Ev begonyaları

Ev begonyaları hakkında her türlü bakım bilgileri.. Saksı, toprak, sulama, besin ve diğer gereklilikler şartlar..

rss

Evde yetiştirmeye en elverişli begonya türleri yaprak güzellikleri için yetiştirilen, rizom gövdeli olan çeşitlerdir. Eskiden beri halk arasında paşaçadırı ve çınar begonyası denen türler Türkiyede en tanınmış örnekleri. Gövdelerinin yapısı birbirlerine benzer. Reks begonyaları ve kirpikli begonyalar da bu guruptan.

Uzun boylu ev begonyaları için bakın: » Ağaç begonyaları .. onların sayfası ayrı. Aşağıdaki tüm açıklamalar yaprak güzelliği için yetiştirilen kısa boylu begonyalar ve 1m kadar büyüyebilen çınar begonyası içindir.

— Başlıca ortak özellikleri sis ormanı vb tropikal dağ ormanı şartlarına göre evrim geçirmiş olmaları.
— Biraz succulent özelliklidirler.
— Gövdelerini birkaç parçaya bölmekle kolayca köklendirip çoğaltabilirsiniz.
— Hemen hemen tüm çeşitleri yaprak çeliğiyle çoğaltılmaya uygundur.
— Sıcak istekleri her türde farklıdır. Reks begonyaları sonbahar serinlerinde rahatsız olurken paşaçadırı tam tersine canlanır.
— Serin gece esintileri alırlarsa hızlı gelişirler. Fazla sıcaktan rahatsız olurlar. Hava yeterince nemli ise önemli bir zarara uğramadan sıcak ayları atlatırlar.
— Rizom gövde geliştirmelerinin sebebi toprağa güvenmemeleridir. Topraktaki çamurlaşma, uzun süre kuru kalma ve pH farklılıkları gibi her türlü olumsuz şartta ince kökleri zarar görür ölür. Bundan dolayı su depolama özelliği yüksek olan rizom gövde sahibi olmuşlar. Köksüz kaldığında bir süre hafif pörsük kalan yapraklar rizom gövdede fazlasıyla depolanmış olan su sayesinde kurumaz. İnce kökler yok olunca bir süre sonra rizom gövde toprağa veya temas ettiği nemli yüzeylere yeni köklerini uzatır. Yeniden köklenme olduğunda yapraklar eski sağlığına aynen kavuşur.

Yukardaki özelliklerinden dolayı bu tür begonyalar için toprak hazırlamada ve sulama uslullerinde aşağıdaki bilgilere göre hareket etmelisiniz.

Ev begonyalarının saksılara dikilmesi

Bu tip begonyalar doğal ortamlarında çoğunlukla mağara girişlerinde, tepelerdeki küçük vadi denebilecek yerlerin diplerinde, fazla güneş almayan kuytu kayalıklar arasında, akarsu kenarlarında “kalker veya dolomit taşlarının üzerindeki humus zengini çürüntülerde” yaşarlar.
Bundan şu sonuçlar çıkar:
1- Kökler toprakta boğulmamalı. Doğada begonyaların öyle yerleri seçmeleri tesadüf değil. Başka yerlerde pek hayatta kalamıyorlar.
2- Begonyalar hem kalsiyumdan hiç mahrum olmamalı hem de humuslu çürüntülerden mahrum olmamalı.
3- Şiddetli güneşten korunmalı ya da güneş çoksa en azından devamlı çok yoğun nemli esintiler alabilmeli.

Ev begonyalarından siyah güderi begonyası

Siyah güderi begonyası

Toprak ve saksı

Poşetlerde satılan, humus katkılı diye üstünde yazan özel topraklardan olmalıdır (aslında doğal olarak bol humuslu olan yoğun bitki örtüsüne sahip doğal alanların üst yüzey toprağı daha iyidir). Bunu 1/4 oranında ince ve kalın taneli ponza taşı ile güzelce karıştırın. Aslında ponza taşının oranı iklime göre değişir. Ege ve Akdeniz sahil kesimlerinde 1/5 oranında, Karadeniz sahil kesimlerinde “/3 oranında, İstanbulda 1/4 oranında karıştırmalısınız. Diğer yerlerde hava sıcaklığı ve hava nemi oranlarına göre düşünün hesaplayın.

