne yapmalıyım?
    ***
    Meyveleri ömür boyu üstünde tutamaz. Birkaç ayda dökülüyorlar.

  13. Seher, Kayseri dedi ki:

    Yaklaşık 3 ay oldu kudüs kirazı çiçeğimi alalı. Gayet iyi, sağlıklı ama şu günlerde yaprakları solup dökülüyor, meyveleri hala üzerinde tabi. Sizce bu durum normal mi?
    ***
    Normal değil. Kışın yaprak döktüklerini hiç görmedim. Ama çok fazla soğuk bir yerde tutuyorsanız ya da ev içinde yerini sevmemişse yapraklarını dökebilir. Eğer kökleri çürümezse ilkbaharda yeniden filizlenir.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)