Saksı derin olmasın bu önemli. 12cm derinliğinde saksı ideal. Saksı yayvanca olmalı ki zamanla çıkacak kök sürgünlerinin kendi kökleri de rahatça serpilebilsin.

Saksı dibine taşlar

Saksının dibini kalker taşlarıyla veya dolomit taşlarıyla bir iki parmak yüksekliğinde döşemelisiniz. Bu taşlar sayesinde begonyalar asla kalsiyum eksikliği çekmeyecek. Taşların üstüne ponzalı toprağı dolduracaksınız. Sonra begonyalarınızı dikin.

Saksı / toprak değiştirme

Saksının dibine taş döşeyerek aynen yukarda tarif ettiğim gibi yaparsanız begonyalar aynı saksıda yıllarca idare edebiliyor. Her yıl toprak değiştirmek boyları 40cm’ye varmayan, gürce dallanmayan begonyalara hiç gerekmez. Üç – beş yıl aynı saksıda kalabilirler. Ancak eğer kökler ve rizomlar artık saksıya hiç sığamaz hale gelirse (ne zaman o hale gelirlerse) o zaman biraz daha geniş, yine aynı derinlikte bir saksıya aktarmalısınız. Bence begonyaları üç yıl hiç rahatsız etmeyin en başta ona göre bir saksıya dikin.

Toprak değiştirmenin bir inceliği

Genelde az farkla büyük saksılara aktarın tavsiyeleri var. Bu o kadar sağlıklı değil. Yani mevcut toprağıyla beraber olursa bu durumda taze toprak yetersiz miktarda olacaktır. Sonra, eğer begonyanızı topraklı olarak satın almışsanız o toprak yüzde 99 ihtimalle begonyalara uygun değildir. Toprak değiştirmede yapacağınız şey önce kökleri topraktan arındırmaktır. Su dolu bir kovaya defalarca sokup çıkararak, su içinde hareket ettirerek kökleri topraktan temizleyebilirsiniz. Bu durumda kökler yeni toprağa tutunamaz, yapraklar hemen pörsür. Begonya yaprakları dayanıklı olduğundan dolayı pörsümenin genelde zararı olmuyor zamanla her şey eskisi gibi oluyor. Fakat hava sıcaksa pörsümede yapraklarda buzulmalar olur. Bunun çözümü begonyayı ıslak olmayan yeterince nemli toprağa dikince hiç sulamamak, hemen şeffaf naylonla hava almayacak şekilde kapatmakla mümkün. Bir hafta boyunca içerisi yüzde yüz nemli kalır begonya bu süre içinde köklerini nemli toprağa bağlar. Kapalıyken bir hafta boyunca direkt güneş almamalı. Naylonu çıkarınca güzelce sulayın ve esintili bir yere koyun.

Begonyalarda saksı toprak değiştirmenin zamanı

Eğer sürekli esinti sağlayabilecekseniz yılın her zamanında yapabilirsiniz. Aşırı sıcak günlerde yapraklarda bozulmalar olabilir, soğuk günlerde soğuk odalarda kök çürümesi olabilir. Bunlara dikkat ederseniz sorun yok. kısaca en iyi zaman ilkbahar ortasıdır.

Ev begonyalarına genel bakım tavsiyelerim

Her ne kadar ev ortamına uygun olsalar da begonyalar hassas bitkiler. Hatalı bakımda ve yanlış toprakta kolayca çürüyüp ölebilirler. Toprağına ponza taşı katmanız hayati önem taşır. Toprak çok derin olmayacak. Yukarda anlattığım gibi bunlara dikkat edin. Diğer bakım bilgileri aşağıda..

Işık, güneş

Sabahları ya da akşamları üç saat kadar direkt güneş alabilmeleri çok iyi olur. Öğle vakti tepe güneşi mayıs ortası – ekim sonu arasında yapraklara hiç değmemeli. Gündüz süresini sabahın ilk ışıklarından güneş batana kadar iyi takip edebilmeliler. Gündüz boyu begonyaların yeri şiddetli aydınlık olabilmeli. Yaz boyunca öğle civarı güneşi alacaklarsa kesinlikle güneş filtrelenmiş olmalı (bknz » güneş filtreleme).

Esinti ihtiyaçları

Begonyalar havasız kuytu yerleri hiç sevmez. Pencereleri sık sık açıp uzun süre açık tutmalısınız (özellikle de geceleri esinti ya da serinlik lazım). Kışın “sıcak” evlerde açılmayan pencereler begonyaların bozulup ölmelerine sebep olur. Begonyalar çok hassas bitkilerdir her şeye dikkat etmelisiniz.

Hava nemliliği

Deniz etkisindeki yerlerin hava nemliliği hemen her begonya türüne yeterli. Aşırı sıcak bölgelerin nemliliği sıcağa göre yetersiz kalır. Öyle yerlerde yaz boyunca (ve havası kuru memleketlerde) hava nemlendirici bir şeyler yapmanız gerekir (bknz » hava nemlendirme yolları). Mesela reks (kral) begonyaları kuru havada yaşayamıyorlar.

Besin verme

Begonyalarınız gelişim göstermeye devam ettikçe siz de 20 – 30 gün arayla genel amaçlı bitki besininden suya karıştırarak verin (gelişim durmuşsa besin vermeyin bekleyin). Dozaj düşük olmalı. Çiçekçilerde en çok satılan yarım litrelik sıvı besinlerin dozajı uygundur. Üzerlerinde her sulama suyuna bir kapak dolusu karıştırın tavsiyesi olsa bile siz benim dediğim gibi 20 – 30 günde bir defa verin. Daha fazlası hiç gerekmiyor, kökleri zehirler. Ayrıca kim ne derse desin asla yaprak amaçlı (yani azot oranı yüksek) bitki besini vermeyin. Veya çiçeği için yetiştirilen begonyalarınıza çiçek amaçlı bitki besini vermeyin. Her türlü begonyanıza ya genel amaçlı bitki besini verin ya da orkide besini verin.

ev begonyalarından paşa çadırı

Paşa çadırı

Yapraktan besleme

Ev begonyaları, sis ormanı kökenli türler yapraktan beslenmeye çok uygundur. » Yapraktan besleme sayfasından inceliklerini öğrenerek yaparsanız büyük faydasını görürsünüz. Begonyalarda daha ziyade gece esinti varken yapraklara besinli su fısfıslamak lazım. Diğer bitkilerde güneş doğduktan bir saat kadar sonra yapılır. Reks begonyalarında bu iş biraz riskli. Yaprakları hareket ettirecek kadar kuvvetli esinti olmuyorsa yapraklara su fısfıslamayın.

Kök çürümesi problemi ve sulama

Hava fazla sıcak değilse, aynı zamanda yeterince esinti alamıyorlarsa bu durumda fazla sıklıkta sulamayacaksınız. Toprakta kolayca hissedeceğiniz nem kaybı olmadan asla sulamayın. Sıcak aylarda bile toprağı devamlı ıslak tutmak zarar verir. Onun yerine havanın nemlenmesini sağlayın. Begonya yapraklarının havadan nem alarak su ihtiyacını giderme özelliği var (eğer hava yeterince nemli ise). Buna dikkat ederseniz kolay kolay kök çürümesi olmaz. Yoksa kök çürümeleri begonyalarda sık görülen bir problem. Fazla sık sulamasız bile nem tutucu özelliği yüksek topraklarda ev begonyalarında ortamın esintisizliği yüzünden kök çürümesi olur. Bundan dolayı yukarda toprak paragrafında anlattığım gibi toprağa 1/4 veya 1/5 oranında ponza taşı karıştırmak kesinlikle gereklidir. Ponza taşı bulamazsanız begonyalarınıza eski tip cilasız kalitesiz toprak saksı kullanmak zorundasınız.

Yapraklara su püskürtme

Dinlendirme zamanları dışında esinti sağlamak şartıyla gece boyunca yapmalısınız. Sis ormanı köklenli paşaçadırı vb ev begonyalarınıza büyük bir sağlık ve hızlı gelişim özelliği kazandırır. Eğer esinti çok kuvvetli değilse dağ ormanı kökenli reks begonyalarına zararlı olabilir. Rekslere rüzgarsız günlerde yapmayın.

Çoğaltılmaları

Rizom gövdeli begonyaları çoğaltmak çok basit. Güvdeyi parçalara ayırıp her birini köklendirebilirsiniz. Gövde rizom mu nasıl anlaşılır derseniz şöyle: Gövde çok pütürlü ve renklice olur. Yaprak boğum araları çok kısadır. Düz pürüzsün dallı begonyaları ise dallarından köklendirmekle çoğaltabilirsiniz. Dalları direkt toprağa dikeceksiniz. Her iki usulde de en iyi zaman ilkbahar ortasıdır. Esinti ve ısı şartları uygunsa yılın her zamanında yapabilirsiniz. 30C derece ve daha fazla sıcak saatlerin uzun sürdüğü aylarda denemeyin. Yaprak güzeli rizom gövdeli kısa boylu begonyaların hemen hepsi » yaprak çeliğiyle çoğaltılabilir. Yılın her zamanında yapabilirsiniz.

Zararlıları

En büyük zararlısı yanlış topraktır. Sonra gereksiz yere tekrarlanan düzenli sulamalar büyük zarar verir kökleri çürütür. Esintisiz havasız köşelerde yaşayamazlar. Koyu gölgeyi sevmezler.

Bitki bitleri ev begonyalarını sevmez. Eğer varsa ya begonyanız çok güçsüz kalmıştır, savunma mekanizmaları aktif olamıyordur ya da o begonyanın türüyle alakalıdır. Derhal uygun bir ilaç bulup ilaçlamalısınız.

Reks begonyalarında (bazı çeşitlerinde) külleme vb. mantar hastalıkları görülebilir. Sebebi (geceleri) ortamın havasının hem yoğun nemli hem esintisiz, hareketsiz olmasıdır. Şartıları düzeltin, problem kalmaz.

Tarih: 24 11 2012
Üst kategori: Salon Ofis Dekor
Alt kategori:

'Ev begonyaları' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Filiz, Aydın says:

    Çok değerli bilgileriniz çok teşekkürler… ama begonya anne çiçeğidir, teyze çiçeğidir, ve çok değerlidir… eklemek istedim…
    ***
    Evet çoklarımız için öyle. Çocukluğumda annemin yetiştirdiği iki begonya türünden ararken fazlası elime geçti. Şimdilik 6 ayrı tür begonyam var. Annemden bir tane daha hatırladım onu da birisinde var ondan isteyeceğim.

  2. Elif D. -İstanbul says:

    Begonyayı ben de çok seviyorum ama bir türlü istediğim gibi gelişim göstermelerini sağlayamıyorum. :) Daha önce aldığım non-stop begonyaları yaşatamamıştım. Hepsi açık balkonda mantar kapıp öldü.
    Paşa Çadırı’m var, neyse ki iyi durumda. Yeni yaprak çıkarıyor. Çilli begonyamda gelişme yok bozulma da yok. Yaprağı çok güzel olan iki tür begonyam vardı sanırım birisi öldü iki yaprağı vardı, ikisi de dalından kuruyup koptu. Diğer rex begonyam ise yaprakları tüylü ve çok ince ama onda da kuruma var. Sanırım ben begonyaların dilinden anlamıyorum.
    ***
    Ev begonyaları hakkında öncelikle bunların yarı succulent bitkilerden olduğunu bilip ona göre davranmak gerekiyor. Toprak ıslakken tekrar tekrar sulamak çürümeye sebep olur. Toprağı bu sayfada açıkladığım gibi toprak hazırlamalısınız. Reks begonyaları ıslak topraktan ziyade yüksek nemli hava istiyor. gece boyunca ıslak toprak, ıslak yapraklar külleme hastalığına sebep olur. bunlar da zor. hem yüksek hava nemi hem hareketli hava lazım.

  3. Nida, Ankara says:

    Geçen sene aldığım begona sarımsı çiçekleri vardı. Çiçekleri kurudu. Yaprakları iyi durumdaydı. Bu sene hiç bir şekilde çiçek açmıyor ve sürekli yaprak çıkarıyor. Yüksekliği 40 cm’ye geldi. Gövdeleri hafif kızarık renkte. Alttaki iki iri yaprak uçlardan kurumaya başladı. Beim sorum bu begonyanın cinsi acaba paşaçadırı mıdır veya çiçek açmaz mı? Alttaki kurumaya başlayan yaprakları koparsam bir sıkıntı olur mu? Kötü gösteriyor.
    ***
    Sizinki normal ev begonyalarından değil sanıyorum. Siz en iyisi en aşağıdaki iletişim linkinden bana onu resmini email ile gönderin ne olduğunu o zaman anlayabilirim.

  4. Nazlı, Bursa says:

    Begonia Boweri “Tiger” hakkında bilgi verebilir misiniz lütfen? Elimde bir tek saksı var. Başına bişey gelirse diye korkuyorum. Üretmek için uğraşsamda bir türlü başarılı olamadım. Köklenmesine kökleniyor fakat saksıya ekince bir kaç gün sonra çürüyor. Esintili ve günde en az 1 saat güneş alan pencere önünde tutuyorum ektiklerimi. Toprağı ilk başta çok az sulasamda kurumuyor hiç. Lütfen yardım edin.
    ***
    Toprağa ponza taşı ya da bulamazsanız akvarcumculardan bulacağınız kuvars kumu eklemeniz şart. Ev begonyalarının en dayanıklı, en uyumlu türüdür.
    Sayfası: http://azbitki.com/begonia-bowerae

  5. Nagihan G. -İstanbul says:

    İlk defa begonya yetiştireceğim. Bir şey olur diye çok korkuyorum. Evin içinde pencere önündeki masanın üstüne koysam olur mu?
    ***
    Ev begonyaları ise olur. Değilse zor.

  6. ali says:

    … …
    ***
    Yağmur altında kalmaları çok faydalı olur. Ancak kuvvetli dolu yağışı olursa o zarar verir.

  7. Bilge, Hatay says:

    Gelin damat çiçeği dedikleri bir begonya türü sanırım. Evimde 3 çeşit var fakat ya tomurcuk ya da açmış çiçek kurumadan pat diye düşüyor. Sebebi ne olabilir?
    ***
    Evde olmaz. Güneş ve devamlı esinti, rüzgar kesinlikle şart.

  8. Pinar, İzmir says:

    Begonyam çürük diş gibi sallanıyordu. Dokundum Elime geliverdi. Kökü yok olmuş ama kendisi sağlam. Onu kurtarmak için ne yapmalıyım? Toprağa geri diktim ama yine aynısı oluyor. Begonyam beyaz, pıtır pıtır çiçerleri var. Yaprakları çilsiz ve tüysüz koyu yeşil.
    ***
    Sanıyorum nonstop denen begonyalardan. Evlere pek uygun değil. Hele sıcak evleri hiç sevmez. Çok sık esintilere, hava akımlarına ihtiyacı var.

Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.

(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)

Aşağıdaki işlemde eksik rakamı yazın. *